TR
EN
KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Amaç: Kronik konstipasyonu olan ve olmayan kadınlarda psikolojik durum, uyku kalitesi ve tuvalet davranışlarının karşılaştırılması amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya Roma IV tanı kriterlerine göre kronik konstipasyonu olan (konstipasyon grubu, n=30) ve konstipasyonu olmayan (kontrol grubu, n=30) kadınlar dahil edildi. Kadınların fiziksel, demografik ve klinik özellikleri sorgulandı. Psikolojik durum “Depresyon Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ-21)” ile, uyku kalitesi “Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)” ile ve tuvalet davranışları “Tuvalet Davranışı-Kadınların Boşaltım Davranışları Ölçeği (TD-KBD)” ile değerlendirildi. Grupların karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı.
Bulgular: Konstipasyon grubunda kontrol grubuna göre DASÖ-21 ölçeğinde depresyon (p=0.013, r=0.32; orta düzey etki), anksiyete (p=0.026, r=0.29; küçük-orta düzey etki) ve stres (p=0.006, r=0.33; orta düzey etki) puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, PUKİ ölçeği alt parametrelerinde uyku süresi (p=0.045, r=-0.26; orta düzey etki), gündüz işlev bozukluğu (p=0.021, r=-0.30; orta düzey etki) ve toplam puanın (p=0.012, r=-0.32; orta düzey etki) anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, TD-KBD ölçeğinde ise işeme sırasında ıkınma davranışı (p=0.006, r=0.35; orta düzey etki) puanının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildi.
Sonuç: Konstipasyonda psikolojik durum, uyku kalitesi ve tuvalet davranışları olumsuz olarak etkilenebilmektedir. Konstipasyon yalnızca kolona ait bir problem değildir, konstipasyonun değerlendirme ve tedavi programının çok boyutlu olarak ele alınması önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu
Kaynakça
- 1. Han D, Iragorri N, Clement F, Lorenzetti D, Spackman E. Cost effectiveness of treatments for chronic constipation: a systematic review. Pharmacoeconomics. 2018 Apr;36(4):435-449.
- 2. Staller K. Refractory constipation: what is the clinician to do? J Clin Gastroenterol. 2018 Jul;52(6):490-501.
- 3. Camilleri M, Ford AC, Mawe GM, Dinning PG, Rao SS, Chey WD, et al. Chronic constipation. Nat Rev Dis Primers. 2017 Dec 14;3:17095.
- 4. Pauwels N, Willemse C, Hellemans S, Komen N, Van den Broeck S, Roenen J, et al. The role of neuromodulation in chronic functional constipation: a systematic review. Acta Gastroenterol Belg. 2021 Jul-Sep;84(3):467-476.
- 5. Scott SM, Simrén M, Farmer AD, Dinning PG, Carrington EV, Benninga MA, et al. Chronic constipation in adults: contemporary perspectives and clinical challenges. 1: Epidemiology, diagnosis, clinical associations, pathophysiology and investigation. Neurogastroenterol Motil. 2021 33(6): e14050.
- 6. Włodarczyk J, Waśniewska A, Fichna J, Dziki A, Dziki Ł, Włodarczyk M. Current overview on clinical management of chronic constipation. J Clin Med. 2021 Apr 16;10(8):1738.
- 7. Li X, Bian C, Dai H, Chen X, Qian H, Zhang D. Association of anxiety status and anxiety duration with constipation in adult Americans: a cross-sectional study using data from the NHANES 2007-2010. BMC Gastroenterol. 2025 Jan 22;25(1):31.
- 8. Huang Y, Wang Y, Xu B, Zeng Y, Chen P, Huang Y, et al. The association between constipation and anxiety: a cross-sectional study and Mendelian randomization analysis. Front Psychiatry. 2025 Mar 31;16:1543692.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fizyoterapi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
24 Ocak 2026
Kabul Tarihi
14 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Bülbül, S. B., & Toprak Çelenay, Ş. (2026). KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 7(1), 35-48. https://izlik.org/JA52NJ37CY
AMA
1.Bülbül SB, Toprak Çelenay Ş. KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. TSAD. 2026;7(1):35-48. https://izlik.org/JA52NJ37CY
Chicago
Bülbül, Saliha Beste, ve Şeyda Toprak Çelenay. 2026. “KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 7 (1): 35-48. https://izlik.org/JA52NJ37CY.
EndNote
Bülbül SB, Toprak Çelenay Ş (01 Nisan 2026) KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 7 1 35–48.
IEEE
[1]S. B. Bülbül ve Ş. Toprak Çelenay, “KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, TSAD, c. 7, sy 1, ss. 35–48, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52NJ37CY
ISNAD
Bülbül, Saliha Beste - Toprak Çelenay, Şeyda. “KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Nisan 2026): 35-48. https://izlik.org/JA52NJ37CY.
JAMA
1.Bülbül SB, Toprak Çelenay Ş. KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. TSAD. 2026;7:35–48.
MLA
Bülbül, Saliha Beste, ve Şeyda Toprak Çelenay. “KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2026, ss. 35-48, https://izlik.org/JA52NJ37CY.
Vancouver
1.Saliha Beste Bülbül, Şeyda Toprak Çelenay. KRONİK KONSTİPASYONU OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA PSİKOLOJİK DURUM, UYKU KALİTESİ VE TUVALET DAVRANIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. TSAD [Internet]. 01 Nisan 2026;7(1):35-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52NJ37CY