Muhammed Şükrî’nin Gece ve Deniz İsimli Kısa Hikâyesinin Teknik ve Tematik İncelemesi
Öz
Bu çalışma, Muhammed Şükrî’nin “Gece ve Deniz/el-Leyl ve’l-Bahr” adlı kısa hikâyesini teknik ve tematik açılardan incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Şükrî’nin yaşam öyküsünün edebiyatındaki yansımalarını da ele alarak, yoksulluk, aile içi şiddet, göç ve geç öğrenilen okuma-yazma gibi bireysel deneyimlerin, öyküye hem tematik hem biçimsel derinlik kattığını göstermektedir. Çalışmada “Gece ve Deniz” öyküsü; Vedâd’ın yaşamı ekseninde yalnızlık, arzuların sınırları, hafıza, toplumsal yabancılaşma ve bireysel travmalar gibi çok katmanlı temaların işlenişi yönünden analiz edilmiştir. Dil ve üslup analizinde, Şükrî’nin klasik Arapça, Fas Arapçası ve çok dillilik üzerinden kurduğu anlatı yapısı dikkat çekmektedir. Bu dilsel çeşitlilik, metni hem yerel hem de evrensel düzeyde anlamlandırmayı mümkün kılmakta ve Fas kısa hikâyeciliğinin özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, çalışma, “Gece ve Deniz”in modern Fas kısa hikâyeciliğinde bireysel psikoloji ile toplumsal tarih arasında kurduğu hassas dengeyi başarıyla temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yaklaşımlarından edebi metinsel analiz ile sosyo-biyografik inceleme modelleri benimsenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abedin, Joynal. “Arabic Short Story: Origin and Development”. International Journal of Humanities and Social Science Invention 2/5 (2013), 50-54.
- Akbib, Abdellatif. “Birth and Development of the Moroccan Short Story”. Rocky Mountain Review of Language and Literature 54/1 (2000), 67-87. https://doi.org/10.2307/1348420
- Badawi, S. M. (ed.). Modern Arabic Literature. İngiltere: Cambridge University Press, 1997.
- Choukri, Muhammad. Al-Khubz al-Hāfī: Sīra dhātiyya Riwāya, 1935–1956. London: Dar al-Saqī, 1982.
- Çetin, Sevda. “Faslı Yazar Muhammed Şukrî’nin el-Hubzu’l-Hâfî Adlı Romanının Karakterler Bağlamında Analizi”. Şarkiyat 17/1 (2025), 183-203. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1572969
- Çoraklı, Şahbender. “Pikaresk Roman ve ‘Pikaro’ 'Jokab”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2/28-29 (2013), 23-32. https://izlik.org/JA34SS79GE
- Gökgöz, Turgay. “Modern Fas Romanına Bir Bakış”. Edebali İslamiyat Dergisi 3/6 (2019), 17-29. https://izlik.org/JA78XZ93XB
- İpek, M. Selim. “Arap Kadın Yazarlar”. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi 4/2 (2024), 228-247. https://izlik.org/JA26HH45HE
- Linda Nassār, “Muhammad Shukrī. Sīrat al-Kitābah wa-Rihlat al-Waja. el-Jazeera. Erişim 12 Kasım 2025. https://www.aljazeera.net/culture/2022/12/17
- Lisenbee, Kenneth. “Mohamed Choukri: A Vagabond Turned into an Acclaimed Author”. Morocco World News. 12 Kasım 2025. Erişim 12 Kasım 2025. https://www.moroccoworldnews.com/2012/07/151001/the-controversial-mohamed-choukri-a-vagabond-turned-into-an-internationally-acclaimed-author/