Araştırma Makalesi

Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme

Cilt: 10 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme

Öz

Kur’ân-ı Kerîm’de insanın ses kullanımı ahlâkî bir sorumluluk ve şahsiyet göstergesi olarak karşımıza çıkar. Çalışmanın temel amacı insan sesinin yükseltme, alçaltma, orta ses, gizleme ve susma gibi kullanım düzeylerini ilgili kavramlar çerçevesinde inceleyerek, bunların ahlâk ilişkisini ortaya koymaktır. Bu açıdan makale, kıraat ve mûsikîden farklı olarak, insan ilişkilerinde ses kullanım düzeylerinin ahlâkî çerçevesine odaklanmaktadır. Kur’ân’da sesin yükseltilmesi ve alçaltılması niyet ve bağlama göre farklı ahlâkî değerler kazanmaktadır. Makale, Kur’ân’da ses kullanımında tek düze bir ses ölçüsü bulunmamakla birlikte ifrat ve tefritten uzak orta sesin merkeze alındığını, diğer ses düzeylerinin ise, niyet, bağlam, muhatap, zaman ve mekâna göre olumlu ya da olumsuz ahlâkî değer kazandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca makalede Kur’ânî perspektifin günümüzde ses tonları üzerine yapılan bilimsel çalışmalarla büyük ölçüde örtüştüğünü ortaya koymakta; bununla birlikte ses düzeylerini mutlak biçimde olumlu ya da olumsuz değerlendirmediğini göstererek, ses ve ahlâk ilişkisini bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kur'ân, Ses, Ses Düzeyleri, Ahlâk, Niyet, Kişilik

Kaynakça

  1. Aksoy, Şahin-Şeren, Mehmet. “Lise Yöneticilerinin Beden Dili Davranışlarının Sıklığı ile Öğretmenlerin Etkilenme Biçimleri (Ankara İli Örneği)”. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi 5/3 (2018), 262-279.
  2. Akseki, Ahmet Hamdi. Ahlâk İlmi ve İslam Ahlâkı: Ahlâk Dersleri. Sad., Ali Arslan Aydın. 2. Baskı. Ankara: Nur Yayınları, 1991.
  3. Allport, G. W., Cantril, H. “Judging personality from voice”. The Journal of Social Psychology 5 (1934), 37–55. https://doi.org/10.1080/00224545.1934.9921582
  4. Apple, W., Streeter, L. A., Krauss, R. M. “Effects of pitch and speech rate on personal attributions”. Journal of Personality and Social Psychology 37/5 (1979), 715–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.37.5.715
  5. Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. çev. Saffet Babür. İstanbul: Ayraç Yayınevi, 1997.
  6. Arpa, Serbülend. “Musikinin Temeli Olan ‘Ses’ ile İlgili Kur’ân-ı Kerim’de Geçen Bazı Kavramların Tespit ve Tahlili”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7/2 (2016), 113–130. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000127
  7. Basrî, en-Nüket ve’l-uyûn. thk. Seyyid b. Abdülmaksûd b. Abdurrahîm. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts.
  8. Beğavî, Ebû Muhammed el-Hüseyin bin Mes’ûd. Ma‘âlim et-Tenzîl fî Tefsîr el-Kur’ân. thk., Muhammed Abdullah en-Nemr, Osman Cuma Dumeyriye, Süleyman Muslim el-Harş. Kahire: Daru Tîbe, 1417/1997.
  9. Belin, Pascal – Zatorre, Robert J. – Lafaille, Philippe – Ahad, Pierre – Pike, Bruce. “Voice-Selective Areas in Human Auditory Cortex”. Nature 403 (2000), 309–312. DOI: 10.1038/35002078
  10. Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin. Şuʿabü’l-îmân. thk. Ebû Hâcir Muhammed Saîd b. Besyûnî Zağlûl. Beyrut: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 1421/2000.

Kaynak Göster

APA
Akkaya, M. V. (2026). Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1034-1057. https://doi.org/10.32711/tiad.1931791
AMA
1.Akkaya MV. Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme. TİAD. 2026;10(2):1034-1057. doi:10.32711/tiad.1931791
Chicago
Akkaya, Muhammed Veysel. 2026. “Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10 (2): 1034-57. https://doi.org/10.32711/tiad.1931791.
EndNote
Akkaya MV (01 Haziran 2026) Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10 2 1034–1057.
IEEE
[1]M. V. Akkaya, “Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme”, TİAD, c. 10, sy 2, ss. 1034–1057, Haz. 2026, doi: 10.32711/tiad.1931791.
ISNAD
Akkaya, Muhammed Veysel. “Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Haziran 2026): 1034-1057. https://doi.org/10.32711/tiad.1931791.
JAMA
1.Akkaya MV. Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme. TİAD. 2026;10:1034–1057.
MLA
Akkaya, Muhammed Veysel. “Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Haziran 2026, ss. 1034-57, doi:10.32711/tiad.1931791.
Vancouver
1.Muhammed Veysel Akkaya. Kur’ân Perspektifinde Ses Kullanımının Ahlâkî Boyutlarına Dair Bir İnceleme. TİAD. 01 Haziran 2026;10(2):1034-57. doi:10.32711/tiad.1931791