Derleme

İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?

Cilt: 7 Sayı: 1 8 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin iç denetim alanında meydana getirdiği paradigma değişimini kapsamlı bir şekilde inceleyerek, söz konusu teknolojilerin iç denetim süreçlerine olan etkilerini avantajlar ve sınırlılıklar bağlamında ele almaktadır. Çalışmada öncelikli olarak, büyük veri analitiği, makine öğrenmesi ve doğal dil işleme gibi gelişmiş teknolojilerin iç denetim süreçleriyle entegrasyonu üzerinde durulmaktadır. Bu teknolojiler sayesinde, özellikle veri analizi, risk değerlendirme, dolandırıcılık tespiti ve gerçek zamanlı izleme süreçlerinde otomasyonun sağlanarak verimliliğin artırıldığı ve hata oranlarının belirgin şekilde azaltıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, çalışmada yapay zekâ teknolojilerinin mevcut kapasitelerinin bazı kritik insani yetkinlikleri karşılamakta yetersiz kaldığı belirtilmektedir. Özellikle etik değerlendirme, bağlamsal analiz, yaratıcı problem çözme ve stratejik muhakeme gibi insana özgü niteliklerin yapay zekâ tarafından tam olarak yerine getirilemediği görülmektedir. Bu bağlamda, yapay zekânın iç denetim fonksiyonlarını tamamen üstlenmesi mümkün olmayıp, daha çok denetçilerin karar alma süreçlerini destekleyici bir araç olarak kullanılmasının daha etkili sonuçlar doğuracağı sonucuna varılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, iç denetimde sürdürülebilir ve güvenilir bir gelecek için makinelerin otomasyon gücü ile insanın etik, sezgisel ve bağlamsal yetkinliklerini birleştiren hibrit bir yaklaşımın benimsenmesinin önemini vurgulamaktadır. Elbette yapay zekâ, iç denetim süreçlerindeki rutin ve tekrar eden işleri otomatikleştirebilir, ancak etik değerlendirmeler, sezgisel analiz ve karmaşık bağlamsal kararlar için insan muhakemesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla iç denetçiler, insan faktörünün kritik önem taşıdığı alanlarda yapay zekânın tamamlayıcısı olmaya devam edecek ve vazgeçilmezliklerini koruyacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adelakun, B. O. (2022). The Impact of AI on Internal Auditing: Transforming Practices and Ensuring Compliance. Finance & Accounting Research Journal, 4(6), 350-370.
  2. Ağdeniz, Ş. (2024). Güvenilir Yapay Zekâ ve İç Denetim. Denetişim (29), 112-126. https://doi.org/10.58348/denetisim.1384391
  3. Al-sagheer, N. H. A., & Bacha, S. (2024). Internal audit, strategic risks and corporate financial distress. Journal of Ecohumanism, 3(4), 1847-1869.
  4. Aldemir, C., & Uçma Uysal, T. (2024). AI competencies for internal auditors in the public sector. Edpacs, 69(1), 3-21.
  5. Ali, M. M., Abdullah, A. S., & Khattab, G. S. (2022). The effect of activating artificial intelligence techniques on enhancing internal auditing activities: Field study. Alexandria Journal of Accounting Research, 6(3), 1-40.
  6. Altundağ, S. (2024). Artificial intelligence-based audit software: Today’s realities and future vision. Denetişim (31), 180-197.
  7. Amponsah, I. A., & Ali, M. O. (2023). Examining the Influence of Expert Systems and Decision Support Systems on Auditing. Albukhary Social Business Journal, 47-61.
  8. Aysan, H., & Fırat, Z. (2023). Yapay Zekâ Uygulamaları İç Denetim Mesleğine Neler Kazandırabilir? Kamu Denetçiliği Kurumu Yayını.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

23 Mart 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şentürk, Ö. (2025). İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? TIDE AcademIA Research, 7(1), 11-52. https://izlik.org/JA56UT23YW
AMA
1.Şentürk Ö. İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? TIDE AcademIA Research. 2025;7(1):11-52. https://izlik.org/JA56UT23YW
Chicago
Şentürk, Özden. 2025. “İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?”. TIDE AcademIA Research 7 (1): 11-52. https://izlik.org/JA56UT23YW.
EndNote
Şentürk Ö (01 Eylül 2025) İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? TIDE AcademIA Research 7 1 11–52.
IEEE
[1]Ö. Şentürk, “İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?”, TIDE AcademIA Research, c. 7, sy 1, ss. 11–52, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56UT23YW
ISNAD
Şentürk, Özden. “İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?”. TIDE AcademIA Research 7/1 (01 Eylül 2025): 11-52. https://izlik.org/JA56UT23YW.
JAMA
1.Şentürk Ö. İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? TIDE AcademIA Research. 2025;7:11–52.
MLA
Şentürk, Özden. “İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?”. TIDE AcademIA Research, c. 7, sy 1, Eylül 2025, ss. 11-52, https://izlik.org/JA56UT23YW.
Vancouver
1.Özden Şentürk. İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ? TIDE AcademIA Research [Internet]. 01 Eylül 2025;7(1):11-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56UT23YW