Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme
Öz
Kur’ân-ı Kerîm’de insanın ses kullanımı ahlâkî bir sorumluluk ve şahsiyet göstergesi olarak karşımıza çıkar. Çalışmanın temel amacı insan sesinin yükseltme, alçaltma, orta ses, gizleme ve susma gibi kullanım düzeylerini ilgili kavramlar çerçevesinde inceleyerek, bunların ahlâk ilişkisini ortaya koymaktır. Bu açıdan makale, kıraat ve mûsikîden farklı olarak, insan ilişkilerinde ses kullanım düzeylerinin ahlâkî çerçevesine odaklanmaktadır. Kur’ân’da sesin yükseltilmesi ve alçaltılması niyet ve bağlama göre farklı ahlâkî değerler kazanmaktadır. Makale, Kur’ân’da ses kullanımında tek düze bir ses ölçüsü bulunmamakla birlikte ifrat ve tefritten uzak orta sesin merkeze alındığını, diğer ses düzeylerinin ise, niyet, bağlam, muhatap, zaman ve mekâna göre olumlu ya da olumsuz ahlâkî değer kazandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca makalede Kur’ânî perspektifin günümüzde ses tonları üzerine yapılan bilimsel çalışmalarla büyük ölçüde örtüştüğünü ortaya koymakta; bununla birlikte ses düzeylerini mutlak biçimde olumlu ya da olumsuz değerlendirmediğini göstererek, ses ve ahlâk ilişkisini bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy, Şahin-Şeren, Mehmet. “Lise Yöneticilerinin Beden Dili Davranışlarının Sıklığı ile Öğretmenlerin Etkilenme Biçimleri (Ankara İli Örneği)”. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi 5/3 (2018), 262-279.
- Akseki, Ahmet Hamdi. Ahlâk İlmi ve İslam Ahlâkı: Ahlâk Dersleri. Sad., Ali Arslan Aydın. 2. Baskı. Ankara: Nur Yayınları, 1991.
- Allport, G. W., Cantril, H. “Judging personality from voice”. The Journal of Social Psychology 5 (1934), 37–55. https://doi.org/10.1080/00224545.1934.9921582
- Apple, W., Streeter, L. A., Krauss, R. M. “Effects of pitch and speech rate on personal attributions”. Journal of Personality and Social Psychology 37/5 (1979), 715–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.37.5.715
- Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. çev. Saffet Babür. İstanbul: Ayraç Yayınevi, 1997.
- Arpa, Serbülend. “Musikinin Temeli Olan ‘Ses’ ile İlgili Kur’ân-ı Kerim’de Geçen Bazı Kavramların Tespit ve Tahlili”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7/2 (2016), 113–130. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000127
- Basrî, en-Nüket ve’l-uyûn. thk. Seyyid b. Abdülmaksûd b. Abdurrahîm. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
- Beğavî, Ebû Muhammed el-Hüseyin bin Mes’ûd. Ma‘âlim et-Tenzîl fî Tefsîr el-Kur’ân. thk., Muhammed Abdullah en-Nemr, Osman Cuma Dumeyriye, Süleyman Muslim el-Harş. Kahire: Daru Tîbe, 1417/1997.
- Belin, Pascal – Zatorre, Robert J. – Lafaille, Philippe – Ahad, Pierre – Pike, Bruce. “Voice-Selective Areas in Human Auditory Cortex”. Nature 403 (2000), 309–312. DOI: 10.1038/35002078
- Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin. Şuʿabü’l-îmân. thk. Ebû Hâcir Muhammed Saîd b. Besyûnî Zağlûl. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 1421/2000.