EN
TR
SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ
Öz
Dünya çapında hızla artan nüfus, iklim değişiklikleri, artan maliyetler gıda sürdürülebilirliği için büyük tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca sağlıksız kitlesel üretim nedeniyle doğallığa yönelim sonucunda sürdürülebilir yeşil gıdalara yönelik ilgi ön plandadır. Bu çalışmanın amacı gıda pazarlaması alan yazınında sürdürülebilir gıdalarla ilgili tematik konuların belirlenerek gelecekte yapılacak çalışmalar için alt yapının oluşturulmasıdır. 2015-2025 döneminde yayınlanan 32 akademik çalışma SPAR protokolü ve TCCM (teoriler, bağlamlar, özellikler ve yöntemler) çerçevesi ile sistematik olarak incelenmiştir. Sürdürülebilir gıda tüketimini şekillendiren temel faktörlerin kalite, fiyat, gıda etiketleri, kişisel değerler, sosyal normlar ve sosyal politikalar olduğu belirlenmiştir. Bulgular ayrıca tüketicilerin çevresel kaygılar ve sağlık endişeleri nedeniyle sürdürülebilir ürünlere yöneldiğini, ancak yüksek maliyet ve bilgi eksikliği gibi engeller nedeniyle bu eğilimin kitlesel davranışa dönüşmediğini göstermektedir. Özellikle, sosyal pazarlama kampanyalarının (duygusal mesajlar içeren dijital reklamlar, iklim etiketleri) tüketici katılımını artırdığı ve sürdürülebilir tercihleri teşvik ettiği tespit edilmiştir. Çalışma, politika yapıcılar ve pazarlama uzmanları için fiyat destek mekanizmaları, kültürlerarası iletişim stratejileri ve zorunlu etiketleme gibi somut öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ajzen, I., & Fishbein, M. (1975). A bayesian analysis of attribution processes. Psychological Bulletin, 82(2), 261. Aschemann-Witzel, J., de Hooge, I. E., Almli, V. L., & Oostindjer, M. (2018). Fine-tuning the fight against food waste. Journal of Macromarketing, 38(2), 168-184.
- Aschemann-Witzel, J., Stangherlin, I.D.C., (2021). Upcycled by-product use in agri-food systems from a consumer perspective: a review of what we know, and what is missing. Technol. Forecast. Soc. Chang. 168, 120749.
- Ayvaz, İ., & Torlak, Ö. (2016). Sosyal Pazarlama ve Ahlaki Boyutlari. Is Ahlakı Dergisi, 9(2), 247.
- Balbay, Ş., Sarıhan, A., & Avşar, E. (2021). Dünyada ve Türkiye’de “Döngüsel ekonomi/endüstriyel sürdürülebilirlik” yaklaşımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (27), 557-569.
- Barari, M., Ross, M., Thaichon, S., & Surachartkumtonkun, J. (2020). A meta-analysis of customer engagement behaviour. International Journal of Consumer Studies, 45(4), 457–477.
- Bauerné Gáthy, A., Kovácsné Soltész, A., & Szűcs, I. (2022). Sustainable consumption–examining the environmental and health awareness of students at the University of Debrecen. Cogent Business & Management, 9(1), 2105572.
- Bellotti, E., & Panzone, L. (2016). Media effects on sustainable food consumption. How newspaper coverage relates to supermarket expenditures. International Journal of Consumer Studies, 40(2), 186-200.
- Bulut, Z. A., Özkaya, F. T., Karabulut, A. N., & Atağan, G. (2019). Gida ürünlerinin sürdürülebilir tüketimi bağlaminda tüketici tipolojisi geliştirme çalişmasi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(3), 73-90.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Pazarlama, Tarımsal Pazarlama
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
4 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
31 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 19
APA
Muti Tabanlı, S., & Sunay, M. M. (2026). SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 9(19), 35-62. https://doi.org/10.55830/tje.1734564
AMA
1.Muti Tabanlı S, Sunay MM. SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9(19):35-62. doi:10.55830/tje.1734564
Chicago
Muti Tabanlı, Seda, ve Melda Medine Sunay. 2026. “SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 (19): 35-62. https://doi.org/10.55830/tje.1734564.
EndNote
Muti Tabanlı S, Sunay MM (01 Ocak 2026) SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 19 35–62.
IEEE
[1]S. Muti Tabanlı ve M. M. Sunay, “SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 19, ss. 35–62, Oca. 2026, doi: 10.55830/tje.1734564.
ISNAD
Muti Tabanlı, Seda - Sunay, Melda Medine. “SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9/19 (01 Ocak 2026): 35-62. https://doi.org/10.55830/tje.1734564.
JAMA
1.Muti Tabanlı S, Sunay MM. SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9:35–62.
MLA
Muti Tabanlı, Seda, ve Melda Medine Sunay. “SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 19, Ocak 2026, ss. 35-62, doi:10.55830/tje.1734564.
Vancouver
1.Seda Muti Tabanlı, Melda Medine Sunay. SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA PAZARLAMASINA SİSTEMATİK BİR YAKLAŞIM: SOSYAL PAZARLAMA VE TÜKETİCİ BİLİNCİ PERSPEKTİFİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 01 Ocak 2026;9(19):35-62. doi:10.55830/tje.1734564