Türksat’ta yer alan çocuk kanallarında yayınlanan çizgi filmlerde obezite ile ilgili tutum ve davranışların sıklığı
Abstract
Amaç: Çocukluk çağı obezitesi 21. yüzyılın en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Bu çalışmada Türkiye’deki çocuk kanallarında yayınlanan çizgi filmlerde obezite ile ilgili tutum ve davranışların yaygınlığını belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı nitelikli bu araştırmada Türksat üzerinden ücretsiz yayın yapan tüm çocuk kanalları değerlendirildi. Beş kanalda toplam 110 çizgi film serisi
yayınlanmaktadır. Her kanaldan 6 çizgi film serisi kura yöntemiyle seçilerek, toplam 30 çizgi film çalışmaya alındı. Her çizgi filmden yedişer bölüm rastgele seçildi.Toplam 210 bölüm araştırmacılar tarafından izlendi. Gözlemciler arası tutarlılığı değerlendirmek için kappa analizi yapıldı. Verilerin istatiksel analizinde Pearson ki kare, Kruskal Wallis testleri kullanıldı.
Bulgular: Çizgi filmlerin %26.2’sinde sebze ve meyve, %3.8’inde yüksek kalsiyum içeren besin, %3.3’ünde yüksek lif içeren besin, %2.4’ünde süt görseli mevcuttu. Sebze ve meyve görseli TRT Çocuk’ ta önemli derece yüksek oranda bulunmuştur. Filmlerin %10.5’inde fast-food, %12.9’unda şekerle tatlandırılmış meşrubat, %1’inde ekran karşısında yemek yeme görüntüleri mevcuttu. Ekranda yer alan fast-food görseli Cartoon Network’ te (%28.6) önemli oranda fazladır.Sağlıklı yeme davranışı, TRT Çocuk’ ta istatistiksel açıdan önemli derecede fazladır. Obezojenik yeme davranışı, Cartoon Network’ te TRT Çocuk ve Minika Çocuk’ a göre daha yüksektir.
Sonuç: Çocukların gündüz kuşaklarını izledikleri kanallarda obeziteye yol açabilecek içeriklerin yaygınlığının yanı sıra sağlıklı gıdalara ve egzersize yönelik verilen negatif mesajlar dikkat çekmektedir.
Keywords
Fiziksel Aktivite, Çizgi Film, Sağlıklı Beslenme, Yeme Davranışları, Obeziyen Davranışlar
References
- WHO. European Childhood Obesity Surveillance Initiative -Severe obesity among children aged 6-9 years report. Available at: http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0019/400654/COSI-Severe-Obesity-FS-ENG-LowRes.pdf. Accessed June 24, 2020.
- WHO. Global Strategy on Diet, Physical Activity and Health. Childhood overweight and obesity. Available at: https://www.who.int/dietphysicalactivity/childhood/en/. Accessed June 25, 2020.
- Dietz WH. Health consequences of obesity in youth: childhood predictors of adult disease. Pediatrics 1998;101(3, pt 2):518–525.
- Estrada E, Eneli I, Hampl S, et al. Children’s Hospital Association. Children’s hospital association consensus statements for comorbidities of childhood obesity. Child Obes. 2014;10(4): 304–317.
- Pulgarón ER. Childhood obesity: a review of increased risk for physical and psychological comorbidities. Clin Ther. 2013;35(1):A18–A32.
- Bruce AS, Lim S, Smith TR, et al. Apples or candy? Internal and external influences on children’s food choices. Appetite. 2015;93:31–34.
- Jacobson Vann JC, Finkle J, Ammerman A, et al. Use of a tool to determine perceived barriers to children’s healthy eating and physical activity and relationships to health behaviors. J Pediatr Nurs. 2011;26(5):404–415.
- Marsh S, Ni Mhurchu C, Maddison R. The non-advertising effects of screen-based sedentary activities on acute eating behaviours in children, adolescents, and young adults. A systematic review. Appetite. 2013;71:259–273.
- Braithwaite I, Stewart AW, Hancox RJ, et al. The worldwide association between television viewing and obesity in children and adolescents: cross sectional study. PloS one. 2013; 8(9), e74263.
- Maher C, Olds TS, Eisenmann JC, et al. Screen time is more strongly associated than physical activity with overweight and obesity in 9- to 16-year-old Australians. Acta Paediatr. 2012;101: 1170–1174.