PRIORITIZATION OF PROBLEMS ENCOUNTERED BY ENTREPRENEURS ESTABLISHING BUSINESSES WITH KOSGEB SUPPORT: A SWARA METHOD APPLICATION
Yıl 2026,
Cilt: 9 Sayı: 19, 135 - 170, 31.01.2026
Engin Çakır
,
Tuğrul Bıyık
Öz
This study systematically evaluates the challenges encountered by entrepreneurs benefiting from KOSGEB support during the establishment and operation of their businesses. To this end, a survey based on the SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) method was conducted with 41 entrepreneurs operating in Aydın province with KOSGEB support and 8 personnel from the KOSGEB Aydın Directorate. Participants ranked the identified sub-problem areas by importance and indicated their relative importance ratios. The weights obtained from entrepreneurs and KOSGEB personnel were then combined using the arithmetic mean to produce final sub-problem weights that simultaneously reflect the judgments of both stakeholder groups.
The integrated prioritization results revealed that among the sub-problem clusters, “Problems Arising from the Economic Environment” had the highest weight, followed by “Legal Environment and Obligations,” and “Problems Arising from Personal Characteristics” in third place. The approach of combining information from both decision-making groups reduces potential biases specific to a single group and thus enhances the robustness of the results. The findings indicate that reducing macroeconomic instability, strengthening the legal framework, and enhancing the competencies of entrepreneurs play a critical role in the development of support policies.
Proje Numarası
İİBF-18003
Kaynakça
-
Acs, Z., Estrin, S., Mickiewicz, T., & Szerb, L. (2018). Entrepreneurship, institutional economics, and economic growth: An ecosystem perspective. Small Business Economics, 51(2), 501–514.
-
Aghdaie, M. H., Hashemkhani Zolfani, S., & Zavadskas, E. K. (2013). Decision making in machine tool selection: An integrated approach with SWARA and COPRAS-G methods. Engineering Economics, 24(1), 5-17. https://doi.org/10.5755/j01.ee.24.1.2822
-
Aghdaie, M. H., Hashemkhani Zolfani, S., & Zavadskas, E. K. (2014). Sales branches performance evaluation: A multiple attribute decision making approach. 8th International Scientific Conference “Business and Management 2014”, 1-7.
-
Akgemci, T. (2001). KOBİ’lerin temel sorunları ve sağlanan destekler. Ankara: T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Yayını.
-
Alimardani, M., Hashemkhani Zolfani, S., Aghdaie, M. H., & Tamošaitienė, J. (2013). A novel hybrid SWARA and VIKOR methodology for supplier selection in an agile environment. Technological and Economic Development of Economy, 19(3), 533-548. https://doi.org/10.3846/20294913.2013.814606
-
Alkan, N. (2024). Evaluation of sustainable development and utilization-oriented renewable energy systems based on CRITIC-SWARA-CODAS method using interval valued picture fuzzy sets. Sustainable Energy, Grids and Networks, 38, 101263. https://doi.org/10.1016/j.segan.2023.101263
-
Audretsch, D. B., & Moog, P. (2014).Are entrepreneurs happier? Entrepreneurship and wellbeing. Small Business Economics, 43(2), 243–255. https://doi.org/10.1177/10422587211072799
-
Başoğlan Avşar, Ö. Ekinci, K., & Söker, A. İ. (2025). Comparative analysis of AHP and SWARA methods for conservation project funding prioritization. IJAAS, 12(2), 230-242. https://doi.org/10.21833/ijaas.2025.02.025
-
Bennani, M., Jawab, F., Hani, Y., Mhamedi, A. E., & Amegouz, D. (2022). Hybrid F-SWARA and F-ENTROPY for the optimization of sustainability assessment indicators of energy system. IFAC-PapersOnLine, 55(10), 1606-1612. https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2022.09.620
-
Bennett, R., & Robson, P. (2004). The role of trust and contract in the supply of business advice. Applied Economics, 36(15), 1579–1593.
-
Bennett, R., & Robson, P. (2004). The role of trust and contract in the supply of business advice. Applied Economics, 36(15), 1579–1593.
-
Berberoğlu, G. N. (Ed.). (2004). Genel işletme (4. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
-
Bilge, E. (2018). Kurumsal müşterilerin banka tercihinde çok kriterli karar verme yöntemleri: Aydın ilinde bir uygulama (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
-
Blackburn, R. A., Hart, M., & Wainwright, T. (2013). Small business performance: Business, strategy and owner-manager characteristics. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(1), 8–27. https://doi.org/10.1108/14626001311298394
-
Blackburn, R. A., Hart, M., & Wainwright, T. (2013). Small business performance: Business, strategy and owner-manager characteristics. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(1), 8–27.
-
Çakır, E. (2017). Kriter ağırlıklarının SWARA–Copeland yöntemi ile belirlenmesi: Bir üretim işletmesinde uygulama. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 42–56.
https://doi.org/10.30803/adusobed.309069
-
Çelik, A. (2006). Bir istihdam politikası olarak girişimcilik. Uluslararası Girişimcilik Kongresi (Kongre Dizisi:11, No:86), 467–476. Kırgızistan–Türkiye Manas Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Bişkek.
-
Çetindamar, D. (2002). Türkiye’de girişimcilik. TÜSİAD Yayınları.
-
Çetinkaya Bozkurt, Ö., Kalkan, A., Koyuncu, O., & Alparslan, A. M. (2012). Türkiye’de girişimciliğin gelişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(15), 229–247.
-
Çetinkaya, A. Ş., & Ay, K. (2017). KOSGEB girişimcilik desteklerinin amacına ulaşma düzeyi: Konya ili araştırması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(30.Yıl Özel Sayısı), 19-34. https://doi.org/10.30976/susead.348111
-
Çolakoğlu, F. K. (2018). KOSGEB uygulamalı girişimcilik eğitimi neticesinde işyeri açanların mevcut durumları ile ilgili bir değerlendirme (2015–2018 yılları Elâzığ örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
-
Dehnavi, A., Aghdam, I. N., Pradhan, B., & Morshed Varzandeh, M. H. (2015). A new hybrid model using step-wise weight assessment ratio analysis (SWARA) technique and adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS) for regional landslide hazard assessment in Iran. Catena, 135, 122-148. https://doi.org/10.1016/j.catena.2015.07.020
-
Dolgun, U. (2003). Girişimcilik. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
-
Eghbali-Zarch, M., Tavakkoli-Moghaddam, R., Esfahanian, F., Sepehri, M. M., & Azaron, A. (2018). Pharmacological therapy selection of type 2 diabetes based on the SWARA and modified MULTIMOORA methods under a fuzzy environment. Artificial Intelligence in Medicine, 87, 20–33.
https://doi.org/10.1016/j.artmed.2018.03.003
-
Engin, C., & Göllüce, E. (2016). 2008 küresel finans krizi ve Türkiye üzerine yansımaları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 27-40.
-
Erdoğan, B. Z. (Ed.). (2008). Girişimcilik ve KOBİ’ler: Teori ve uygulama (1. baskı). Ekin Yayınevi.
-
Erdoğan, B. Z., & Eroğlu, E. (Eds.). (2014). Pazarlama yönetimi (3. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
-
Erdoğan, H., Tutcu, B., Talaş, H., & Terzioğlu, M. (2022). Performance analysis in renewable energy companies: Application of SWARA and WASPAS methods. Journal of Sustainable Finance and Investment. https://doi.org/10.1080/20430795.2022.2144107
-
Esangbedo, M. O., & Bai, S. J. (2020). Scaling foreign-service premium allowance based on SWARA and GRA with grey numbers. Journal of Grey System, 32(1), 38–58.
-
Fernandes, P. G., Quelhas, O. L. G., Gomes, C. F. S., Júnior, E. L. P., Bella, R. L. F., Junior, C. d. S. R., Pereira, R. C. A., Basilio, M. P., & Santos, M. d. (2023). Product engineering assessment of subsea intervention equipment using SWARA-MOORA-3NAG method. Systems, 11(3), Article 125. https://doi.org/10.3390/systems11030125
-
GEKA. (2017). Aydın ili yatırım destek ve tanıtım stratejisi (2017–2023). Denizli: Güney Ege Kalkınma Ajansı.
-
Gümüş, U. T., & Öziç, H. C. (2018). Finansal performans değerlendirme kriterlerinin ağırlıklarının hesaplanmasında AHP ve SWARA yöntemlerinin karşılaştırılması. Social, Mentality and Researcher Thinkers Journal, 4(14), 1324–1332. https://doi.org/10.31576/smryj.182
-
Güney, S., & Nurmakhamatuly, A. (2007). Kültürün girişimciliğe etkisi: Kazakistan ve Türkiye üniversite öğrencilerinin girişimcilik özelliklerinin belirlenmesine yönelik kültürlerarası araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(18), 62–86.
-
Hashemkhani Zolfani, S., & Bahrami, M. (2014). Investment prioritizing in high tech industries based on SWARA–COPRAS approach. Technological and Economic Development of Economy, 20(3), 534–553. https://doi.org/10.3846/20294913.2014.881435
-
Hashemkhani Zolfani, S., & Saparauskas, J. (2013). New application of SWARA method in prioritizing sustainability assessment indicators of energy system. Engineering Economics, 24(5), 408-414. https://doi.org/10.5755/j01.ee.24.5.4526
-
Hashemkhani Zolfani, S., Esfahani, M. H., Bitarafan, M., Zavadskas, E. K., & Arefi, S. L. (2013). Developing a new hybrid MCDM method for selection of the optimal alternative of mechanical longitudinal ventilation of tunnel pollutants during automobile accidents. Transport, 28(1), 89–96. https://doi.org/10.3846/16484142.2013.782567
-
Hashemkhani Zolfani, S., Pourhossein, M., Yazdani, M., & Zavadskas, E. K. (2018). Evaluating construction projects of hotels based on environmental sustainability with MCDM framework. Alexandria Engineering Journal, 57(1), 121–130. https://doi.org/10.1016/j.aej.2016.11.002
-
İnce, E. (2017). Girişimciliğin ilk aşamasında finansman temin yolları ve finansman temininde karşılaşılan sorunlar: Gaziantep ilinde bir uygulama (Yayımlanmamış doktora tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
-
İnce, M. (2019). KOSGEB yeni girişimci desteğinin işletme faaliyet süresine etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(2), 819–835.
-
İpekçi, A. (2019). Türkiye’de yapılması planlanan sualtı akıntı enerji tesisi kurulumu için SWARA ve WASPAS yöntemleri ile yer seçimi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
-
İŞKUR. (2019). Aydın ili İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulu 2018 yılı faaliyet raporu. 05.02.2020 tarihinde https://media.iskur.gov.tr/30057/aydin.pdf adresinden erişildi.
-
Jafarzadeh Ghoushchi, S. J., Harg, H., Bonab, S. R., & Rahmi, A. (2023). An integrated SWARA-CODAS decision-making algorithm with spherical fuzzy information for clean energy barriers evaluation. Expert Systems with Applications, 223, 119884. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.119884
-
Jafarzadeh Ghoushchi, S., Shaffiee Haghshenas, S., Memarpour Ghiaci, A., Guido, G., & Vitale, A. (2022). Road safety assessment and risks prioritization using an integrated SWARA and MARCOS approach under spherical fuzzy environment. Neural Computing and Applications, 4(D). https://doi.org/10.1007/s00521-022-07929-4
-
Karabasevic, D., Stanujkic, D., Urosevic, S., & Maksimovic, M. (2015). Selection of candidates in the mining industry based on the application of the SWARA and the MULTIMOORA methods. Acta Montanistica Slovaca, 20(2), 116–124.
-
Karabasevic, D., Stanujkic, D., Urosevic, S., & Maksimovic, M. (2016). An approach to personnel selection based on SWARA and WASPAS methods. Journal of Economics, Management and Informatics, 7(1), 1–11.
-
Keršulienė, V., & Turskis, Z. (2011). Integrated fuzzy multiple criteria decision making model for architect selection. Technological and Economic Development of Economy, 17(4), 645–666.
-
Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step-wise weight assessment ratio analysis (SWARA). Journal of Business Economics and Management, 11(2), 243–258.
-
Kibar, S. (2019). KOSGEB yeni girişimci destek programından yararlanarak işyeri açan girişimcilerin yaşadıkları sorunlar ve karşılaştıkları fırsatlar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
-
KOSGEB. (2025). KOSGEB resmî web sitesi. 07.11.2019 tarihinde https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/347/istiraklerimiz adresinden erişildi.
-
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu. (1990). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 20498, Kanun No: 3624, 20.04.1990. 08.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20498.pdf adresinden erişildi.
-
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Destek Programları Yönetmeliği. (2010). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 27612, 15.06.2010. 11.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/06/20100615-4.htm adresinden erişildi.
-
Küçük, O. (2005). Girişimcilik ve küçük işletme yönetimi (2. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
-
Namal, M., Koçancı, M., & Aksoy, B. (2018). KOSGEB girişimcilik programı: Eleştirel bir değerlendirme. Akademik Hassasiyetler, 5(9), 93–110.
-
Nezhad, M. R. G., Hashemkhani Zolfani, S., Moztarzadeh, F., Zavadskas, E. K., & Bahrami, M. (2015). Planning the priority of high tech industries based on SWARA–WASPAS methodology: The case of the nanotechnology industry in Iran. Economic Research–Ekonomska Istraživanja, 28(1), 1111–1137.
-
Oran, M. (2019). KOSGEB girişimcilik destek programı kapsamında kurulan işletmelerin karşılaştıkları finansman sorunları üzerine bir araştırma: Osmaniye ili örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kilis.
-
Öz, S., & Topal, B. G. (2018). Türkiye’de girişimcilik desteklerinin verimlilik ve etkinliği: KOSGEB örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 2(4), 55–76.
-
Özkaya, E. (2019). KOSGEB girişimcilik destek programından faydalanarak faaliyete geçen KOBİ’ler üzerine bir araştırma: Aydın ili örneği (KOBİ Uzmanlık Tezi). T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Ankara.
-
Özkul, G., & Dulupçu, M. A. (2007). Kişisel gelişimin girişimci tipleri üzerine etkisi: Antalya–Isparta illerinde bir inceleme. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 2(2), 67–92.
-
Özyılmaz, A. M. (2016). Türkiye'de kadın girişimciliği ve girişimci kadınların karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
-
Pajić, V., Andrejić, M., & Kilibarda, M. (2021). Evaluation and selection of KPI in procurement and distribution logistics using SWARA–QFD approach. International Journal for Traffic and Transport Engineering, 11(2), 267–279. https://doi.org/10.7708/ijtte.2021.11(2).07
-
Pehlivanoğlu, F., & Kayan, K. (2019). Türkiye’de girişimcilik: Mevcut durum analizi ve çözüm önerileri. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 58–78.
-
Pehlivanoğlu, Y., & Kayan, B. (2019). Türkiye’de girişimcilik ekosisteminin mevcut durumu ve politika önerileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(1), 63–79.
-
Rauch, A., & Frese, M. (2007). Let’s put the person back into entrepreneurship research: A meta-analysis of the relationship between business owners’ personality traits and business creation/success. European Journal of Work and Organizational Psychology, 16(4), 353–385.
-
Šarić, J., & Abramović, B. (2025). Using SWARA for the evaluation criteria of connecting airports with railway networks. Systems, 13(6), 428. https://doi.org/10.3390/systems13060428
-
Segal, G., Borgia, D., & Schoenfeld, J. (2005). The motivation to become an entrepreneur. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 11(1), 42–57.
-
Seifbarghy, M. (2022). A multi-objective sustainable closed loop supply chain model considering suppliers evaluation and using SWARA–WASPAS method. Industrial Management Perspective, 11(47), 63–88. https://doi.org/10.52547/JIMP.12.3.63
-
Sezgin, E. E. (2019). KOBİ’lerin finansal sorunlarının incelenmesinde dış kaynak sermayesinin rolü: Diyarbakır ili örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 225–233.
-
Shukla, S., Mishra, P. K., Jain, R., & Yadav, H. C. (2016). An integrated decision making approach for ERP system selection using SWARA and PROMETHEE method. International Journal of Intelligent Enterprise, 3(2), 120–147. https://doi.org/10.1504/IJIE.2016.076041
-
Singh, R. K., & Modgil, S. (2020). Supplier selection using SWARA and WASPAS – a case study of Indian cement industry. Measuring Business Excellence, 24(2), 243–265. https://doi.org/10.1108/MBE-07-2018-0041
-
Sönmez, A., & Toksoy, A. (2014). Türkiye’de girişimcilik ve Türk girişimci profili üzerine bir analiz. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 41–58.
-
Stanujkic, D., Karabašević, D., & Zavadskas, K. E. (2015). A framework for the selection of a packaging design based on the SWARA method. Inzinerine Ekonomika–Engineering Economics, 26(2), 181–187. https://doi.org/10.5755/j01.ee.26.2.8820
-
Süzülmüş, S. (2025). Kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları sorunların SWARA yöntemi ile değerlendirilmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 353–369. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1622346
-
Taşcı, D., & Ulukan, İ. C. (Eds.). (2014). Stratejik yönetim 1 (2. baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
TDK. (2019). Türk Dil Kurumu sözlükleri. 31.07.2019 tarihinde http://sozluk.gov.tr/ adresinden erişildi.
-
Topkaya, Ö. (2013). İstihdama katkısı bakımından girişimcilik: Güney Marmara örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
-
Turan, Z. (2011). Dünyadaki ve Türkiye’deki krizlerin ortaya çıkış nedenleri ve ekonomik kalkınmaya etkisi. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(1), 56–80.
-
Tuş Işık, A., & Aytaç Adalı, E. (2016). A new integrated decision making approach based on SWARA and OCRA methods for the hotel selection problem. International Journal of Advanced Operations Management, 8(2), 140–151. https://doi.org/10.1504/IJAOM.2016.079681
-
Utlu, N. (2024). SWARA yöntemi ile dijital pazarlama strateji seçimi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 341–355. https://doi.org/10.31671/doujournal.1356008
-
Uygun, R. (2006). Girişimci türleri ekseninde girişimsel fırsatların tespitinde beşerî sermayenin rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
-
Ürper, P. (2017). KOSGEB yeni girişimci destek programından yararlanarak iş yeri açan girişimcilerin yaşadıkları sorunlar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
-
Vafaeipour, M., Hashemkhani Zolfani, S., Varzandeh, M. H. M., Derakhti, A., & Keshavarz, M. E. (2014). Assessment of regions priority for implementation of solar projects in Iran: New application of a hybrid multi-criteria decision making approach. Energy Conversion and Management, 86, 653–663.
-
Valipour, A., Yahaya, N., Noor, N. M. D., Valipour, I., & Tamošaitienė, J. (2019). A SWARA–COPRAS approach to the allocation of risk in water and sewerage public–private partnership projects in Malaysia. International Journal of Strategic Property Management, 23(4), 269–283. https://doi.org/10.3846/ijspm.2019.8066
-
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı. (2012). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 28328, Karar No: 2012/3305, 19.06.2012. 11.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120619-1.htm adresinden erişildi.
-
Yazdani, M., Zavadskas, E. K., Ignatius, J., & Abad, M. D. (2016). Sensitivity analysis in MADM methods: Application of material selection. Engineering Economics, 27(4), 382–391. https://doi.org/10.5755/j01.ee.27.4.14005
-
Zimmerman, J. (2008). Refining definition of entrepreneurship. Michigan: ProQuest Information and Learning Company.
KOSGEB DESTEĞİ İLE İŞ KURAN GİRİŞİMCİLERİN KARŞILAŞTIKLARI PROBLEMLERİN ÖNCELİKLENDİRİLMESİ: SWARA YÖNTEMİ UYGULAMASI
Yıl 2026,
Cilt: 9 Sayı: 19, 135 - 170, 31.01.2026
Engin Çakır
,
Tuğrul Bıyık
Öz
Bu çalışmada, KOSGEB desteklerinden faydalanan girişimcilerin iş kurma ve işletmeyi sürdürme aşamalarında karşılaştıkları sorunlar sistematik biçimde değerlendirilmektedir. Bu amaçla Aydın ilinde KOSGEB desteğiyle faaliyet gösteren 41 girişimci ve KOSGEB Aydın Müdürlüğü’nden 8 personel ile SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) yöntemine dayalı bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, belirlenen alt problem alanlarını önem sırasına yerleştirerek göreli önem oranlarını belirtmiş; girişimcilerden ve KOSGEB personelinden elde edilen ağırlıklar aritmetik ortalama ile bütünleştirilerek, her iki paydaş grubunun yargılarını eşanlı yansıtan nihai alt problem ağırlıkları oluşturulmuştur.
Bileşik önceliklendirme sonuçları, alt problem kümeleri içerisinde “Ekonomik Çevre Kaynaklı Problemler”in en yüksek ağırlığa sahip olduğunu, bunu “Yasal Çevre ve Yükümlülükler”in izlediğini ve “Kişisel Özelliklerden Kaynaklanan Problemler”in üçüncü sırada yer aldığını ortaya koymuştur. Her iki karar grubundan elde edilen bilgilerin birleştirilmesi yaklaşımı, tek bir karar verici grubuna özgü olası yanlılıkları azaltmakta ve böylece sonuçların sağlamlığını artırmaktadır. Bulgular, destek politikalarının geliştirilmesinde makroekonomik istikrarsızlıkların azaltılması, yasal çerçevenin güçlendirilmesi ve girişimcilerin yetkinliklerinin artırılmasının kritik bir rol oynadığını göstermektedir.
Etik Beyan
Araştırmanın etik uygunluğu, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu’nun 04.09.2025 tarihli ve 26/07 sayılı kararı ile onaylanmıştır.
"3.3. Katılımcıların Belirlenmesi ve Uygulama" başlığının altında metin içerinde bu bilgilendirmeye yer verilmiştir.
Proje Numarası
İİBF-18003
Kaynakça
-
Acs, Z., Estrin, S., Mickiewicz, T., & Szerb, L. (2018). Entrepreneurship, institutional economics, and economic growth: An ecosystem perspective. Small Business Economics, 51(2), 501–514.
-
Aghdaie, M. H., Hashemkhani Zolfani, S., & Zavadskas, E. K. (2013). Decision making in machine tool selection: An integrated approach with SWARA and COPRAS-G methods. Engineering Economics, 24(1), 5-17. https://doi.org/10.5755/j01.ee.24.1.2822
-
Aghdaie, M. H., Hashemkhani Zolfani, S., & Zavadskas, E. K. (2014). Sales branches performance evaluation: A multiple attribute decision making approach. 8th International Scientific Conference “Business and Management 2014”, 1-7.
-
Akgemci, T. (2001). KOBİ’lerin temel sorunları ve sağlanan destekler. Ankara: T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Yayını.
-
Alimardani, M., Hashemkhani Zolfani, S., Aghdaie, M. H., & Tamošaitienė, J. (2013). A novel hybrid SWARA and VIKOR methodology for supplier selection in an agile environment. Technological and Economic Development of Economy, 19(3), 533-548. https://doi.org/10.3846/20294913.2013.814606
-
Alkan, N. (2024). Evaluation of sustainable development and utilization-oriented renewable energy systems based on CRITIC-SWARA-CODAS method using interval valued picture fuzzy sets. Sustainable Energy, Grids and Networks, 38, 101263. https://doi.org/10.1016/j.segan.2023.101263
-
Audretsch, D. B., & Moog, P. (2014).Are entrepreneurs happier? Entrepreneurship and wellbeing. Small Business Economics, 43(2), 243–255. https://doi.org/10.1177/10422587211072799
-
Başoğlan Avşar, Ö. Ekinci, K., & Söker, A. İ. (2025). Comparative analysis of AHP and SWARA methods for conservation project funding prioritization. IJAAS, 12(2), 230-242. https://doi.org/10.21833/ijaas.2025.02.025
-
Bennani, M., Jawab, F., Hani, Y., Mhamedi, A. E., & Amegouz, D. (2022). Hybrid F-SWARA and F-ENTROPY for the optimization of sustainability assessment indicators of energy system. IFAC-PapersOnLine, 55(10), 1606-1612. https://doi.org/10.1016/j.ifacol.2022.09.620
-
Bennett, R., & Robson, P. (2004). The role of trust and contract in the supply of business advice. Applied Economics, 36(15), 1579–1593.
-
Bennett, R., & Robson, P. (2004). The role of trust and contract in the supply of business advice. Applied Economics, 36(15), 1579–1593.
-
Berberoğlu, G. N. (Ed.). (2004). Genel işletme (4. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
-
Bilge, E. (2018). Kurumsal müşterilerin banka tercihinde çok kriterli karar verme yöntemleri: Aydın ilinde bir uygulama (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
-
Blackburn, R. A., Hart, M., & Wainwright, T. (2013). Small business performance: Business, strategy and owner-manager characteristics. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(1), 8–27. https://doi.org/10.1108/14626001311298394
-
Blackburn, R. A., Hart, M., & Wainwright, T. (2013). Small business performance: Business, strategy and owner-manager characteristics. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(1), 8–27.
-
Çakır, E. (2017). Kriter ağırlıklarının SWARA–Copeland yöntemi ile belirlenmesi: Bir üretim işletmesinde uygulama. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 42–56.
https://doi.org/10.30803/adusobed.309069
-
Çelik, A. (2006). Bir istihdam politikası olarak girişimcilik. Uluslararası Girişimcilik Kongresi (Kongre Dizisi:11, No:86), 467–476. Kırgızistan–Türkiye Manas Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Bişkek.
-
Çetindamar, D. (2002). Türkiye’de girişimcilik. TÜSİAD Yayınları.
-
Çetinkaya Bozkurt, Ö., Kalkan, A., Koyuncu, O., & Alparslan, A. M. (2012). Türkiye’de girişimciliğin gelişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(15), 229–247.
-
Çetinkaya, A. Ş., & Ay, K. (2017). KOSGEB girişimcilik desteklerinin amacına ulaşma düzeyi: Konya ili araştırması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(30.Yıl Özel Sayısı), 19-34. https://doi.org/10.30976/susead.348111
-
Çolakoğlu, F. K. (2018). KOSGEB uygulamalı girişimcilik eğitimi neticesinde işyeri açanların mevcut durumları ile ilgili bir değerlendirme (2015–2018 yılları Elâzığ örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
-
Dehnavi, A., Aghdam, I. N., Pradhan, B., & Morshed Varzandeh, M. H. (2015). A new hybrid model using step-wise weight assessment ratio analysis (SWARA) technique and adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS) for regional landslide hazard assessment in Iran. Catena, 135, 122-148. https://doi.org/10.1016/j.catena.2015.07.020
-
Dolgun, U. (2003). Girişimcilik. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
-
Eghbali-Zarch, M., Tavakkoli-Moghaddam, R., Esfahanian, F., Sepehri, M. M., & Azaron, A. (2018). Pharmacological therapy selection of type 2 diabetes based on the SWARA and modified MULTIMOORA methods under a fuzzy environment. Artificial Intelligence in Medicine, 87, 20–33.
https://doi.org/10.1016/j.artmed.2018.03.003
-
Engin, C., & Göllüce, E. (2016). 2008 küresel finans krizi ve Türkiye üzerine yansımaları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 27-40.
-
Erdoğan, B. Z. (Ed.). (2008). Girişimcilik ve KOBİ’ler: Teori ve uygulama (1. baskı). Ekin Yayınevi.
-
Erdoğan, B. Z., & Eroğlu, E. (Eds.). (2014). Pazarlama yönetimi (3. baskı). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
-
Erdoğan, H., Tutcu, B., Talaş, H., & Terzioğlu, M. (2022). Performance analysis in renewable energy companies: Application of SWARA and WASPAS methods. Journal of Sustainable Finance and Investment. https://doi.org/10.1080/20430795.2022.2144107
-
Esangbedo, M. O., & Bai, S. J. (2020). Scaling foreign-service premium allowance based on SWARA and GRA with grey numbers. Journal of Grey System, 32(1), 38–58.
-
Fernandes, P. G., Quelhas, O. L. G., Gomes, C. F. S., Júnior, E. L. P., Bella, R. L. F., Junior, C. d. S. R., Pereira, R. C. A., Basilio, M. P., & Santos, M. d. (2023). Product engineering assessment of subsea intervention equipment using SWARA-MOORA-3NAG method. Systems, 11(3), Article 125. https://doi.org/10.3390/systems11030125
-
GEKA. (2017). Aydın ili yatırım destek ve tanıtım stratejisi (2017–2023). Denizli: Güney Ege Kalkınma Ajansı.
-
Gümüş, U. T., & Öziç, H. C. (2018). Finansal performans değerlendirme kriterlerinin ağırlıklarının hesaplanmasında AHP ve SWARA yöntemlerinin karşılaştırılması. Social, Mentality and Researcher Thinkers Journal, 4(14), 1324–1332. https://doi.org/10.31576/smryj.182
-
Güney, S., & Nurmakhamatuly, A. (2007). Kültürün girişimciliğe etkisi: Kazakistan ve Türkiye üniversite öğrencilerinin girişimcilik özelliklerinin belirlenmesine yönelik kültürlerarası araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(18), 62–86.
-
Hashemkhani Zolfani, S., & Bahrami, M. (2014). Investment prioritizing in high tech industries based on SWARA–COPRAS approach. Technological and Economic Development of Economy, 20(3), 534–553. https://doi.org/10.3846/20294913.2014.881435
-
Hashemkhani Zolfani, S., & Saparauskas, J. (2013). New application of SWARA method in prioritizing sustainability assessment indicators of energy system. Engineering Economics, 24(5), 408-414. https://doi.org/10.5755/j01.ee.24.5.4526
-
Hashemkhani Zolfani, S., Esfahani, M. H., Bitarafan, M., Zavadskas, E. K., & Arefi, S. L. (2013). Developing a new hybrid MCDM method for selection of the optimal alternative of mechanical longitudinal ventilation of tunnel pollutants during automobile accidents. Transport, 28(1), 89–96. https://doi.org/10.3846/16484142.2013.782567
-
Hashemkhani Zolfani, S., Pourhossein, M., Yazdani, M., & Zavadskas, E. K. (2018). Evaluating construction projects of hotels based on environmental sustainability with MCDM framework. Alexandria Engineering Journal, 57(1), 121–130. https://doi.org/10.1016/j.aej.2016.11.002
-
İnce, E. (2017). Girişimciliğin ilk aşamasında finansman temin yolları ve finansman temininde karşılaşılan sorunlar: Gaziantep ilinde bir uygulama (Yayımlanmamış doktora tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
-
İnce, M. (2019). KOSGEB yeni girişimci desteğinin işletme faaliyet süresine etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(2), 819–835.
-
İpekçi, A. (2019). Türkiye’de yapılması planlanan sualtı akıntı enerji tesisi kurulumu için SWARA ve WASPAS yöntemleri ile yer seçimi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
-
İŞKUR. (2019). Aydın ili İl İstihdam ve Mesleki Eğitim Kurulu 2018 yılı faaliyet raporu. 05.02.2020 tarihinde https://media.iskur.gov.tr/30057/aydin.pdf adresinden erişildi.
-
Jafarzadeh Ghoushchi, S. J., Harg, H., Bonab, S. R., & Rahmi, A. (2023). An integrated SWARA-CODAS decision-making algorithm with spherical fuzzy information for clean energy barriers evaluation. Expert Systems with Applications, 223, 119884. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2023.119884
-
Jafarzadeh Ghoushchi, S., Shaffiee Haghshenas, S., Memarpour Ghiaci, A., Guido, G., & Vitale, A. (2022). Road safety assessment and risks prioritization using an integrated SWARA and MARCOS approach under spherical fuzzy environment. Neural Computing and Applications, 4(D). https://doi.org/10.1007/s00521-022-07929-4
-
Karabasevic, D., Stanujkic, D., Urosevic, S., & Maksimovic, M. (2015). Selection of candidates in the mining industry based on the application of the SWARA and the MULTIMOORA methods. Acta Montanistica Slovaca, 20(2), 116–124.
-
Karabasevic, D., Stanujkic, D., Urosevic, S., & Maksimovic, M. (2016). An approach to personnel selection based on SWARA and WASPAS methods. Journal of Economics, Management and Informatics, 7(1), 1–11.
-
Keršulienė, V., & Turskis, Z. (2011). Integrated fuzzy multiple criteria decision making model for architect selection. Technological and Economic Development of Economy, 17(4), 645–666.
-
Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step-wise weight assessment ratio analysis (SWARA). Journal of Business Economics and Management, 11(2), 243–258.
-
Kibar, S. (2019). KOSGEB yeni girişimci destek programından yararlanarak işyeri açan girişimcilerin yaşadıkları sorunlar ve karşılaştıkları fırsatlar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
-
KOSGEB. (2025). KOSGEB resmî web sitesi. 07.11.2019 tarihinde https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/347/istiraklerimiz adresinden erişildi.
-
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu. (1990). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 20498, Kanun No: 3624, 20.04.1990. 08.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20498.pdf adresinden erişildi.
-
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Destek Programları Yönetmeliği. (2010). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 27612, 15.06.2010. 11.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/06/20100615-4.htm adresinden erişildi.
-
Küçük, O. (2005). Girişimcilik ve küçük işletme yönetimi (2. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
-
Namal, M., Koçancı, M., & Aksoy, B. (2018). KOSGEB girişimcilik programı: Eleştirel bir değerlendirme. Akademik Hassasiyetler, 5(9), 93–110.
-
Nezhad, M. R. G., Hashemkhani Zolfani, S., Moztarzadeh, F., Zavadskas, E. K., & Bahrami, M. (2015). Planning the priority of high tech industries based on SWARA–WASPAS methodology: The case of the nanotechnology industry in Iran. Economic Research–Ekonomska Istraživanja, 28(1), 1111–1137.
-
Oran, M. (2019). KOSGEB girişimcilik destek programı kapsamında kurulan işletmelerin karşılaştıkları finansman sorunları üzerine bir araştırma: Osmaniye ili örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kilis.
-
Öz, S., & Topal, B. G. (2018). Türkiye’de girişimcilik desteklerinin verimlilik ve etkinliği: KOSGEB örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 2(4), 55–76.
-
Özkaya, E. (2019). KOSGEB girişimcilik destek programından faydalanarak faaliyete geçen KOBİ’ler üzerine bir araştırma: Aydın ili örneği (KOBİ Uzmanlık Tezi). T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı, Ankara.
-
Özkul, G., & Dulupçu, M. A. (2007). Kişisel gelişimin girişimci tipleri üzerine etkisi: Antalya–Isparta illerinde bir inceleme. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 2(2), 67–92.
-
Özyılmaz, A. M. (2016). Türkiye'de kadın girişimciliği ve girişimci kadınların karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
-
Pajić, V., Andrejić, M., & Kilibarda, M. (2021). Evaluation and selection of KPI in procurement and distribution logistics using SWARA–QFD approach. International Journal for Traffic and Transport Engineering, 11(2), 267–279. https://doi.org/10.7708/ijtte.2021.11(2).07
-
Pehlivanoğlu, F., & Kayan, K. (2019). Türkiye’de girişimcilik: Mevcut durum analizi ve çözüm önerileri. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 58–78.
-
Pehlivanoğlu, Y., & Kayan, B. (2019). Türkiye’de girişimcilik ekosisteminin mevcut durumu ve politika önerileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(1), 63–79.
-
Rauch, A., & Frese, M. (2007). Let’s put the person back into entrepreneurship research: A meta-analysis of the relationship between business owners’ personality traits and business creation/success. European Journal of Work and Organizational Psychology, 16(4), 353–385.
-
Šarić, J., & Abramović, B. (2025). Using SWARA for the evaluation criteria of connecting airports with railway networks. Systems, 13(6), 428. https://doi.org/10.3390/systems13060428
-
Segal, G., Borgia, D., & Schoenfeld, J. (2005). The motivation to become an entrepreneur. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 11(1), 42–57.
-
Seifbarghy, M. (2022). A multi-objective sustainable closed loop supply chain model considering suppliers evaluation and using SWARA–WASPAS method. Industrial Management Perspective, 11(47), 63–88. https://doi.org/10.52547/JIMP.12.3.63
-
Sezgin, E. E. (2019). KOBİ’lerin finansal sorunlarının incelenmesinde dış kaynak sermayesinin rolü: Diyarbakır ili örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 225–233.
-
Shukla, S., Mishra, P. K., Jain, R., & Yadav, H. C. (2016). An integrated decision making approach for ERP system selection using SWARA and PROMETHEE method. International Journal of Intelligent Enterprise, 3(2), 120–147. https://doi.org/10.1504/IJIE.2016.076041
-
Singh, R. K., & Modgil, S. (2020). Supplier selection using SWARA and WASPAS – a case study of Indian cement industry. Measuring Business Excellence, 24(2), 243–265. https://doi.org/10.1108/MBE-07-2018-0041
-
Sönmez, A., & Toksoy, A. (2014). Türkiye’de girişimcilik ve Türk girişimci profili üzerine bir analiz. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 41–58.
-
Stanujkic, D., Karabašević, D., & Zavadskas, K. E. (2015). A framework for the selection of a packaging design based on the SWARA method. Inzinerine Ekonomika–Engineering Economics, 26(2), 181–187. https://doi.org/10.5755/j01.ee.26.2.8820
-
Süzülmüş, S. (2025). Kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları sorunların SWARA yöntemi ile değerlendirilmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 353–369. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1622346
-
Taşcı, D., & Ulukan, İ. C. (Eds.). (2014). Stratejik yönetim 1 (2. baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
TDK. (2019). Türk Dil Kurumu sözlükleri. 31.07.2019 tarihinde http://sozluk.gov.tr/ adresinden erişildi.
-
Topkaya, Ö. (2013). İstihdama katkısı bakımından girişimcilik: Güney Marmara örneği (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
-
Turan, Z. (2011). Dünyadaki ve Türkiye’deki krizlerin ortaya çıkış nedenleri ve ekonomik kalkınmaya etkisi. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(1), 56–80.
-
Tuş Işık, A., & Aytaç Adalı, E. (2016). A new integrated decision making approach based on SWARA and OCRA methods for the hotel selection problem. International Journal of Advanced Operations Management, 8(2), 140–151. https://doi.org/10.1504/IJAOM.2016.079681
-
Utlu, N. (2024). SWARA yöntemi ile dijital pazarlama strateji seçimi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 341–355. https://doi.org/10.31671/doujournal.1356008
-
Uygun, R. (2006). Girişimci türleri ekseninde girişimsel fırsatların tespitinde beşerî sermayenin rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
-
Ürper, P. (2017). KOSGEB yeni girişimci destek programından yararlanarak iş yeri açan girişimcilerin yaşadıkları sorunlar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
-
Vafaeipour, M., Hashemkhani Zolfani, S., Varzandeh, M. H. M., Derakhti, A., & Keshavarz, M. E. (2014). Assessment of regions priority for implementation of solar projects in Iran: New application of a hybrid multi-criteria decision making approach. Energy Conversion and Management, 86, 653–663.
-
Valipour, A., Yahaya, N., Noor, N. M. D., Valipour, I., & Tamošaitienė, J. (2019). A SWARA–COPRAS approach to the allocation of risk in water and sewerage public–private partnership projects in Malaysia. International Journal of Strategic Property Management, 23(4), 269–283. https://doi.org/10.3846/ijspm.2019.8066
-
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı. (2012). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 28328, Karar No: 2012/3305, 19.06.2012. 11.11.2019 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120619-1.htm adresinden erişildi.
-
Yazdani, M., Zavadskas, E. K., Ignatius, J., & Abad, M. D. (2016). Sensitivity analysis in MADM methods: Application of material selection. Engineering Economics, 27(4), 382–391. https://doi.org/10.5755/j01.ee.27.4.14005
-
Zimmerman, J. (2008). Refining definition of entrepreneurship. Michigan: ProQuest Information and Learning Company.