Şirbinî’nin Muğnî’l-Muhtâc’ta Kur’an’la İstişhâd Yöntemine Dair Bir İnceleme

Şirbînî’nin Nevevî’ye ait Minhâc’a dair yazdığı Muğnî’l-muhtac isimli şerh ilim çevreleri tarafından ilk günden beri önemli bir mevkide değerlendirilmiştir. Şerhinde âyetlere özel bir önem atfettiği görülen Şirbinî’nin, takip ettiği yöntemin incelenerek gerekli tespit ve analizleri yapmak çalışmamızın temel amacıdır. Bu bağlamda fıkhî hükmün gerekçesini ortaya koymak, lafızları dilsel açıdan analiz etmek, gramere dair bir kaideyle ilişkilendirmek, bir kavramın çerçevesini belirlemek, bazı nesne ve terimlerin mahiyetini bilimsel verilerle desteklemek gibi yöntemler belirgin tarzda göze çarpmaktadır. Ayrıca bazen şâz kıraatlere değinilmekte ve ibadetlerin ifasında âyetlerin dua vesilesi kılınabilecekleri vurgulanmaktadır. Metin taraması ve veri analizi yöntemine dayanan araştırmamızın alanda hissedilen bir ihtiyacı karşılaması umulmaktadır.

Shirbini's commentary on al-Nawawi's Minhaj, titled Mughni al-muhtaj, has been highly regarded by scholarly circles since its inception. The primary aim of this study is to examine the methodology followed by Shirbini, who places particular emphasis on the verses of the Quran, and to make the necessary observations and analyses. In this context, methods such as presenting the rationale behind a jurisprudential ruling, analyzing words from a linguistic perspective, relating them to grammatical rules, defining the framework of a concept, and supporting the nature of certain objects and terms with scientific data are prominently featured. Furthermore, he sometimes refers to unusual readings of the Quran and emphasizes that verses can be used as a means of prayer during acts of worship. It is hoped that this research, based on textual analysis and data analysis, will address a perceived need in the field.