Araştırma Makalesi

Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama

Cilt: 8 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama

Öz

İpek lifi, tekstil endüstrisi açısından büyük öneme ve değere sahiptir. Bu nedenle, ipek üzerine yapılan çalışmaların büyük bir kısmı, özellikle ticari açıdan değerli olan ipek böceği (Bombyx mori) başta olmak üzere, kara ortamında yaşayan Lepidoptera (güve ve kelebekler) türlerine odaklanmıştır. Ancak, ipeği çeşitli şekillerde kullanan, ekolojik açıdan önemli ve daha az bilinen böcek takımlarından biri de genellikle “doğanın su altı mimarları” olarak anılan Trichoptera takımına ait türlerdir. Lepidoptera’ya benzer şekilde, bazı Trichoptera türleri de ürettikleri ipeği su altında çeşitli yapılar inşa etmek ve larval evrelerinin sonunda metamorfoz için koza oluşturmak amacıyla kullanmaktadır. Bu ipeğin yapışkan (adeziv) özelliği, Trichoptera ipeğini diğer böcek ipeklerinden ayıran en önemli farktır. Ancak tüm potansiyeline rağmen, Trichoptera ipeği üzerine yapılan çalışmalar dünya genelinde sınırlı kalmıştır. Yine de bu ipek; sürdürülebilir, biyouyumlu, biyolojik olarak parçalanabilir ve üretimi görece kolay olması nedeniyle oldukça umut verici görülmektedir. Bu literatür taramasında, Trichoptera ipeğinin morfolojik, fizyolojik, anatomik ve yapısal özellikleri incelenmiş; ipek üretimi, larval konut tipleri, deneysel çalışmalar ve potansiyel uygulama alanları ele alınmıştır. Türkiye bağlamında, Trichoptera ipeği üzerine yapılan çalışmalar, tekstil ve sağlık sektörleri açısından büyük önem taşımaktadır. Su altında yaşamaları ve ürettikleri ipekle mimari yapılar oluşturmaları sayesinde bu böcekler, yalnızca tekstil, moda ve aksesuar tasarımı açısından değil, aynı zamanda mimarlık ve biyomimetik mühendislik gibi alanlarda da ilham kaynağı olabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ashton, N. N., Roe, D. R., Weiss, R. B., Cheatham, T. E., III, & Stewart, R. J. (2013). Self-tensioning aquatic caddisfly silk: Ca²⁺-dependent structure, strength, and load cycle hysteresis. Biomacromolecules, 14(10), 3668–3681. https://doi.org/10.1021/bm401036z
  2. Ashton, N. N., & Stewart, R. J. (2015). Self-recovering caddisfly silk: Energy dissipating, Ca²⁺-dependent, double dynamic network fibers. Soft Matter, 11(9), 1667–1676. https://doi.org/10.1039/C4SM0243 5D
  3. Ashton, N. N., & Stewart, R. J. (2019). Aquatic caddisworm silk is solidified by environmental metal ions during the natural fiber spinning process. FASEB Journal, 33(1),572 583. https://doi.org/10.1096/fj. 201801029R
  4. Audaces. (2025). Surface design: Discover its role in the fashion industry. https://audaces.com/en/blog/ surface-design
  5. Benyus, J. M. (1997). Biomimicry: Innovation inspired by nature. William Morrow.
  6. Bhushan, B. (2009). Biomimetics: Lessons from nature—An overview. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 367(1893), 1445–1486. https://doi.org/10.1098/rsta.2009.0011
  7. Darılmaz, M. C., & Salur, A. (2015). Annotated catalogue of the Turkish caddisflies (Insecta: Trichoptera). Munis Entomology & Zoology, 10(Suppl.), 521–734.
  8. Duprat, H. (2007). Artist project/Trichopterae. Cabinet Magazine, (25). https://www.cabinetmagazine. org/issues/25/duprat.php

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tekstil ve Moda Tasarımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

22 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilgili Kalyoncu, B., Sünter Eroglu, N., & Kalyoncu, H. (2026). Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama. Turkish Journal of Fashion Design and Management, 8(2), 133-158. https://doi.org/10.54976/tjfdm.1830436
AMA
1.Bilgili Kalyoncu B, Sünter Eroglu N, Kalyoncu H. Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama. TJFDM. 2026;8(2):133-158. doi:10.54976/tjfdm.1830436
Chicago
Bilgili Kalyoncu, Başak, Nilşen Sünter Eroglu, ve Hasan Kalyoncu. 2026. “Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama”. Turkish Journal of Fashion Design and Management 8 (2): 133-58. https://doi.org/10.54976/tjfdm.1830436.
EndNote
Bilgili Kalyoncu B, Sünter Eroglu N, Kalyoncu H (01 Eylül 2026) Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama. Turkish Journal of Fashion Design and Management 8 2 133–158.
IEEE
[1]B. Bilgili Kalyoncu, N. Sünter Eroglu, ve H. Kalyoncu, “Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama”, TJFDM, c. 8, sy 2, ss. 133–158, Eyl. 2026, doi: 10.54976/tjfdm.1830436.
ISNAD
Bilgili Kalyoncu, Başak - Sünter Eroglu, Nilşen - Kalyoncu, Hasan. “Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama”. Turkish Journal of Fashion Design and Management 8/2 (01 Eylül 2026): 133-158. https://doi.org/10.54976/tjfdm.1830436.
JAMA
1.Bilgili Kalyoncu B, Sünter Eroglu N, Kalyoncu H. Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama. TJFDM. 2026;8:133–158.
MLA
Bilgili Kalyoncu, Başak, vd. “Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama”. Turkish Journal of Fashion Design and Management, c. 8, sy 2, Eylül 2026, ss. 133-58, doi:10.54976/tjfdm.1830436.
Vancouver
1.Başak Bilgili Kalyoncu, Nilşen Sünter Eroglu, Hasan Kalyoncu. Alternatif İpek Kaynağı Olan Trichoptera İpeğinin Bazı Özellikleri, Tasarım, Biyomalzeme Olarak Kullanım Alanları ve Kumaş Tasarımda Örnek Uygulama. TJFDM. 01 Eylül 2026;8(2):133-58. doi:10.54976/tjfdm.1830436

Turkish Journal of Fashion Design and Management (TJFDM) Dergisi, Ege Üniversitesi Moda ve Tasarım Yüksekokulu tarafından yayınlanmaktadır.