MODA GİYİM KOLEKSİYONLARINA AVANGART VE KALIPSAL YAKLAŞIMLAR; YOHJİ YAMAMOTO ÖRNEĞİ

Öz

Moda tasarımının 21. yüzyılda küreselleşen dünyadaki rolü ve konumu tartışılırken, bugün giyim tasarımının önemli ticari pazar payına sahip olduğu gözlenmektedir. Tasarımcılar tasarımlarında küreselleşmenin de etkisiyle, bütünsel tekrarlar yerine özgün ve farklı bireysel dokunuşların hakim olduğu, üretim ve talebin bu doğrultuda şekillendiği süreç yaşanmakta ve bu yaklaşım rekabetin yoğun olduğu küresel pazarda bireysel özgünlük ve farklılıkları zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda Yohji Yamamoto’nun tasarımlarındaki farklı anlatım dili, insanı ve ruhu temel alan bir üslupla form ve kalıplara yansıyan bakış açısı bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışmada, yenilikçi yaklaşımının beraberinde değişimi de getirdiği tasarımlarıyla Japon moda tasarımcısı Yohji Yamamoto’nun hayatı ve çalışmaları hakkında detaylı incelemeler yapılmış, avangart moda anlayışıyla Batı toplumunun normlarına meydan okuyan tasarımlarından örnekler incelenmiş ve tasarımlarının özellikleri üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yohji Yamamato
• Avangart
• Japon Moda Tasarımı

AVANTGARDE AND MATERIAL APPROACHES TO FASHION CLOTHING COLLECTIONS; EXAMPLE OF YOHJI YAMAMOTO

Öz

While discussion is made on the role and position of fashion design in the globalizing world in 21th century, it is observed that clothing and design concepts turned into highly important commercial commodities in our time. Designers live through a period where individualization come to the forefront with the impact of globalization, differences become apparent, and fashion moves are expressed not in the form of “mass sameness” and in the form of individual differences, and where production process and pieces are shaped in accordance with this tendency and this tendency necessitates “unique and different design” as the preliminary condition of competition at global market. In this context, different expression language in the designs of Yohji Yamamoto, his perspective being reflected on the forms and patterns with a style based on human and spirit constitute the basis of this study. In the study, detailed examinations are made about the life and works of Japanese fashion designer Yohji Yamamoto, with his designs bringing change with his innovative approach, examples of his designs challenging norms of Western community with his avant-garde fashion approach are examined, and it is focused on features of his designs.

Anahtar Kelimeler

• Yohji Yamamato
• Avangardes
• Japanese fashion designs

Kaynakça

1. Ambrose, G. and Harris, P, 2012. Görsel Moda Tasarımı Sözlüğü, çev. Çiğdem Sirkeci, İstanbul: Literatür Yayınları.
2. Bağcık, Kaplan A, 2020. “Çağdaş Japon Giysi Tasarımında Dekonstrüktif Sanat Yaklaşımları; Yohji Yamamoto Örneği”, 636200, 153s., Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Tekstil ve Moda Tasarımı Anasanat Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
3. Crane, D, 2003. Moda ve Gündemleri Giyimde Sınıf, Cinsiyet ve Kimlik, çev. Özge Çelik, İstanbul: Ayrıntı Yay.
4. Çileroğlu, B. ve Balcı, M. 2018. “Dekonstrüksiyon Kavramsalında Moda Tasarımı”, International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS) June, (4), 13-28.
5. English, B, 2011. Japanese Fashion Designers-The Work and Influence of Issey Miyake, Yohji Yamamoto and Rei Kawakubo, England: Berg.
6. Göksel, N. ve Utkun, E, 2009. ‘’Moda Tasarımında Japon Özgünlüğü’’, ‘’Japanese Originalty in Fashion Design’’ İmece 2009, Uluslararası Katılımlı Güzel Sanatlar ve Katılım Sempozyumu, 18-24 Ekim Eskişehir.
7. Gülen Aksoy L, 2014. Post Modern Moda Estetiği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tekstil ve Moda Tasarımı Anasanat Dalı Tekstil ve Moda Tasarımı Programı, İstanbul.
8. İşbilen, A, 2015. Moda Tasarımında Anlatı Ve Kültürel Kaynakları, ss. 353-366, https://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/%c4%b0%c5%9eB%c4%b0LEN-Ay%c5%9fe-MODA-TASARIMINDA-ANLATI-VE-K%c3%9cLT%c3%9cREL-KAYNAKLARI.pdf (Erişim Tarihi: 22.04.2021).

9. Kawamura, Y 2005. Fashion- Olagy: An Introdution to Fashion Studies-Dress, Body, Culture, Oxford: Berg.
10. Kaya, Ç, 2004. ‘’Japon Moda Tasarımı.’’ http://atlas.cc.itu.edu.tr
11. Marzel Shoshana R., (2012). Yohji Yamamoto Designer, Artist, Thinker, The Magazine, 6, http://www.dmh.org.il/magazine/magazine.aspx?IssuesId=9&id=141 (Erişim Tarihi: 22.04.2021).
12. Piazza A, 2016. Fashion 150 150 Years / 150 Designers, London: Lavrence King Publishing.
13. Sorger R, Udale, J, 2013. Moda Tasarımının Temelleri, çev. Çiğdem Sirkeci, İstanbul Literatür Yayınları.
14. Şener Y, 2005. “Modadaki Mimarlık, Mimarlıktaki Moda”, Art&Decor Dergisi, 143, 116.
15. Terry, J, 2012. Yohji Yamamoto, Köln: Taschen.
16. Vinken, B, 2005, Fashion Zeitgeist – Trends and Cycles in the Fashion System, çev. M. Hewson, New York: Berg.
17. Volpintesta, L, 2014. The Language of Fashion Design: 26 Principles Every Fashion Designer Should Know, Rockport Publishers, USA.
18. Watson, L, 2007. Modaya Yön Verenler, Güncel Yayıncılık, İstanbul, sf. 270-390.
19. Yaşar, N, 2010. ‘’Kumaş Modasında Yenilikçi Etkiler.’’, Sanat Dergisi, D(13), 117-127. Retrieved from http://dergipark.org.tr/ataunigsfal/issue/2601/33481.