Religion, Coping, and Psychological Health in Refugee Experience: An Integrative Perspective

Bu çalışma, dini başa çıkma, dini tarzlar ve travma sonrası büyüme modellerini entegratif bir perspektif çerçevesinde bir araya getirmeyi amaçlamaktadır. Analitik çerçeve, Streib'in Dini Tarzlar modeli, Pargament'in Dini Başa Çıkma kuramı ile Tedeschi ve Calhoun'un Travma Sonrası Büyüme yaklaşımını birbiriyle bağlantılı süreçler olarak bütünleştirmektedir. Almanya'da mülteci göçü, din ve psikolojik sağlık ilişkisine yönelik giderek artan literatürden hareketle, çalışma genç bir mültecinin yaşam öyküsünü bu kuramsal bütünlük içerisinde örnek olarak incelemektedir. Babasının tutuklanmasına tanıklık eden, göç sürecinde küçük kardeşini bir kazada kaybeden ve erken yaşta aile sorumluluğunu üstlenen "Anas" takma adlı katılımcının anlatısı, Duha Suresi'nde ifade edilen ilahi yakınlık anlayışı ile "Allah kimseye gücünün yeteciğinden fazlasını yüklemez" ayetine dayalı anlamlandırma sürecinin, travmatik yaşantılar karşısında psikolojik dayanıklılığı destekleyen güçlü bir dini başa çıkma kaynağı olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç, geleneksel dini tarzdan bireysel-sistemik dini tarza geçişin kişisel güçlenme, varoluşsal yeniden yapılanma ve daha özerk bir dini tarz gelişimiyle karakterize olan travma sonrası büyüme süreciyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, dini başa çıkma, dini tarzlar ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkileri tek bir analitik çerçevede bütünleştirerek mülteci deneyiminde dinin psikolojik iyilik hâline katkısına ilişkin literatüre kuramsal ve nitel bakış açısından bir katkı sunmaktadır.

This study aims to combine religious coping, religious styles, and post-traumatic growth models within an integrative perspective. The analytical framework brings together Streib’s religious styles model, Pargament’s theory of religious coping, and Tedeschi and Calhoun’s post-traumatic growth approach as mutually complementary tools. Drawing on the growing literature on the relationship among forced migration, religion, and psychological health in Germany, the study examines the life story of a young refugee within the framework of this theoretical integration. The participant, pseudonymized as “Anas,” witnessed his father’s arrest in Syria, lost his younger brother in an accident during the migration process, and assumed family responsibility at an early age. His narrative reveals that his perception of divine closeness as expressed in Surah ad-Duha and meaning-making processes based on the Quranic verse stating that “Allah does not burden a soul beyond what it can bear” function together as a powerful source of religious coping that supports psychological resilience in the face of traumatic experiences. The analysis suggests that the transition from a traditional religious style to an individual-systemic religious style is closely associated with post-traumatic growth processes characterized by personal empowerment, existential reorganization, and the development of a more autonomous religious style. In this respect, the study offers both theoretical and qualitative insights for the literature on the contribution of religion to psychological well-being in the refugee experience by integrating religious coping, religious styles, and post-traumatic growth within a single analytical framework.