TR
EN
Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri
Öz
Küresel olarak, özel sağlık bakım gereksinimi (ÖSBG) olan çocuğa sahip ailelerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Ekonomik ve psikososyal kaygılar nedeniyle ÖSBG olan çocuklar için ev tercih edilen ortam olmuştur. Ancak evde bakım, ailelere çok karmaşık bakım rutinlerini izleme sorumluluğunu yüklemekte ve ebeveynlerin ilaçlar, prosedürler, bakım uygulamaları ve teknolojiyi yönetme konusunda kendilerini geliştirmelerini gerektirmektedir. ÖSBG olan bir çocuğa sürekli ve zaman alıcı karmaşık bakım sağlamak hem zihinsel hem de fiziksel olarak aile birimi için bunaltıcı ve yorucu olabilmektedir. Ebeveynler genellikle çocuğun sağlık sorunlarının karşılanması ile aile biriminin ihtiyaçlarının karşılanması arasında denge kurmaya çalışmaktadırlar. Ebeveynler genellikle kendilerini bunalmış, uykusuz, yorgun, depresif ve hatta umutsuz hissetmektedirler. Mola bakım, genellikle ÖSBG olan çocuk ve gençlerin bakıcıları için önemli bir kaynak olarak tanımlanmaktadır. Mola bakımının özellikleri bir yapboz olarak düşünüldüğünde ailenin ihtiyaçları en temel özellik olduğu için merkez yapboz parçası olarak yerleştirilebilir. Mola bakımın tüm yapboz parçalarının değişen aile ihtiyaçlarına uyması önemlidir. Parçalar değişen aile ihtiyaçlarına uygun değilse, bakım veren için yeterli bir mola olmayacak ve bu durum mola bakım hizmetlerinden yararlanamama ile sonuçlanacaktır. Ebeveynler, bakıma mola vermenin kendileri, çocukları ve ailedeki diğer kardeşler için faydalı temel bir destek olduğunu ifade etmektedirler. Bu destek primer bakıcısı olan ebeveyne uyku, dinlenme gibi temel gereksinimlerini karşılamak, diğer çocuklarının aktivitelerine katılmak, eğlenceye zaman ayırmak, alışveriş yapmak için zaman sağlamaktadır. Yapılan çalışmalarda annelerin bu hizmetten yarar gördükleri, özellikle streslerini azalttığı ve dinlenme imkânı buldukları belirlenmiştir. Bu hizmet annelerin tükenmişliğini azaltmakta ve yenilenmeleri için olanak vermektedir. Ailelerin yaşam kalitelerinde ve sağlıklı kardeşlerin anne ile geçirdikleri zamanda artış olmaktadır. Ebeveynler eğlence ve boş zaman aktivitelerine vakit bulabilmektedirler. Mola bakımının ÖSBG olan çocukların aile üzerine olumlu etkilerinin olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Whitmore KE, Snethen J. Respite care services for children with special healthcare needs: Parental perceptions. J Spec Pediatr Nurs. 2018;23(3):e12217. doi:10.1111/jspn.12217
- 2. Aydın Ateş N, Albayrak S. Özel sağlık bakım gereksinimi olan çocuklar. Kuğuoğlu S, Sönmez Düzkaya D. Editör. Çocuk Acil Hemşireliği. 1. Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri; 2021. p.99-104.
- 3. Whiting M. Support requirements of parents caring for a child with a disability and complex health needs. Nurs Child Young People. 2014;26(4):24-27. doi:10.7748/ncyp2014.05.26.4.24.e389
- 4. McCann D, Bull R, Winzenberg T. Sleep deprivation in parents caring for children with complex needs at home: a mixed methods systematic review. J Fam Nurs. 2015;21(1):86-118. doi:10.1177/1074840714562026
- 5. Carter KB, Mandrell BN. Development of a respite care program for caregivers of pediatric oncology patients and their siblings. J Pediatr Oncol Nurs. 2013;30(2):109-114. doi:10.1177/1043454212473652
- 6. Sterni LM, Collaco JM, Baker CD, Carroll JL, Sharma GD, Brozek JL, et al. An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline: Pediatric Chronic Home Invasive Ventilation. Am J Respir Crit Care Med. 2016;193(8):e16-e35. doi:10.1164/rccm.201602-0276ST
- 7. Pilapil M, Coletti DJ, Rabey C, DeLaet D. Caring for the Caregiver: Supporting Families of Youth With Special Health Care Needs. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care. 2017;47(8):190-199. doi:10.1016/j.cppeds.2017.07.003
- 8. Mirza M, Keating E, Krischer A, Pinto J. Care coordination Experiences of Low-Income Parents of Children and Youth with Special Health Care Needs: An Exploratory Study. J Health Care Poor Underserved. 2022;33(4):1925-1948. doi:10.1353/hpu.2022.0146
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2023
Gönderilme Tarihi
22 Ocak 2023
Kabul Tarihi
15 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Karşıgil, P., & Küçük, S. (2023). Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 4(2), 33-40. https://izlik.org/JA76MY42UU
AMA
1.Karşıgil P, Küçük S. Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri. TSAD. 2023;4(2):33-40. https://izlik.org/JA76MY42UU
Chicago
Karşıgil, Perver, ve Sibel Küçük. 2023. “Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 4 (2): 33-40. https://izlik.org/JA76MY42UU.
EndNote
Karşıgil P, Küçük S (01 Ağustos 2023) Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 4 2 33–40.
IEEE
[1]P. Karşıgil ve S. Küçük, “Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri”, TSAD, c. 4, sy 2, ss. 33–40, Ağu. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76MY42UU
ISNAD
Karşıgil, Perver - Küçük, Sibel. “Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Ağustos 2023): 33-40. https://izlik.org/JA76MY42UU.
JAMA
1.Karşıgil P, Küçük S. Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri. TSAD. 2023;4:33–40.
MLA
Karşıgil, Perver, ve Sibel Küçük. “Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 2, Ağustos 2023, ss. 33-40, https://izlik.org/JA76MY42UU.
Vancouver
1.Perver Karşıgil, Sibel Küçük. Özel Sağlık Bakım Gereksinimi Olan Çocuklara Uygulanan Mola Bakımının Aile Üzerine Etkileri. TSAD [Internet]. 01 Ağustos 2023;4(2):33-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76MY42UU