Araştırma Makalesi

Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı

Sayı: 8 28 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı

Öz

21. yüzyılın en dikkat çekici teknolojik yeniliklerinden birisi olan insansız hava araçları (İHA’lar), devletlerin ve güvenlik kurumlarının yanı sıra bireylerin de kolaylıkla erişebildiği araçlar hâline gelmiştir. Hobi, ticaret, medya, tarım ve lojistik gibi birçok alanda yaygınlaşan İHA’lar, bireylere teknolojiye erişim ve kullanım bakımından yeni bir özgürlük alanı sunmaktadır. Bununla birlikte sivil İHA kullanımı; kamu güvenliği, özel hayatın gizliliği, kişisel veri güvenliği ve kamu düzeni bakımından çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle bireysel haklar ile kamu güvenliği arasındaki gerilim, özgürlük-güvenlik ikilemini güncel bir tartışma alanına dönüştürmektedir. Çalışmanın temel amacı, bireylerin teknolojik araçları kullanma özgürlüğü ile devletin kamu güvenliğini sağlama yükümlülüğü arasında sivil İHA kullanımı bağlamında nasıl bir denge kurulduğunu incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ABD, Almanya, Çin, Rusya ve Türkiye örneklerinde sivil İHA kullanımına ilişkin hukuki ve kurumsal düzenlemeler ele alınmış; anayasal ilkeler, sivil havacılık düzenlemeleri, veri koruma normları, idari uygulamalar ve ilgili akademik literatür nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, sivil İHA kullanımına ilişkin düzenlemelerin ülkelerin siyasal, hukuki ve yönetsel yapılarına bağlı olarak farklılaştığını ve bu farklılaşmanın güvenlik odaklı, hak-mahremiyet odaklı ve karma düzenleme eğilimleri etrafında şekillendiğini göstermektedir. Bu durum, özgürlük-güvenlik dengesinin her ülkede farklı araçlar ve öncelikler üzerinden kurulduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu makalenin hazırlanması sürecinde ChatGPT (OpenAI, 2026) dil bilgisi denetimi, ifade düzenleme ve dergi yazım kurallarına biçimsel uygunluğun gözden geçirilmesi amacıyla kullanılmıştır. Makaledeki tüm değerlendirmeler, yorumlar ve nihai içerik yazarın sorumluluğundadır.

Kaynakça

  1. AEPD. (2024). Drones and data protection. Agencia Española de Protección de Datos (AEPD). Erişim tarihi: 25 Mayıs 2025, https://www.aepd.es/guides/drones-and-data-protection.pdf
  2. Akram, M. W., Bashir, A. K., Shamshad, S., Saleem, M. A., AlZubi, A. A., Chaudhry, S. A., Alzahrani, B. A., & Zikria, Y. B. (2021). A secure and lightweight drones-access protocol for smart city surveillance. IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 23(10), 19634–19643. doi:10.1109/tits.2021.3129913
  3. Alamouri, A., Lampert, A., & Gerke, M. (2021). An exploratory investigation of UAS regulations in Europe and the impact on effective use and economic potential. Drones, 5(3), 63. doi:10.3390/drones5030063
  4. AL-Dosari, K., Hunaiti, Z., & Balachandran, W. (2023). Systematic review on civilian drones in safety and security applications. Drones, 7(3), 210. doi:10.3390/drones7030210
  5. Alladi, T., Chamola, V., Sahu, N., & Guizani, M. (2020). Applications of blockchain in unmanned aerial vehicles: A review. Vehicular Communications, 23, 100249. doi:10.1016/j.vehcom.2020.100249
  6. Boyne, S. (2023). Introduction to U.S. drone law. SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.4518501
  7. Butsenko, A. (2015). Russian State Duma passes law binding to register drones weighing more than 250g. TASS Russian News Agency. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2025, https://tass.com/society/846214
  8. Chávez, K., & Swed, O. (2023). Emulating underdogs: Tactical drones in the Russia-Ukraine war. Contemporary Security Policy, 44(4), 592–605. doi:10.1080/13523260.2023.2257964

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer), Savunma Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2026

Kabul Tarihi

3 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 8

Kaynak Göster

APA
Aksungur, A. B. (2026). Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 8. https://doi.org/10.51534/tiha.1879038
AMA
1.Aksungur AB. Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı. tiha. 2026;(8). doi:10.51534/tiha.1879038
Chicago
Aksungur, Ali Burak. 2026. “Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, sy 8. https://doi.org/10.51534/tiha.1879038.
EndNote
Aksungur AB (01 Temmuz 2026) Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 8
IEEE
[1]A. B. Aksungur, “Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı”, tiha, sy 8, Tem. 2026, doi: 10.51534/tiha.1879038.
ISNAD
Aksungur, Ali Burak. “Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi. 8 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.51534/tiha.1879038.
JAMA
1.Aksungur AB. Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı. tiha. 2026. doi:10.51534/tiha.1879038.
MLA
Aksungur, Ali Burak. “Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, sy 8, Temmuz 2026, doi:10.51534/tiha.1879038.
Vancouver
1.Ali Burak Aksungur. Özgürlük-Güvenlik İkileminde İnsansız Hava Aracı Kullanımı: Bireysel Haklar ile Devlet Müdahalesi Arasında Denge Arayışı. tiha. 01 Temmuz 2026;(8). doi:10.51534/tiha.1879038