İbnü’l-Fârız’ın Şiirinde Aşk ve Şarap
Öz
Bu çalışma, İbnü’l-Fârız’ın (ö. 632/1235) şiirlerinde tasavvufî tecrübenin temel unsurlarından olan aşk ve şarap sembolleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, bu iki sembolün ilahî aşkı ve mutlak hakikatle irtibatı ifade etmedeki rolünü, sanatsal ve sembolik boyutlarını ortaya koymaktır. Çalışmada ayrıca, aşk ve şarap kavramlarının duyusal anlamlardan manevî anlamlara dönüşümü ve Allah’ta fenâ düşüncesiyle ilişkisi ele alınmaktadır. İbnü’l-Fârız üzerine çok sayıda araştırma bulunmakla birlikte, bu çalışma aşk ve şarap sembollerini aynı analitik çerçevede değerlendirmesi bakımından özgünlük taşımaktadır. Araştırmada betimleyici-analitik yöntem esas alınmış; şiir metinleri sembolik, dilsel ve sanatsal açıdan incelenmiştir. Ayrıca, şiirsel imgelerin ardındaki anlamların yorumlanmasında tümdengelim yönteminden yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Arap Dili, Tasavvuf Şiiri, İbnü’l-Fârız’in, Aşk, Şarap, İlahi Varlık
Teşekkür
Kaynakça
- Ahmed Alhussein. Sufî Şiirinde Sembol: İbnü’l-Fârız Örneği. Bursa: DTA Yayıncılık, 1. Baskı, 2025.
- Baytar, Seracettin Baytar. Sûfi Şair İbnü’l-Fârız: Hayatı ve Divanı. Adıyaman: İksad Yayınevi, ts.
- Dayf, Şevkî. Târîḫü’l-edebi’l-ʿArabî. Mısır: Dârü’l-Maʿârif, 1. Baskı, 1995.
- Fâsî, Abdü’r-Rahmân b. Muhammed. Şerḥü ḥizbi’l-birr el-maʿrûf bi’l-ḥizbi’l-kebîr li’l-İmâm Ebû’l-Hasan eş-Şâzilî. thk. Âsım İbrahim el-Kiyâlî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1971.
- Fergânî, Saʿdeddîn Muhammed b. Ahmed. Müntehâ’l-Medârik. thk. Âsım İbrahim el-Kiyâlî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Baskı, 2007.
- Ferruh, Ömer. Târîḫü’l-fikri’l-İslâmî ilâ eyyâmi İbn Haldûn. Beyrut: Dârü’l-İlm li’l-Melâyîn, 4. Bs, 1983.
- Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed, b. Muhammed. İhyâ Ulûmi’d-Dîn. Beyrut: Dârü’l-Ma‘rife, ts.
- Ḫamîs, Muhammed b. Abdurrahman. Şerhu’r-Risâleti’t-Tedmüriyye. Riyad: Dâr Atlas el-Hadrâ, 2004.
- İbn Hallikân, Ebü’l-Abbâs Şemseddin Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekir. Vefeyâtü’l-A‘yân ve Enbâü Ebnâi’z-Zamân, thk: İhsan Abbâs, Beyrut: Dâr Sâdır, 3 Baskı, 1974.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Muhammed b. Ebî Bekr b. Eyyûb Şemseddin. Ravżatü’l-muḥibbîn ve nüzhetü’l-müştâkîn. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1983.