İnceleme Makalesi

Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması

Cilt: 6 Sayı: 2 8 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Doğum öncesi bakım (DÖB), gebeliğin belirlenmesinden doğum anına kadar geçen süreçte anne ve fetüsün sağlık uzmanları tarafından düzenli aralıklarla takip edilmesidir. Literatürde DÖB rehberlerinin kapsamlı değerlendirildiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda ulusal ve uluslararası doğum öncesi bakım rehberlerinin öneriler kapsamında karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Ulusal ve uluslararası doğum öncesi rehberler incelenmiştir. Bu rehberler; Türkiye Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Rehberi (T.C. S.B.), Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü (National Institute for Health and Care Excellence, NICE), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (World Health Organisation, WHO) Doğum Öncesi Bakım Rehberi, Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (American College Of Obstetricians And Gynaecologists, ACOG) Doğum Öncesi Bakım Rehberi ve Avustralya Gebelik Bakım Rehberi literatürü taranarak incelenmiş ve izlem sayısı, zamanı ve izlem konuları gibi başlıklar halinde kategorize edilerek sunulmuştur. Bulgular: Bütün rehberlerde ilk izlemin gebeliğin birinci trimesterinde yapılması esastır. İncelenen tüm rehberler risk taramasına yönelik maternal ve fetal açıdan izlem önerileri sunmuştur. T.C. S.B. , NICE ve Avustralya A vitaminini teratojenik etkiler ve fetal kayıp riski nedeniyle önermezken; DSÖ ve ACOG, A vitaminini görme problemi yaşayan toplumlarda ve diyet yetersizliğinde duruma özgü önermiştir. T.C. S.B. ve NICE doğum öncesi değerlendirmede özel grup gebe izlemine yer vermezken (engelli, evsiz, mahkûm vb.); DSÖ, ACOG ve Avusturalya doğum öncesi değerlendirmede özel grup gebelerin izlemine yönelik öneriler sunmuştur. Bununla birlikte NICE, DSÖ, ACOG ve Avustralya doğum öncesi bakım önerilerini kanıt temelli yaklaşımlarla entegre ederek yer vermiştir. Sonuç: Ulusal ve Uluslararası Doğum Öncesi Bakım Rehberleri kategorize edilmiş ve rehberlerdeki öneriler sistematize edilerek sunulmuştur. Bu çalışmanın literatüre DÖB kapsamında tamamlayıcı bir şema sunarak katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Maternal ve fetal sağlığın korunması ve iyileştirilmesi için her gebeye bireyselleştirilmiş bakım sunulmalıdır. Bu bakımın sunulmasında kanıt temelli yaklaşım sunan ulusal ve uluslararası rehberler kullanılmalıdır. Kullanılan rehberler kanıt temelli öneriler ve ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmeli, ulusal rehberler gebelerin sağlık bakım ihtiyaçlarına cevap verebilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Papageorghiou AT. Turning antenatal care upside down. BJOG Int J Obstet Gynaecol. 2021;128(13):2059–60. doi: 10.1111/1471-0528.1701.
  2. 2. Hajizadeh S, Ramezani Tehrani F, Simbar M, Farzadfar F. Factors influencing the use of prenatal care: A systematic review. J Midwifery Reprod Health. 2016;4(1):544–57.
  3. 3. Khayat S, Dolatian M, Navidian A, Mahmoodi Z, Kasaeian A, Fanaei H. Factors affecting adequacy of prenatal care in suburban women of southeast Iran: A cross-sectional study. Age. 2018;4(146):38.
  4. 4. Peahl AF, Smith RD, Moniz MH. Prenatal care redesign: creating flexible maternity care models through virtual care. Am J Obstet Gynecol. 2020;223(3):389.e1.
  5. 5. Peahl AF, Howell JD. The evolution of prenatal care delivery guidelines in the United States. Am J Obstet Gynecol. 2021;224(4):339–47.
  6. 6. Johnson MB. Prenatal care for American Indian women. MCN Am J Matern Child Nurs. 2020;45(4):221–7.
  7. 7. Türkiye Cumhuriyeti Mevzuatı. Nüfus Planlaması Hakkında Kanun [Internet]. 2024 [cited 2024 Nov 10]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13830&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
  8. 8. Türk Tabipleri Birliği. Nüfus Planlaması ve Sağlık Hizmetleri [Internet]. 2024 [cited 2024 Nov 10]. Available from: https://www.ttb.org.tr/n_fisek/kitap_1/11.html

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

26 Kasım 2024

Kabul Tarihi

13 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yavuz, F. N., Peksoy Kaya, S., & Kaplan, S. (2025). Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 6(2), 9-21. https://izlik.org/JA77CL37MP
AMA
1.Yavuz FN, Peksoy Kaya S, Kaplan S. Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması. TSAD. 2025;6(2):9-21. https://izlik.org/JA77CL37MP
Chicago
Yavuz, Fatma Nur, Sibel Peksoy Kaya, ve Sena Kaplan. 2025. “Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 (2): 9-21. https://izlik.org/JA77CL37MP.
EndNote
Yavuz FN, Peksoy Kaya S, Kaplan S (01 Eylül 2025) Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6 2 9–21.
IEEE
[1]F. N. Yavuz, S. Peksoy Kaya, ve S. Kaplan, “Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması”, TSAD, c. 6, sy 2, ss. 9–21, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77CL37MP
ISNAD
Yavuz, Fatma Nur - Peksoy Kaya, Sibel - Kaplan, Sena. “Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Eylül 2025): 9-21. https://izlik.org/JA77CL37MP.
JAMA
1.Yavuz FN, Peksoy Kaya S, Kaplan S. Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması. TSAD. 2025;6:9–21.
MLA
Yavuz, Fatma Nur, vd. “Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Eylül 2025, ss. 9-21, https://izlik.org/JA77CL37MP.
Vancouver
1.Fatma Nur Yavuz, Sibel Peksoy Kaya, Sena Kaplan. Doğum Öncesi Bakım Önerilerinin Ulusal ve Uluslararası Rehberlere Göre Karşılaştırılması. TSAD [Internet]. 01 Eylül 2025;6(2):9-21. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77CL37MP