The Same Risk, Different Discourse: A Comparison of Key Audit Matters and Critical Audit Matters

Öz

After global financial scandals, regulatory authorities introduced several reforms to increase transparency and improve the communicative value of audit reports. One of the most important reforms requires auditors to report the most significant matters encountered during the audit under a separate heading in the audit report. Within this framework, the International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB) issued ISA 701, which introduced the concept of Key Audit Matters (KAM). Similarly, in the United States, the Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) introduced the concept of Critical Audit Matters (CAM) within AS 3101. Both regulations aim to improve the transparency of audit reports and provide financial statement users with more insight into the audit process. In particular, they highlight the areas that required significant auditor attention and professional judgment during the audit. Although the objectives of the two standards are largely similar, differences may arise due to the different regulatory environments in which they are applied. These differences become more visible when a company operates under both regulatory frameworks and publishes audit reports in more than one jurisdiction. In such cases, auditors may address similar audit risks but present them in different ways depending on the applicable reporting framework. Therefore, the main purpose of this study is to examine and compare Key Audit Matters and Critical Audit Matters disclosed in audit reports prepared under different regulatory regimes.

Anahtar Kelimeler

• Key audit matters
• Critical audit matters
• Audit quality

Destekleyen Kurum

bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik izin gerektirecek bir uygulama bulunmamaktadır.

Teşekkür

Bulunmamaktadır.

AYNI RİSK FARKLI SÖYLEM KİLİT DENETİM KONUSU İLE KRİTİK DENETİM KONUSU KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Küresel ölçekli finansal skandalların ardından düzenleyici kuruluşlar, denetim raporlarında şeffaflığı ve denetim kalitesini artırmak amacıyla çeşitli önlemler geliştirmiştir. Bu önlemlerden biri, denetçinin denetim faaliyetleri esnasında önemli gördüğü konuları ayrı bir başlık altında raporlamasıdır. Bu amaçla, Uluslararası Denetim ve Güvence standartları Kurulu (IAASB), 2016 yılında ISA 701- Kilit denetim konularının bağımsız denetçi raporunda bildirilmesi standardını; Amerikan Kamu Gözetimi Kurumu (PCAOB) ise önemli konuların raporlanması için AS 3101 Denetçi olumlu görüş bildirdiğinde finansal tabloların denetimine ilişkin denetçi raporu standardının 11-17. paragrafları arasında, kritik denetim konularını düzenlemiştir. Özünde iki standart hükümleri büyük oranda benzerlikler göstermekle birlikte bir şirketin hem IAASB hem de PCAOB kapsamına giren iki ayrı ülkede faaliyet göstermesi ve denetim raporu yayınlaması halinde ise farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma, bir şirketin her iki standarda uygun raporlama yapması durumunda ortaya çıkan benzerlik ve farklılıkları açıklamak amacıyla yürütülmüştür. Bulgular, aynı denetim riskleri ele alınsa dahi farklı düzenleyici çerçevelerin denetim raporlarında kullanılan söylem, açıklama kapsamı ve metinsel yapı üzerinde belirleyici bir etkisi olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kilit denetim konusu
• Kritik denetim konusu
• Denetim kalitesi

Kaynakça

1. Abat, V. H. (2024). İnternet ortamındaki diş ağrısına ilişkin Türkçe metinlerin okunabilirlik analizlerinin ve içeriklerinin değerlendirilmesi. European Journal of Research in Dentistry, 8(1), 1–7.
2. Al-Asmakh, S., Elamer, A. A., & Uadiale, O. (2025). A systematic literature review on extended audit reporting: State of the art and agenda for future research. The International Journal of Accounting, 2530003.
3. Arzova, S. B., & Şahin, B. Ş. (2020). ISA 701 (BDS 701) kilit denetim konuları: BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 endekslerinde yer alan finans kurumlarına yönelik analiz. Muhasebe ve Denetime Bakış, 20(60), 75–94.
4. Atay, S. E., & Polat Çeltikçi, N. (2021). KDK bildirimlerinin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi: BIST 100 şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(2), 683–710.
5. Bepari, M. K., Mollik, A. T., Nahar, S., & Islam, M. N. (2022). Determinants of accounts level and entity level key audit matters: Further evidence. Accounting in Europe, 19(3), 397–422.
6. DeFond, M., & Zhang, J. (2014). A review of archival auditing research. Journal of Accounting and Economics, 58(2–3), 275–326.
7. DuBay, W. H. (2004). The principles of readability. Online Submission.
8. Durmuş, A. F., Otlu, F., & Özkan, Ö. (2018). Denetim kanıtı kalitesinin denetçi görüşüne etkisi: Literatür incelemesi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(1), 66–88.

9. Ertan, Y., & Kızık, E. (2019). Kilit denetim konuları: BİST imalat sektöründe faaliyette bulunan işletmelerin 2017 yılı denetim raporlarının incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 263–278.
10. Genç, M., Yanık, A., & Yılmaz, E. (2023). Borsaya kote sigorta şirketlerinin bağımsız denetim raporlarındaki kritik-kilit denetim konularının analizi: ABD ve Türkiye örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 186–207.
11. Gimbar, C., Hansen, B., & Ozlanski, M. E. (2016). Early evidence on the effects of critical audit matters on auditor liability. Current Issues in Auditing, 10(1), A24–A33.
12. Gold, A., & Heilmann, M. (2019). The consequences of disclosing key audit matters (KAMs): A review of academic literature. Maandblad voor Accountancy en Bedrijfseconomie, 93(1/2), 5–14.
13. IAASB. (2015a). ISA 701: Communicating key audit matters in the independent auditor’s report. International Auditing and Assurance Standards Board.
14. IAASB. (2015b). The new auditor’s report: Greater transparency into the financial statement audit. IFAC.
15. Işık, B. K. (2025). Bağımsız denetim raporunda kilit denetim konuları: Türk ve yabancı bankaların içerik analizi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 25(76), 95–116.
16. Jermakowicz, E. K., Epstain, B. J., & Ramamooti, S. (2018). CAM versus KAM—A distinction without a difference. CPA Journal, 88(2), 34–40.
17. Kavut, F. L., & Güngör, N. (2018). Bağımsız denetimde kilit denetim konuları: BİST-100 şirketlerinin 2017 yılı analizi. Journal of Accounting Institute, 16(59), 59–70.
18. Köhler, A., Ratzinger-Sakel, N., & Theis, J. (2020). The effects of key audit matters on the auditor’s report’s communicative value: Experimental evidence from investment professionals and non-professional investors. Accounting in Europe, 17(2), 105–128.
19. Nylen, A., Sundgren, S., & Svanström, T. (2024). Comparing key audit matters and critical audit matters disclosures: Evidence from international audit reporting. Accounting Horizons, 38(1), 85–104.
20. Nylen, J. A., Wangerin, D. D., & Zehms, K. M. (2025). Do key audit matter disclosures about M&A transactions predict future performance? Review of Accounting Studies, 30(3), 2264–2311.
21. PCAOB. (2017). AS 3101: The auditor’s report on an audit of financial statements when the auditor expresses an unqualified opinion. Public Company Accounting Oversight Board.
22. PCAOB. (2017). The auditor’s report on an audit of financial statements when the auditor expresses an unqualified opinion and related amendments to PCAOB standards. Public Company Accounting Oversight Board.
23. Reid, L. C., Carcello, J. V., Li, C., Neal, T. L., & Francis, J. R. (2019). Impact of auditor report changes on financial reporting quality and audit costs: Evidence from the United Kingdom. Contemporary Accounting Research, 36(3), 1501–1539.
24. Sarısoy, Ö. (2021). Kritik/kilit denetim konularının BIST 30 ve Dow Jones 30 endekslerindeki işletmelerin denetçi raporları üzerinden karşılaştırılması. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(63), 159–182.
25. Sirois, L. P., Bédard, J., & Bera, P. (2018). The informational value of key audit matters in the auditor’s report: Evidence from an eye-tracking study. Accounting Horizons, 32(2), 141–162.
26. Uzay, Ş., & Köylü, Ç. (2018). Kilit denetim konuları: Borsa İstanbul üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (52), 47–70.
27. Velte, P. (2020). Associations between the financial and industry expertise of audit committee members and key audit matters within related audit reports. Journal of Applied Accounting Research, 21(1), 185–200.
28. Velte, P., & Issa, J. (2019). The impact of key audit matter (KAM) disclosure in audit reports on stakeholders’ reactions: A literature review. Problems and Perspectives in Management, 17(3), 323–341.
29. Yanık, S., & Karataş, M. (2017). Denetim raporlarının geleceği: Yeni düzenlemeler ve ülke uygulamaları. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (73), 1–26.
30. Yaşar, A., & Çetin, E. (2020). BDS 570 kapsamında verilen denetçi raporlarının iletişim değeri açısından incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(1), 384–391.