EVALUATION OF A RISKY PREGNANCY CASE ACCORDING TO PENDER'S HEALTH PROMOTION MODEL: CASE REPORT

Yıl 2026, Cilt: 7 Sayı: 1 , 69 - 86 , 30.04.2026

Asude Aslıhan Karpuz , Aleyna Özdemir Bektaş , Sena Kaplan , Sevil Şahin

https://izlik.org/JA54UB24EC

Öz

Aim: This study aims to develop a nursing approach based on Pender’s Health Promotion Model for a case admitted to the clinic with a diagnosis of preeclampsia.
Methods: A.U, thirty-two years old and 34+1 weeks pregnant. She was hospitalized in the clinic with the diagnosis of preeclampsia. An interview with the patient was conducted on the second day of hospitalization. After obtaining the necessary consent, data were collected using the data collection form.
Results: In the case where care was planned using Pender’s Health Promotion Model, the priority areas were identified as “Physical activity, nutrition, stress management, and perception of childbirth. The nursing diagnoses of “Health Management, İneffective (İndividual)” “Nutrition, imbalanced: more than body requirements”, “Activity intolerance”, “Stress overload”, “Low Self-Esteem, situational”, “Knowledge, deficient”, “Risk for Maternal–Fetal dyad, risk for disturbed”,“Readiness for enhanced Childbearing process”,“Readiness for Enhanced Health management”were addressed, and nursing interventions were planned to achieve the behavioral change outcomes, which are the primary goals of the model. It is crucial to effectively manage the increased stress and anxiety levels in individuals due to the rise in risk factors and uncertain processes during pregnancy. Therefore, it is essential for nurses to adopt a holistic and supportive approach during care.
Conclusion: Within the framework of Pender’s Health Promotion Model, all components of the model should be considered to provide care and counseling tailored to the individual’s needs, aiming to achieve positive behavioral outcomes. The use of models in nursing should be increased for more systematic and high-quality patient care.

Anahtar Kelimeler

health promotion , High-risk , pregnancy , Nursing , Model

Etik Beyan

Before the study began, the purpose of the interview was explained, and both verbal and written "Informed Consent" was obtained and signed from the individual. Written consent for the publication of the interview results was also obtained from the patient on October 23, 2024. Research and publication ethics were adhered to in the study. Patient names were not included in the study and were coded differently.

Destekleyen Kurum

During this study, no support was received from any institution, firm, company or individual.

Teşekkür

We thank our patient who agreed to participate in the study.

RİSKLİ GEBELİK VAKASININ PENDER'İN SAĞLIĞI GELİŞTİRME MODELİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ: OLGU SUNUMU

https://izlik.org/JA54UB24EC

Öz

Amaç: Bu çalışma, preeklampsi tanısıyla kliniğe yatışı yapılan vakada Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli’ne göre hemşirelik bakımının planlanması amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: A.U, otuz iki yaşında 34+1 haftalık gebedir. Preeklampsi tanısıyla kliniğe yatışı yapılmıştır. Gebe ile görüşme hastane yatışının 2.gününde gerçekleşmiştir. Gerekli onam alındıktan sonra veri toplama formu ile veriler toplanmıştır.
Bulgular: Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli kullanılarak bakım planlanan vakada “Fiziksel Aktivite, beslenme, stresle baş etme ve doğum algısı” başlıkları öncelikli alan olarak ele alınmıştır. “Sağlığı Etkisiz Yönetme (Bireysel)”, “Beslenmede Dengesizlik; Gereksinimden Fazla”, “Aktivite İntoleransı”, “Stres Yüklenmesi”, “Durumsal Düşük Benlik Saygısı”, “Bilgi Eksikliği”, “Maternal-fetal İkilide Rahatsızlık Riski”, “Doğum sürecinde Güçlenmeye Hazır Oluş”, “Sağlık Yönetimini Güçlendirmeye Hazır Oluş” tanıları ele alınmıştır. Modelin de temel amacı olan davranış değişiklik çıktısı oluşturmak amaçlı hemşirelik girişimleri planlanmıştır. Gebelikte risk faktörlerinin artması ve belirsiz süreçlerin eşlik etmesiyle beraber bireylerde artan stres ve kaygı düzeyini etkin yönetmek önemlidir. Bu sebeple hemşirenin bakım esnasında bütüncül ve destekleyici yaklaşması önemlidir.
Sonuç: Pender’in sağlığı geliştirme modeli kapsamında; model bileşenlerinin tüm basamakları dikkate alınarak bireyin ihtiyacı doğrultusunda bakım ve danışmanlık sunulmalı, olumlu davranış çıktısı oluşturmak hedeflenmelidir. Daha sistematik ve kaliteli hasta bakımı için hemşirelikte model kullanımı arttırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik , Hemşirelik , model , sağlığı geliştirme , yüksek-risk

Etik Beyan

Çalışmaya başlanmadan önce görüşmenin yapılma amacı açıklanmış ve bireyden sözel ve yazılı “Aydınlatılmış Onam” alınmış ve imzalatılmıştır. Hastadan görüşme sonuçlarının yayınlanabileceğine ilişkin yazılı onam belgesi de 23.10.2024 tarihinde alınmıştır. Çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada hasta ismine yer verilmemiş olup farklı şekilde kodlanmıştır.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma sırasında, herhangi bir kurum, firma, şirket veya bireyden destek alınmamıştır.

Teşekkür

Çalışmaya katılmayı kabul eden olgumuza teşekkür ederiz.

Kaynakça

• KAYNAKLAR 1. Lee S, Ayers S, Holden D. A metasynthesis of risk perception in women with high risk pregnancies. Midwifery. 2014;30(4):403–11.
• 2. Correa-De-Araujo R, Yoon SS. Clinical outcomes in high-risk pregnancies due to advanced maternal age. J Womens Health. 2021;30(2):160–7.
• 3. Aydemir H, Hazar HU. Düşük riskli, riskli, yüksek riskli gebelik ve ebenin rolü. Gümüşhane Üni Sağlık Bilim Derg. 2014;3(2):815–33.
• 4. Coco L, Giannone T, Zarbo G. Management of high-risk pregnancy. Minerva Ginecol. 2014;66(4):383–9.
• 5. Lang AY, Boyle JA, Fitzgerald GL, Teede H, Mazza D, Moran LJ, et al. Optimizing preconception health in women of reproductive age. Minerva Ginecol. 2017;70(1):99–119.
• 6. Baltacı N, Başer M. Riskli gebelerde yaşanan anksiyete, prenatal bağlanma ve hemşirenin rolü. DEÜ Hemşirelik Fakültesi Elektron Derg. 2020;13(3):206–12.
• 7. Altun E, Şahin S. Gebelik ve doğum sonu dönemde preeklampsi yaşayan hastanın yaşam aktiviteleri modeli’ne göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Sağlık Bilim Üni Hemşirelik Derg. 2021;3(1):53–60.
• 8. Bahar Z, Açıl D. Sağlığı geliştirme modeli: kavramsal yapı. DEÜ Hemşirelik Fakültesi Elektron Derg. 2014;7(1):59–67.
• 9. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health Promotion in Nursing Practice. 1st ed. Upper Saddle River: Pearson Education; 2006. s.1–367.
• 10. Karadağ A, Çalışkan N, Baykara GZ. Hemşirelik Teori ve Modelleri. 1. baskı. Ankara: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2017. s.638–52.
• 11. Polat F, Aylaz R. Pender’in sağlığı geliştirme modeli temelli, menopoz dönemindeki kadınların semptomlarla başetmesinde fiziksel egzersizin desteklenmesi. İnönü Üni Sağlık Hizmetleri MYO Derg. 2020;8(1):150–61.
• 12. Bijur PE, Silver W, Gallagher EJ. Reliability of the visual analog scale for measurement of acute pain. Acad Emerg Med. 2001;8(12):1153–7.
• 13. Caz Ç, Paktaş Y. Egzersize yönelik sağlık inançları tutum ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Üni Hemşirelik Fakültesi Derg. 2023;39(1):115–24.
• 14. Dedeli Ö. Obez bireylerde kilo vermeye yönelik tutum ve inançlarının incelenmesi: Sağlık inanç modelinin uygulanması [doktara tezi]. İzmir: Ege Üni Sağlık Bil Enst; 2010.
• 15. Ackley B, Ladwig GB, Makic MBF. Hemşirelik Tanıları El Kitabı: Bakım Planlamasında Kanıta Dayalı Rehber. Gürhan N, Fidancı B, Polat Ü, çevirenler. 11. baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2019. s.1–1016.
• 16. Bulechek GM, Butcher HK, Dochterman JM, Wagner C, Erdemir F, Kav S, et al. Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması. 6. baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2017. s.107–434.
• 17. Lange S. Management of high-risk pregnancies: Challenges and interventions in obstetric nursing. J Intensive Crit Care Nurs. 2024;7(6):244.
• 18. Karataş M, Gölbaşı Z. Kadınların prekonsepsiyonel dönemdeki sağlık riskleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi. Düzce Üni Sağlık Bil Enst Derg. 2021;11(2):151–8.
• 19. Giouleka, S., Papagera, V., Siargkas, A., Michos, G., Liberis, A., Kalogiannidis, I., ... & Dagklis, T. (2025). Preconception care: A comparative review of major guidelines. Obstetrical & Gynecological Survey, 80(8), 491-505.
• 20. .Hadar E, Ashwal E, Hod M. The preconceptional period as an opportunity for prediction and prevention of noncommunicable disease. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2015;29(1):54–62.
• 21. Close, E. D., Gunn, A. O., & Cooke, A. (2023). Preconception counseling and care. American Family Physician, 108(6), 605-613.
• 22. Özgül S, Taşpınar A. Maternal obezitenin anne ve yenidoğan sağlığına etkisi. Adnan Menderes Üni Sağlık Bil Fak Derg. 2019;3(3):178–89.
• 23. Dinç BNE, Bilgin, N.Ç. Yüksek Riskli Gebelerde Algılanan Stres ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Arasındaki İlişki. Sağlık Bilimleri Dergisi.2023.32(2), 277-283.
• 24. Yıldırım G, Bilgin Z. Risk status and traumatic birth perception in pregnancy. Perspect Psychiatr Care. 2021;57(4):1897–904.