Türkiye’de Alternatif Medyanın Siyasal Karar Alma Süreçlerine Yurttaş Katılımındaki Rolü

Öz

Klasik liberalizm teorileri ve medyadaki yansımaları sebebiyle kamusal alanın ve siyasal karar alma süreçlerinin dışında kalmış olan sıradan yurttaşlara ve topluluklara platform sunan bir medya alanı olarak tarif edilen alternatif medya kavramının ele alındığı bu çalışma, Türkiye’deki alternatif medya kuruluşlarının bu savdaki yerini incelemiştir. Bu bağlamda araştırmada, haber kaynaklarının odak noktasına alındığı kategori sistemi aracılığıyla Türkiye’de farklı politik görüşleri temsil eden alternatif medya kuruluşları Bianet, BirGün ve OdaTV’nin, Türkiye’nin hidroelektrik santral politikası odağında ortaya çıkan tartışmalara dair İnternet sitelerinde yayınladıkları haber metinleri üzerinde karşılaştırmalı olarak içerik analizi uygulanmıştır. Örnek olayın seçilmesinin başlıca sebebi, bir devlet politikası olarak hidroelektrik santral politikasının geliştirilmesinde ve uygulanmasında yurttaş katılımına yeterince zemin hazırlanmaması ve bununla birlikte santrallerin inşa edildiği bölgelerde yaşayan insanların uygulanan politikanın çevresel, sosyal ve kültürel etkilerine doğrudan maruz kalmış olmalarıdır. Araştırmanın sonucunda, üç alternatif medya kuruluşunun da yayınladıkları haber metinlerinde, medyaya erişim hiyerarşisini ortadan kaldırmaya yönelik adımlar atarak sivil toplum örgütlerini ve yurttaşları haber kaynağı olarak ön plana çıkardıkları görülmüştür. Ayrıca medya kuruluşlarının hidroelektrik santral politikası tartışmasında kendilerini sivil toplum örgütleri ve yurttaşların yanında konumlandırdığı saptanmıştır. Bununla birlikte Bianet başta olmak üzere, haber kaynağı olarak yurttaşlara verilen yerin sivil topluma kuruluşlarına göre yetersiz kaldığı yönünde bulgulara da ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• alternatif medya
• Katılımcı Demokrasi
• Demokratik Katılımcı Medya
• İçerik Analizi
• Hidroelektrik Santral Politikası

The Role of Alternative Media in Citizen Participation in Political Decision-Making Processes in Turkey

Öz

This study deals with the concept of alternative media, which is defined as a media field that provides a platform to ordinary citizens and communities who are left out of the public sphere and political decision-making processes due to the theories of classical liberalism and their reflections in the media, examines the place of alternative media organizations in Turkey in this argument. In this context, the research applied a comparative content analysis on the news texts published on the websites of alternative media organizations Bianet, BirGün and OdaTV, which represent different political views in Turkey, on the debates that emerged in Turkey's hydroelectric power plant policy through the category system which news sources are focused. The main reason for choosing the case study is that, as a state policy, there is not enough ground for citizen participation in the development and implementation of the hydroelectric power plant policy, and that the people living in the regions where the power plants are built have been directly exposed to the environmental, social and cultural effects of the implemented policy. As a result of the research, it has been found that all three alternative media organizations took steps to eliminate the hierarchy of access to the media in the news texts they published and brought civil society organizations and citizens to the forefront as news sources. Furthermore, it was determined that media organizations positioned themselves on the side of non-governmental organizations and citizens in the hydroelectric power plant policy debate. In addition, it was also found that the place given to citizens as a news source, especially Bianet, was insufficient compared to non-governmental organizations.

Anahtar Kelimeler

• Alternative Media
• Participatory Democracy
• Democratic Participatory Media
• Content Analysis
• Hydroelectric Power Plant Policy

Kaynakça

1. Atton, C. (2006). Alternative Media. Sage Publications. Atvur, S. (2014, Eylül 13). Baraj Politikalarına Karşı Toplumsal Tepkiler: Hindistan ve Türkiye’deki Toplumsal Hareketlerin Karşılaştırılması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 21(1), s. 281-298. 08 Ağustos, 2022 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/yonveek/issue/13700/165850 adresinden alındı Bailey, O. G., Cammaerts , B., & Carpentier, N. (2015). Alternatif Medyayı Anlamak. (Ç. Öztürk, Çev.) İstanbul: Kafka. Berelson, B. (1952). Content Analysis in Communication Research. Glencoe: Free Press. Bianet. (2021, Ağustos 13). Karadeniz'de 246 Aktif HES var. Bianet: https://bianet.org/haber/karadeniz-de-246-aktif-hes-var-248676 adresinden alındı