İŞLETMELERDE ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONLARININ KURULUMU VE KULLANIMININ MUHASEBE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Elektrikli araçların kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Kurumlar, elektrikli araçları kullanarak karbon emisyon değerlerini azaltarak çevreye daha duyarlı ve sürdürülebilir bir dünya için olumlu katkı sağlamaktadırlar. İşletmeler, üçüncü kişilere hizmet sunmak amacıyla veya kendi işletmede kullanacakları araçlar için elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu yapmaktadırlar. İşletmenin türüne (hizmet/üretim) göre ve şarj istasyonu kurulum amacına göre muhasebe kayıtlarında farklı muhasebe hesapları kullanılmaktadır. Bu çalışma da elektrikli araçlar için kurulan şarj istasyonlarına yönelik kurgusal örnek olaylara dayalı muhasebe kayıtları yapılmıştır. Elektrikli araç şarj istasyonlarının kurulumu ve kullanımının muhasebe açısından incelenmesiyle ilgili literatürün çok sınırlı olması, bu çalışmaya özgünlük ve literatüre zenginlik kazandırmaktadır. Çalışmada okuyuculara örnek olaylar sunulmadan önce basit bir algoritma oluşturularak özet şema oluşturulmuştur. Sonuç olarak elektrikli şarj istasyonu, bir işletmenin düzenli ve sürekli olarak gelir elde ettiği bir asıl faaliyet ise kullanılacak gelir hesabı “600 Yurtiçi Satışlar Hesabı” dır. Ancak işletme elektrikli araç şarj istasyonunu, esas faaliyeti dışında işletmeye bir yan gelir oluşturacak nitelikte üçüncü kişilere hizmet sunmak amacıyla kurulumunu yaptıysa elde edilen gelir “649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı” kullanarak muhasebe kaydını gerçekleştirebilir. İşletme, gelir elde etmek amacı dışında kendi elektrikli araçları için şarj istasyonu kurulumunu gerçekleştirdiyse eğer oluşan giderler, üretim maliyeti unsuru olarak ürünün yapısına aktarılarak muhasebe kayıtlarının yapılması uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• elektrikli araçlar
• elektrikli araç şarj istasyonları
• muhasebe kaydı

AN ACCOUNTİNG EVALUATİON OF THE INSTALLATİON AND USE OF ELECTRİC VEHİCLE CHARGİNG STATİONS İN BUSİNESSES ENTERPRİSES

Öz

The use of electric vehicles is increasing rapidly, encouraging businesses to adopt sustainable practices and reduce carbon emissions. Enterprises establish electric vehicle charging stations either to provide charging services to third parties or to meet the charging needs of their own vehicle fleets. The accounting treatment of these investments varies according to the nature of the business and the purpose of the charging station. This study examines the accounting treatment of electric vehicle charging stations through illustrative case studies. To facilitate understanding, a simple accounting algorithm and a summary figure are presented before the case analyses. The limited literature addressing the accounting aspects of electric vehicle charging stations highlights the originality and contribution of this research. The findings show that when charging services constitute one of the enterprise’s regular operating activities, the related revenue should be recognized under Account 600 Domestic Sales Revenue. If charging services generate incidental income outside the entity’s principal activities, the revenue should be recorded under Account 649 Other Ordinary Income and Profits. Moreover, when charging stations are installed solely for charging the enterprise’s own vehicles, the associated costs should not be recognized as revenue-related transactions but should instead be treated as production cost elements and allocated to product costs. These findings provide practical accounting guidance for businesses investing in electric vehicle charging infrastructure.

Anahtar Kelimeler

• Electric vehicles
• electric vehicle charging stations
• accounting records

Kaynakça

1. Abdelaziz, S.A. (2021). The Importance of the Governance Role in Achieving Stability and Sustainability in Family Business Companies Through Generations, Business and Management Studies 7 (3), 16-24. https://doi.org/10.11114/bms.v7i3.5300
2. Albez, A. (2025). BIST Gıda Sektörü Şirketlerinde Faaliyet Dışı Gelir Ve Karların Finansal Performansa Etkisi: 2018-2024 Dönemi Analizi. The International New Issues in Social Sciences (tini-SOS), 13(2), 207–232. https://doi.org/10.5281/zenodo.17414729
3. AlWaqqad, S. M., & Hamshari, Y. M. (2023). Importance of Sustainability Accounting in Measuring The Costs of Electric and Conventional Cars on İnvestment and Average Per Capita Income in Jordan. Journal of Hunan University Natural Sciences, 50(10), 118–134. https://doi.org/10.55463/issn.1674-2974.50.10.12
4. Barbar, M., Mallapragada, D. S., Alsup, M. & Stoner, R. (2021). Scenarios of Future Indian Electricity Demand Accounting for Space Cooling and Electric Vehicle Adoption. Scientific Data, 8, Article 178. https://doi.org/10.1038/s41597-021-00951-6
5. Birleştirici, A., Şalci, M. S., Dikkulak, A., Güler, F., & Turhan, E. (2015). Elektrikli Araç Şarj İstasyonları. Elektrik Mühendisleri Odası. https://www.emo.org.tr/ekler/e05712f50f36d7c_ek.pdf
6. Çıkan, M., & Çıkan, N. N. (2024). Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarının Enerji Dağıtım Hatlarına Optimum Şekilde Konumlandırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27(2), 340–363.
7. Durmuş, F. S., & Kaymaz, H. (2020). Elektrikli Araç Şarj Yöntemleri. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 123–139.
8. Istanbul Chamber of Certified Public Accountants. (n.d.). Hesap Planı Açıklamaları. https://ismmmo.org.tr/dosya/415/Mevzuat-Dosya/tekduzhesapplani.pdf

9. Kempton, W. (2016). Electric Vehicles Driving Range. Nature Energy, 1, Article 16131. https://doi.org/10.1038/nenergy.2016.131
10. Kerem, A. (2014). Elektrikli Araç Teknolojisinin Gelişimi Ve Gelecek Beklentileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), 1–13.
11. Kerem, A., & Gürbak, H. (2020). Elektrikli Araçlar İçin Hızlı Şarj İstasyonu Teknolojileri. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 8(3), 644–661. https://doi.org/10.29109/gujsc.713085
12. Leurent, F., & Windisch, E. (2015). Benefits and Costs of Electric Vehicles for The Public Finances: An Integrated Valuation Model Based on Input-Output Analysis, with Application to France. Research in Transportation Economics, 50, 51–62. https://doi.org/10.1016/j.retrec.2015.06.006
13. Molnár, P., Suta, A., & Tóth, Á. (2024). Sustainability Accounting for Greenhouse Gas Emissions Measurement Using the GREET LCA Model: Practical Review of Automotive ESG Reporting. Clean Technologies and Environmental Policy, 26, 1631–1642. https://doi.org/10.1007/s10098-023-02588-y
14. Nurmuhammed, M., & Karadağ, T. (2021). Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarının Konumlandırılması Ve Enerji Şebekesi Üzerine Etkisi Konulu Derleme Çalışması. Gazi University Journal of Science Part A: Engineering and Innovation, 8(2), 218–233.
15. Özbay, H., Közkurt, C., Dalcalı, A., & Tektaş, M. (2020). Geleceğin Ulaşım Tercihi: Elektrikli Araçlar. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(1), 34–50.
16. OŞARJ. (2026, June 26). DC şarj istasyonu kurulum maliyeti. https://osarj.com.tr/dc-sarj-istasyonu-kurulum-maliyeti/
17. Teknoyatırım, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (n.d.). Türkiye için elektrikli araç şarj altyapısı. https://sarjdestek.sanayi.gov.tr/turkiye-icin-elektrikli-arac-sarj-altyapisi
18. Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Vakfı. (n.d.). IFRS 18: Presentation and disclosure in financial statements. https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-18-presentation-and-disclosure-in-financial-statements/
19. Yu, B., Lei, X., Shao, Z., & Jian, L. (2024). V2G Carbon Accounting and Revenue Allocation: Balancing EV Contributions in Distribution Systems. Electronics, 13(6), Article 1063. https://doi.org/10.3390/electronics13061063