TR
EN
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ
Öz
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) sosyal etkileşimdeki eksiklikler ve sınırlı, tekrarlayıcı hareketler ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB tanılı çocuklarda dil ve iletişim bozuklukları; konuşmada gecikme ya da konuşmanın hiç ortaya çıkmamasından, sözcük ve cümleler kuran çocukların dilin işlevsel kullanımında sorunlar yaşamalarına kadar geniş bir dağılımda görülebilmektedir. Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemleri (ADİS) ise dil ve konuşma bozukluklarında destekleyici ya da telafi edici rol oynayan bir uygulama alanıdır. Dil ve konuşma becerilerinde problem yaşayan bütün bireyler ADİS kullanıcısı olabilmektedir. OSB tanılı çocuklar dil ve konuşma bozukluklarının yönetiminde ADİS kullanımı için adaylardır. Bu derleme makalesinde OSB ile ADİS detaylı bir şekilde anlatılmış olup; OSB’ de kullanılan bazı güncel ADİS müdahaleleri incelenmiştir. Düzeyinden bağımsız olarak birçok OSB tanılı bireyin, dil ve konuşmadan okur-yazarlığa kadar farklı bağlamlarda ADİS müdahalelerinden fayda gördüğü tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. American Psychiatric Association D, Association AP. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5 [İnternet]. C. 5. American psychiatric association Washington, DC; 2013 [a.yer 28 Nisan 2024]. Erişim adresi: https://www.academia.edu/download/38718268/csl6820_21.pdf.
- 2. CDC AW. Centers for disease control and prevention [İnternet]. 2020 [a.yer 08 Ağustos 2024]. Erişim adresi: https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/1842994
- 3. Zeidan J, Fombonne E, Scorah J, Ibrahim A, Durkin MS, Saxena S, vd. Global prevalence of autism: A systematic review update. Autism Research. Mayıs 2022;15(5):778-90.
- 4. Ökcün-Akçamuş MÇ. Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sosyal iletişim becerileri ve dil gelişim özellikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2016;17(02):163-92.
- 5. Paul R. Communication development and assessment. Autism spectrum disorders in infants and toddlers. 2008;76-103.
- 6. Wilkinson KM. Profiles of language and communication skills in autism. Ment Retard Dev Disabil Res Rev. 1998;4(2):73-9.
- 7. Chiang CH, Soong WT, Lin TL, Rogers SJ. Nonverbal communication skills in young children with autism. Journal of autism and developmental disorders. 2008;38:1898-906.
- 8. Dawson G, Murias M. Autism. Encyclopedia of Neuroscience (pp. 779–784). Oxford: Elsevier; 2009.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Konuşma Patolojisi
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Mayıs 2025
Gönderilme Tarihi
10 Ağustos 2024
Kabul Tarihi
30 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Uğuz, H., Satoğlu, D., & Parlak, M. M. (2025). OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 6(1), 68-81. https://izlik.org/JA34MM43BJ
AMA
1.Uğuz H, Satoğlu D, Parlak MM. OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ. TSAD. 2025;6(1):68-81. https://izlik.org/JA34MM43BJ
Chicago
Uğuz, Hilal, Duygu Satoğlu, ve Mümüne Merve Parlak. 2025. “OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 (1): 68-81. https://izlik.org/JA34MM43BJ.
EndNote
Uğuz H, Satoğlu D, Parlak MM (01 Mayıs 2025) OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 1 68–81.
IEEE
[1]H. Uğuz, D. Satoğlu, ve M. M. Parlak, “OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ”, TSAD, c. 6, sy 1, ss. 68–81, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34MM43BJ
ISNAD
Uğuz, Hilal - Satoğlu, Duygu - Parlak, Mümüne Merve. “OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6/1 (01 Mayıs 2025): 68-81. https://izlik.org/JA34MM43BJ.
JAMA
1.Uğuz H, Satoğlu D, Parlak MM. OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ. TSAD. 2025;6:68–81.
MLA
Uğuz, Hilal, vd. “OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 1, Mayıs 2025, ss. 68-81, https://izlik.org/JA34MM43BJ.
Vancouver
1.Hilal Uğuz, Duygu Satoğlu, Mümüne Merve Parlak. OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA ALTERNATİF VE DESTEKLEYİCİ İLETİŞİM SİSTEMLERİ. TSAD [Internet]. 01 Mayıs 2025;6(1):68-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34MM43BJ