Turkish Journal of Medicine and Health Science; yayın etiği, araştırma dürüstlüğü, şeffaflık ve akademik sorumluluk konularında en yüksek standartları korumayı taahhüt eder. Dergi; yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı dahil olmak üzere yayın sürecine dahil olan tüm tarafların, uluslararası kabul görmüş etik ilkelere uygun hareket etmesini bekler.
Dergi; Yayın Etiği Komitesi (COPE), Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE), Dünya Tıp Editörleri Birliği (WAME), Helsinki Bildirgesi ve ilgili uluslararası raporlama kılavuzlarının ortaya koyduğu etik ilkeleri ve tavsiyeleri esas alır.
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar özgün, bilimsel açıdan geçerli, etik kurallara uygun olmalı; derginin yayın politikaları ve yazarlar için hazırlanan kılavuzlar doğrultusunda hazırlanmalıdır.
Genel Etik İlkeler
Turkish Journal of Medicine and Health Science, sorumlu akademik yayıncılığı destekler ve tüm başvuruların dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık, hesap verebilirlik, gizlilik ile insan ve hayvan haklarına saygı ilkelerine uygun olmasını bekler.
Dergi; intihal, mükerrer yayın, veri uydurma, veri tahrifatı, uygunsuz yazarlık, beyan edilmemiş çıkar çatışmaları, etik dışı araştırma uygulamaları veya her türlü yayın suistimaline karşı tolerans göstermez.
Yayımlanan makalelerin bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Yazarların Sorumlulukları
Yazarlar; sundukları çalışmanın özgün, doğru, eksiksiz ve etik ilkelere uygun olarak yürütülmüş olmasından sorumludur. Yazarlar, bir çalışmayı dergiye göndererek, söz konusu çalışmanın daha önce yayımlanmadığını, yayımlanmak üzere kabul edilmediğini veya eş zamanlı olarak değerlendirilmek üzere başka bir dergiye gönderilmediğini beyan etmiş olurlar.
Yazarlar şunları sağlamalıdır:
- Çalışma özgündür ve intihal içermez.
- Tüm veriler ve bulgular dürüst ve doğru bir şekilde sunulmuştur.
- Araştırma, geçerli etik standartlara uygun olarak yürütülmüştür.
- Gerektiği durumlarda etik kurul onayı alınmıştır.
- Uygulanabilir durumlarda katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır.
- Tüm yazarlar çalışmaya önemli katkıda bulunmuştur.
- Tüm yazarlar, makalenin nihai halini incelemiş ve onaylamıştır.
- Tüm finansman ve destek kaynakları açıkça beyan edilmiştir.  Mevcut, potansiyel veya algılanan tüm çıkar çatışmaları beyan edilmiştir.

- Telif hakkına tabi materyaller, şekiller, tablolar, görseller veya diğer üçüncü taraf içerikleri için gerekli izinler alınmıştır.
- Makale, hasta veya katılımcı gizliliğini ihlal edebilecek kimlik bilgileri içermemektedir.
Yazarlar ayrıca doğru referanslar sunmalı; seçici, yanıltıcı veya uygunsuz alıntı uygulamalarından kaçınmalıdır.
Yazarlık ve Katkı Sağlama
Yazarlık; çalışmanın kurgulanması, tasarlanması, yürütülmesi, analizi, yorumlanması veya yazım aşamalarına önemli ölçüde fikri katkıda bulunmuş kişilerle sınırlandırılmalıdır.
Listelenen tüm yazarlar, yazarlık kriterlerini karşılamalı ve makalenin gönderilen versiyonunu onaylamış olmalıdır. Çalışmaya katkıda bulunmuş ancak yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler, onayları alınmak kaydıyla, uygun bir şekilde teşekkür bölümünde belirtilmelidir.
Sorumlu yazar; gönderim, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın süreçleri boyunca dergi ile iletişimden sorumludur. Sorumlu yazar, tüm ortak yazarların doğru bir şekilde listelendiğinden ve katkı sağlayan hiçbir yetkili kişinin dışarıda bırakılmadığından emin olmalıdır.
Gönderim sonrasında yazar listesinde yapılacak herhangi bir değişiklik (yazar ekleme, çıkarma veya sıralamayı değiştirme gibi), açık bir şekilde gerekçelendirilmeli ve tüm yazarlar tarafından onaylanmalıdır. Yayın Kurulu, yazarlık katkılarına ilişkin belgelendirme talep etme hakkını saklı tutar.
Etik Kurul Onayı
İnsan katılımcıları, insan biyolojik materyallerini, tıbbi kayıtları, kişisel sağlık verilerini, anketleri, görüşmeleri, gözlemleri, klinik müdahaleleri veya deneysel prosedürleri içeren çalışmalar, ilgili etik kurul onayını içermelidir.
Makalede şu bilgiler açıkça belirtilmelidir:
- Etik kurulun veya kurumsal inceleme kurulunun adı
- Onay tarihi
- Onay numarası veya protokol numarası
- Çalışmanın ilgili etik standartlara uygun olarak yürütüldüğüne dair beyan
Belirli bir çalışma için etik kurul onayı gerekmiyorsa, yazarlar makalede buna dair net bir açıklama sunmalıdır.
Etik kurul onayı gerektiren ancak gerekli belgelendirmeyi veya beyanı içermeyen makaleler reddedilebilir.
 

İnsan Katılımcılar ve Bilgilendirilmiş Onam

İnsan katılımcıların yer aldığı araştırmalar, Helsinki Bildirgesi ilkelerine ve ilgili ulusal ve uluslararası etik standartlara uygun olmalıdır. Yazarlar, tüm katılımcılardan veya duruma göre yasal temsilcilerinden bilgilendirilmiş onam almalıdır. Makale, bilgilendirilmiş onamın alındığını doğrulayan bir beyan içermelidir.

Yazarlar, tüm katılımcılardan veya duruma göre yasal temsilcilerinden bilgilendirilmiş onam almalıdır. Makalede, bilgilendirilmiş onamın alındığını doğrulayan bir ifade yer almalıdır.
Hassas grupları, çocukları, hastaları veya kendi başlarına onam veremeyecek durumdaki bireyleri kapsayan çalışmalarda; ebeveynlerden, vasilerden veya yasal olarak yetkilendirilmiş temsilcilerden uygun onam alınmalıdır.
Tüm araştırma katılımcılarının hakları, mahremiyeti, onuru ve refahı; araştırma ve yayın süreci boyunca korunmalıdır.
Hasta Mahremiyeti ve Gizliliği
Yazarlar, hastaların ve katılımcıların gizliliğini ve mahremiyetini korumalıdır. Bilimsel amaçlar için zorunlu olmadıkça ve yazılı onam alınmadıkça; isimler, baş harfler, hastane numaraları, kimlik numaraları, fotoğraflar, videolar veya kişiyi tanımlayabilecek diğer hiçbir bilgi makalede yer almamalıdır.
Vaka raporları, klinik görüntüler, videolar veya bir hastayı ya da katılımcıyı tanımlayabilecek her türlü materyal için yazarlar; hastadan, katılımcıdan veya yasal temsilcisinden yayın için yazılı bilgilendirilmiş onam almalıdır.
Yayın Kurulu, gerekli görüldüğü durumlarda bilgilendirilmiş onama ilişkin belgeleri talep edebilir.
Hayvan Araştırmaları
Hayvanlar üzerinde yürütülen çalışmalar, araştırmalarda hayvanların etik bakımı ve kullanımına ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
Yazarlar şunları beyan etmelidir:
- Çalışma başlamadan önce yasal ve etik onay alınmıştır.
- Uygulamalar, hayvan refahına ilişkin ilgili düzenlemelere uygundur.
- İlgili onay kurulunun adı belirtilmiştir.
- Çalışma; uygun hayvan araştırması raporlama standartlarına (uygulanabilir durumlarda ARRIVE kılavuzları dahil) uygun olarak tasarlanmış ve raporlanmıştır.
Etik uyumluluğu göstermeyen hayvan çalışmaları reddedilebilir.
Klinik Denemeler ve Raporlama Kılavuzları
Klinik denemeler, uluslararası standartlara ve ICMJE önerilerine uygun olarak, kamuya açık bir klinik deneme kayıt sistemine kaydedilmelidir. Yazarların, çalışma tasarımlarına uygun raporlama kılavuzlarını (aşağıdakilerle sınırlı olmamak kaydıyla) esas alarak makalelerini hazırlamaları beklenmektedir:

- Randomize klinik çalışmalar için CONSORT
- Gözlemsel çalışmalar için STROBE
- Sistematik derlemeler ve meta-analizler için PRISMA
- Sistematik derleme protokolleri için PRISMA-P
- Klinik çalışma protokolleri için SPIRIT
- Tanısal doğruluk çalışmaları için STARD
- Hayvan çalışmaları için ARRIVE
- Randomize olmayan değerlendirmeler için TREND
- Genetik ilişkilendirme çalışmaları için STREGA
- Nitel araştırmalar için SRQR
- Araştırmalarda cinsiyet ve toplumsal cinsiyet eşitliği için SAGER
Dergi, gönderim veya değerlendirme sürecinde, doldurulmuş raporlama kontrol listelerini talep edebilir.
İntihal ve Benzerlik Politikası
*The Turkish Journal of Medicine and Health Science* dergisine gönderilen tüm makaleler, benzerlik ve intihal taramasından geçirilir. Benzerlik kontrolleri; iThenticate, Turnitin veya Intihal.net gibi kabul görmüş intihal tespit araçları kullanılarak yapılabilir.
Gönderilen makalelerin benzerlik oranı %20’yi aşmamalıdır. Bu eşik değerin üzerinde benzerlik oranına sahip makaleler, düzeltilmek üzere yazarlara iade edilebilir veya reddedilebilir.
Dergi, aşağıdaki uygulamaları etik dışı kabul eder:
- İntihal (aşırma)
- Öz-intihal (kendi çalışmalarını kaynak göstermeden tekrar kullanma)
- Mükerrer veya gereksiz (fazladan) yayın
- Uygun atıf yapmaksızın metin yeniden kullanımı (text recycling)
- Uygunsuz yeniden ifade etme (paraphrasing)
- Başkasına ait fikirlerin, verilerin, şekillerin, tabloların veya metinlerin kaynak gösterilmeden kullanılması
- Referans veya alıntıların manipüle edilmesi
Yayın sonrasında intihal veya ciddi benzerlik sorunları tespit edilmesi durumunda dergi; düzeltme (correction), endişe bildirimi (expression of concern) veya yayından çekme (retraction) işlemlerini uygulayabilir.
Geri bildirim gönder

Veri Bütünlüğü ve Araştırma Kötüye Kullanımı
Yazarlar, çalışmalarında sundukları verilerin doğruluğundan ve bütünlüğünden sorumludur. Verilerin uydurulması, tahrif edilmesi, manipüle edilmesi, eksik sunulması veya yanlış yansıtılması, araştırma kötüye kullanımı (bilimsel suistimal) olarak kabul edilir.
Dergi, değerlendirme süreci boyunca yazarlardan ham verileri, etik kurul belgelerini, bilgilendirilmiş onam formlarını veya ek bilgileri talep edebilir. Yazarların, araştırma verilerini ve ilgili belgeleri, yayın sonrasında makul bir süre boyunca saklamaları beklenir.
Verilerin güvenilirliği veya bütünlüğü ile ilgili endişeler ortaya çıkması durumunda, Yayın Kurulu konuyu COPE (Committee on Publication Ethics - Yayın Etiği Komitesi) tavsiyeleri doğrultusunda inceleyebilir.

Çıkar Çatışması
Yazarlar, hakemler ve editörler; makale gönderimi, değerlendirme, inceleme, karar verme veya yayın süreci üzerinde etkili olabilecek mevcut, potansiyel ya da algılanan her türlü çıkar çatışmasını beyan etmelidir.
Çıkar çatışmaları şunları içerebilir (ancak bunlarla sınırlı değildir):
- Finansal ilişkiler
- İstihdam veya danışmanlık ilişkileri
- Kurumsal bağlantılar
- Akademik rekabet
- Kişisel ilişkiler
- Sponsorluklar
- Hibeler veya finansal destekler
- Fikri mülkiyet hakları
- Nesnelliği etkileyebilecek siyasi, ideolojik veya mesleki taahhütler
Yazarlar, makalelerinde bir çıkar çatışması beyanına yer vermelidir. Herhangi bir çıkar çatışması bulunmaması durumunda, bu durum da açıkça belirtilmelidir.
Finansal Beyan ve Destekler
Tüm finansal destek kaynakları, kurumsal fonlar, hibeler, sponsorluklar veya sağlanan materyal destekler makalede açıklanmalıdır.
Yazarlar; fon sağlayan kuruluşların veya sponsorların çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, yazım ve yayın kararı süreçlerindeki rollerini açıkça belirtmelidir. Eğer fon sağlayan kuruluşun araştırma veya yayın sürecinde herhangi bir rolü olmamışsa, bu durum da ifade edilmelidir.
Editörlerin Sorumlulukları
Editörler; adil, tarafsız, şeffaf ve etik bir editöryal sürecin yürütülmesinden sorumludur.
Editöryal kararlar; makalenin bilimsel kalitesi, özgünlüğü, metodolojik titizliği, etik ilkelere uygunluğu, konuyla ilgililiği ve alana sağladığı katkı temelinde verilir.
Editörler şunları yapmalıdır:
- Tüm başvurulara gizlilik içinde yaklaşmak.
- Makalelerin adil bir şekilde ve hiçbir ayrımcılık olmaksızın değerlendirilmesini sağlamak.
- Çift kör hakemlik (double-blind peer review) sürecinin bütünlüğünü korumak.
- Çıkar çatışmalarından kaçınmak.
- Yetkin ve bağımsız hakemler belirlemek.  Kararlarını akademik liyakat ve etik standartlara dayandırın.
- Etik endişeler ortaya çıktığında uygun adımları atın.
- Kötüye kullanım şüphesi durumlarında COPE (Yayın Etiği Komitesi) tavsiyelerini izleyin.
Editörler, gönderilen makalelerdeki yayımlanmamış bilgileri kişisel, akademik veya mesleki çıkar sağlamak amacıyla kullanamazlar.

Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemler, derginin kalitesinin ve dürüstlüğünün korunmasında temel bir rol oynarlar.
Hakemlerden, makaleleri nesnel, yapıcı, gizlilik ilkelerine uygun bir şekilde ve talep edilen süre zarfında değerlendirmeleri beklenir.
Hakemler şunları yapmalıdır:
- Değerlendirme görevlerini yalnızca gerekli uzmanlığa sahip oldukları durumlarda kabul etmelidirler.
- Çıkar çatışması durumunda değerlendirme taleplerini reddetmelidirler.
- Makaleleri gizli belgeler olarak ele almalıdırlar.
- Adil, saygılı ve kanıta dayalı yorumlar sunmalıdırlar.
- Kişisel eleştirilerden veya ayrımcı bir dilden kaçınmalıdırlar.
- Atıf yapılmamış ancak ilgili olan yayımlanmış çalışmaları tespit etmelidirler.
- İntihal, mükerrer yayın, etik endişe veya araştırma suistimali şüphesi durumunda editörü bilgilendirmelidirler.
Hakemler, yayımlanmamış makale içeriğini paylaşamaz, kopyalayamaz, dağıtamaz veya kullanamazlar. Makale dosyalarını, şekilleri, tabloları, görselleri veya gizli verileri; gizliliği garanti etmeyen herkese açık platformlara, veritabanlarına veya yapay zeka araçlarına yükleyemezler.
Hakem Değerlendirme Etiği
Turkish Journal of Medicine and Health Science, çift kör hakem değerlendirme süreci uygulamaktadır. Yazarların ve hakemlerin kimlikleri gizli tutulur.
Makaleler, ilgili alandaki bağımsız uzmanlar tarafından değerlendirilir. Hakemlerden, değerlendirmelerini zamanında tamamlamaları; editöryal karar alma sürecini destekleyen ve yazarların çalışmalarının kalitesini artırmalarına yardımcı olan yorumlar sunmaları beklenir.
Nihai yayın kararları; hakem raporları, editöryal değerlendirme, etik uyumluluk ve makalenin bilimsel kalitesi temel alınarak Baş Editör ve/veya Yayın Kurulu tarafından verilir.
Geri bildirim gönder

Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı
Yapay zeka araçları, akademik çalışmaların dürüstlüğü, özgünlüğü, doğruluğu veya etik ilkelere uygunluğu konusunda sorumluluk üstlenemeyecekleri için yazar olarak gösterilemezler.
Dil düzenleme, teknik destek, veri işleme, görsel oluşturma veya makale hazırlığının başka herhangi bir aşamasında yapay zeka araçlarından yararlanan yazarlar, bu kullanımı makale içerisinde ilgili bölümlerde açıkça belirtmelidir.
Yapay zeka araçları kullanılarak üretilen veya bu araçların desteğiyle hazırlanan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü, geçerliliği ve etik ilkelere uygunluğu konusunda tüm sorumluluk yazarlara aittir.
Hakemler ve editörler, yapay zeka araçlarını; makale gizliliğini, yayımlanmamış verileri, yazarların mahremiyetini veya hakem değerlendirme sürecinin dürüstlüğünü tehlikeye atacak şekilde kullanmamalıdır.

Düzeltmeler, Geri Çekmeler ve Endişe Bildirimleri
Dergi, akademik kayıtların dürüstlüğünü korumayı taahhüt eder. Yayımlanmış bir makalede hata, etik sorun veya suistimal şüphesi tespit edilmesi durumunda, Yayın Kurulu gerekli adımları atabilir.
Sorunun niteliğine ve ciddiyetine bağlı olarak dergi şunları yayımlayabilir:
- Düzeltme (Correction)
- Açıklama (Clarification)
- Endişe bildirimi (Expression of concern)
- Geri çekme (Retraction)
İntihal, mükerrer yayın, uydurma veya tahrif edilmiş veriler, ciddi metodolojik hatalar, etik dışı araştırma, geçersiz etik kurul onayı, bilgilendirilmiş onam eksikliği, beyan edilmemiş çıkar çatışmaları veya artık güvenilir kabul edilmeyen bulgular söz konusu olduğunda makalenin geri çekilmesi gündeme gelebilir.
Geri çekilen makaleler, akademik kayıtların şeffaflığını ve dürüstlüğünü korumak amacıyla, üzerlerinde açık bir geri çekme bildirimiyle birlikte dergi arşivinde tutulmaya devam eder.
Şikayetler ve İtirazlar
Yazarlar, hakemler, okuyucular ve diğer paydaşlar; editöryal kararlar, hakem değerlendirme süreçleri, yayın etiği konuları veya yayımlanmış içeriklerle ilgili şikayetlerini ya da itirazlarını iletebilirler.
Tüm şikayet ve itirazlar; nesnel bir şekilde, gizlilik ilkesine bağlı kalarak ve COPE (Yayın Etiği Komitesi) tavsiyeleri doğrultusunda değerlendirilir. Yayın Kurulu konuyu inceler ve ilgili taraflardan ek bilgi talep edebilir.
Şikayet ve itirazların çözüme kavuşturulmasında nihai yetki Başeditör’e aittir.
Yayın Sonrası Tartışmalar
Dergi, akademik sorumluluk bilinciyle yürütülen tartışmaları ve yayın sonrası iletişimi destekler. Okurlar, yayımlanmış makalelerde olası hatalar, etik kaygılar veya açıklama gerektiren durumlar tespit etmeleri halinde Editör Ofisi ile iletişime geçebilirler.
Yayımlanma sonrasında dile getirilen tüm endişeler, Yayın Kurulu tarafından incelenir. Gerektiği durumlarda, bilimsel kayıtları düzeltmek veya açıklığa kavuşturmak adına uygun editoryal işlemler gerçekleştirilebilir.
Yayıncının Sorumlulukları
Yayıncı, editoryal bağımsızlığı ve etik yayıncılık uygulamalarını destekler. Yayıncı, derginin yayın sürecinin şeffaf, adil ve uluslararası yayın etiği standartlarıyla uyumlu olmasını sağlamak için Yayın Kurulu ile birlikte çalışır.

Yayıncı, akademik liyakate dayalı editoryal kararlara müdahale etmez.

Yasal Uyarı
Yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşler, bulgular, yorumlar ve sonuçlar yalnızca yazar(lar)a aittir. Bunlar; derginin, Yayın Kurulu’nun, hakemlerin veya yayıncının görüşlerini yansıtmayabilir.
Turkish Journal of Medicine and Health Science; dergide yayımlanan bilgilerin kullanımından doğabilecek hiçbir sonuçtan sorumlu tutulamaz; dergi editörleri, hakemleri ve yayıncısı da bu kapsamda sorumlu değildir.