Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme

Cilt: 6 Sayı: 1 1 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme

Öz

Amaç: Yeme bozukluğu (YB), hastaların kendi kilosu ve görünümü hakkında bilişsel çarpıtmalarla dikkat çeken bir hastalık grubudur. Bu nedenledir ki YB’de tedavi seçeneklerinden biri de bilişsel davranışçı terapi (BDT) yöntemidir. BDT tedavide tek başına kullanılabileceği gibi farmakoterapiye ek olarak da tercih edilebilir. Son yıllarda çevrimiçi platformların kullanım yaygınlığı oldukça artış göstermiştir. Psikoterapi yöntemleri de bu platformda yerini almışlardır. Bu sistematik derlemede yeme bozukluklarının tedavisinde İnternet Tabanlı-Bilişsel Davranışçı Terapi (İT-BDT) yönteminin etkinliğinin ve tedaviyi tamamlamadan bırakmanın sebeplerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Google Akademik, Wiley, Web Of Science, Springer Link, Scopus, Science Direct ve PubMed veri tabanında 31.12.2023 tarihine kadar taranan 2169 çalışmadan IB-CBT’nin yeme bozuklukları tedavisine yönelik 5 randomize kontrollü çalışma dâhil edilmiştir. Bulgular: Sistematik derlemenin sonucunda İT-BDT’nin bulimia nevrosa, tıkanırcasına yeme bozukluğu (TYB) ve başka şekilde sınıflandırılamayan yeme bozuklukları (BŞSYB) tedavisinde etkin ve kabul edilebilir olduğu, tedavi sonrası etkinliğinin 1 yıla kadar devam ettiği, diğer taraftan tedaviyi bırakmada yüz yüze BDT’ye kıyasla azalma olmadığı görülmüştür. Sonuç: Yeme bozukluklarının heterojen bir mental hastalık olmasına rağmen bu konuda yapılan randomize kontrollü çalışma sayısının az olması, incelenen çalışmaların sadece 3 alt başlıkta gerçekleştirilmesi, bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu düşündürmektedir. Ayrıca araştırmaların 18 yaş altı yeme bozukluğu olan katılımcılarla zenginleştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Bulik CM, Coleman JR, Hardaway JA, Breithaupt L, Watson HJ, Bryant CD, Breen G. Genetics and neurobiology of eating disorders. Nature Neuroscience. 2022;25(5): 543-554.
  2. 2. Agras WS, Bohon C. Cognitive behavioral therapy for the eating disorders. Annual Review of Clinical Psychology. 2021;17:417-438.
  3. 3. Jensen KL, Yenerall J, Chen X, Yu TE. US consumers’ online shopping behaviors and intentions during and after the COVID-19 pandemic. Journal of Agricultural and Applied Economics, 2021;53(3):416-434.
  4. 4. Porpiglia F, Checcucci E, Autorino R, Amparore D, Cooperberg MR, Ficarra V, Novara G. Traditional and virtual congress meetings during the COVID-19 pandemic and the post-COVID-19 era: is it time to change the paradigm?. European urology. 2020;78(3):301.
  5. 5. Basilaia G, Kvavadze D. Transition to online education in schools during a SARS-CoV-2 coronavirus (COVID-19) pandemic in Georgia. Pedagogical Research. 2020;5(4):1-9.
  6. 6. Alavi N, Yang M, Stephenson C, Nikjoo N, Malakouti N, Layzell G, Soares CN. Using the online psychotherapy tool to address mental health problems in the context of the COVID-19 pandemic: protocol for an electronically delivered cognitive behavioral therapy program. JMIR research protocols. 2020; 9(12):e24913.
  7. 7. Aminoff V, Sellén M, Sörliden E, Ludvigsson M, Berg M, Andersson G. Internet-based cognitive behavioral therapy for psychological distressas sociated with the COVID-19 pandemic: a pilot randomized controlled trial. Frontiers in Psychology. 2021;12:684540.
  8. 8. Andersson G, Titov N. Advantages and limitations of Internet‐based interventions for common mental disorders. World Psychiatry. 2014:3(1):4-11.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme Epidemiyolojisi, Sağlık Danışmanlığı

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

30 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydın, L. (2025). Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 6(1), 82-95. https://izlik.org/JA24ML37JJ
AMA
1.Aydın L. Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. TSAD. 2025;6(1):82-95. https://izlik.org/JA24ML37JJ
Chicago
Aydın, Leyla. 2025. “Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 (1): 82-95. https://izlik.org/JA24ML37JJ.
EndNote
Aydın L (01 Mayıs 2025) Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 1 82–95.
IEEE
[1]L. Aydın, “Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme”, TSAD, c. 6, sy 1, ss. 82–95, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24ML37JJ
ISNAD
Aydın, Leyla. “Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6/1 (01 Mayıs 2025): 82-95. https://izlik.org/JA24ML37JJ.
JAMA
1.Aydın L. Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. TSAD. 2025;6:82–95.
MLA
Aydın, Leyla. “Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 1, Mayıs 2025, ss. 82-95, https://izlik.org/JA24ML37JJ.
Vancouver
1.Leyla Aydın. Yeme Bozuklukları Tedavisinde İnternet Tabanlı Bilişsel Davranışçı Terapi: Sistematik Derleme. TSAD [Internet]. 01 Mayıs 2025;6(1):82-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24ML37JJ