Araştırma Makalesi

İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı

Cilt: 10 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı

Öz

İbâziyye fırkası diğer Haricî fırkalardan farklı olarak nasları ve olayları ılımlı bir şekilde yorumlayıp günümüze kadar gelebilmiş tek Haricî fırkadır. İbâziyye fırkası ismini kurucusu olarak kabul edilen Abdullah b. İbâz’dan (ö. 86?/705?)  almıştır. İbâziyye’nin eserleri günümüze kadar ulaşmış erken dönem âlimlerden birisi de Ebû Bekir Ahmed b. Abdullah b. Mûsâ el-Kindî en-Nizvânî’dir (ö. 557/1162). Çalışmamızda en-Nizvânî’nin teopolitik bir yönü de olan el-esmâ ve’l-ahkâm anlayışı ele alınacaktır. en-Nizvânî, el-esmâ ve’l-ahkâm kavramıyla şirk, küfür ve imân isimlerini alan kişinin hem dünya hem de ahiretteki durumunun ne olacağına değinmektedir. Bu çalışmadaki amacımız en-Nizvânî’nin kelâm ilminin celîl yönüyle ilişkili olan el-esmâ ve’l-ahkâm meselesiyle ilgili özgünlüğünü ve yetkinliğini ortaya koymaktır. Bu çalışmada deskriptif ve analitik yöntem kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kelâm, el-Kindî en-Nizvânî, el-Esmâ ve’l-ahkâm, İbâziyye, Celilü’l-kelam

Kaynakça

  1. Ağırkaya, Güven. “Hâricî ve İbâzî Literatüre Dair Bir Kavram Tespit Denemesi”. Eskiyeni: Sosyal Bilimler Dergisi 47 (25 Eylül 2022), 663-692.
  2. Aristoteles. Fizik. çev. Saffet Babür. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2. Basım, 2001.
  3. Aristoteles. Metafizik. çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınlar, 2. Basım, 1996.
  4. Aslandoğdu, Elif. “Hz. Ali ve Nehrevan Savaşı”. Hazreti Ali. ed. Ali Aksu. 169-182. Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 2020.
  5. A‘veşt, Bekir b. Said el-. Dırâsâtu’l-İslâmiyye fi’l-usûli’l-İbâziyye. b.y, 4. Basım, ts.
  6. Bâcû, Mustafa Sâlih. “Mukaddime”. el-Musannef. Uman: Vezâretu’l-Evkâf ve Şuûnu’d-Dîniyye, 2016.
  7. Bâkıllânî, Kādî Ebûbekir et-Tayyib el-Basrî el-. Kitâbu’t-Temhîdi’l-evâil ve telhîsu’d-delâil. Beyrût, 1987.
  8. Bardak, Ahmet. “İbâdî Âlimlerinden İbn Humeyd es-Sâlimî’nin Kelamî Görüşleri”. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi 11/24 (2019), 763-788.
  9. Corbin, Henri. “Şiîlikte Velâyet Kavramı”. çev. Sabri Hizmetli. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 26 (1983), 717-726.
  10. Eren, Muhammet Emin. Hadis Tarih ve Yorum 73 Fırka Hadisi Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Kur’an Araştırmaları Merkezi (KURAMER), 2017.

Kaynak Göster

APA
Yıldız, M. (2026). İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 10(1), 619-639. https://doi.org/10.32711/tiad.1857118
AMA
1.Yıldız M. İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı. TİAD. 2026;10(1):619-639. doi:10.32711/tiad.1857118
Chicago
Yıldız, Metin. 2026. “İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10 (1): 619-39. https://doi.org/10.32711/tiad.1857118.
EndNote
Yıldız M (01 Mart 2026) İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10 1 619–639.
IEEE
[1]M. Yıldız, “İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı”, TİAD, c. 10, sy 1, ss. 619–639, Mar. 2026, doi: 10.32711/tiad.1857118.
ISNAD
Yıldız, Metin. “İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10/1 (01 Mart 2026): 619-639. https://doi.org/10.32711/tiad.1857118.
JAMA
1.Yıldız M. İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı. TİAD. 2026;10:619–639.
MLA
Yıldız, Metin. “İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 619-3, doi:10.32711/tiad.1857118.
Vancouver
1.Metin Yıldız. İbâzî el-Kindî en-Nizvânî’nin el-Esmâ ve’l-Ahkâm Anlayışı. TİAD. 01 Mart 2026;10(1):619-3. doi:10.32711/tiad.1857118