PARKİNSON HASTALARINDA MOTOR VE BİLİŞSEL İKİLİ GÖREVLERİN EL FONKSİYONU ÜZERİNE ETKİSİ
Öz
Amaç: Günlük yaşam aktiviteleri büyük çoğunlukla ikili görev (İG) performansı gerektirir. Parkinson hastalığında (PH) bireyin günlük yaşamdaki fonksiyonel durumu, motor ve bilişsel fonksiyon arasındaki etkileşimden etkilenebilir. Bu çalışmanın amacı, Parkinson hastalarında motor ve bilişsel İG’nin el fonksiyonuna etkisini incelemekti. Yöntem: Çalışmaya 50-80 yaş arası 33 PH ve benzer yaş ve cinsiyet dağılımına sahip 32 sağlıklı birey dahil edildi. El fonksiyonunu değerlendirmek için dokuz delikli peg testi (DDPT) kullanıldı. Motor İG, DDPT sırasında ayağın ritmik vurması ile, bilişsel İG ise, DDPT sırasında seri yedi çıkarma testi ile değerlendirildi. DDPT sonuçları tek görev, motor İG ve bilişsel İG altında saniye cinsinden kaydedildi. İG etkileşim yüzdesi hesaplandı. Ölçümler dominant ve dominant olmayan el için tekrarlandı. Sonuçlar: PH grubunda dominant ve dominant olmayan el fonksiyonunun hem motor hem de bilişsel İG sırasında kontrol grubuna göre daha fazla azaldığı görüldü (p<0,05). Her iki grupta da bilişsel İG’nin, el fonksiyonunu motor İG’den daha fazla azalttığı belirlendi (p<0,05). İG etkileşim yüzdeleri karşılaştırıldığında, motor İG etkileşimi açısından gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05); bilişsel İG etkileşim açısından ise PH grubunda etkileşimin kontrol grubuna göre daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). Tartışma: PH olan bireylerin el fonksiyonu İG altında azalmaktadır. Bu azalma özellikle bilişsel İG sırasında daha fazladır. PH olan hastaların rehabilitasyon hedefleri arasında el fonksiyonu sırasında İG performansının artırılması da yer almalıdır. PH olan hastaların rehabilitasyon programına özellikle bilişsel görev içerikli İG’e yönelik egzersizlerin eklenmesi, el fonksiyonunu geliştirmede yararlı olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Rodriguez-Oroz MC, Jahanshahi M, Krack P, Litvan I, Macias R, Bezard E, et al. Initial clinical manifestations of Parkinson's disease: features and pathophysiological mechanisms. The Lancet Neurology.2009;8(12):1128-39.
- 2. Lukos JR, Poizner H, Sage JI. Hand Function in Parkinson’s Disease. In: Duruöz M. (eds) Hand Function. Springer, New York, NY, 2014; p.133-49.
- 3. Jahanshahi M, Brown RG, Marsden CD. Simple and choice reaction time and the use of advance information for motor preparation in Parkinson’s disease. Brain. 1992;115(2):539–64.
- 4. Schettino L, Adamovich S, Hening W, Tunik E, Sage J, Poizner H. Hand preshaping in Parkinson’s disease: effects of visual feedback and medication state. Exp Brain Res 2006;168:186-202.
- 5. Pashler H, Dual-task in simple tasks: data and theory, Psychol Bull, 1994;2:220–44.
- 6. O'Shea S, Morris ME, Lansek R. Dual task interference during gait in people with Parkinson disease: effects of motor versus cognitive secondary tasks.Physical therapy. 2002;82(9):888-97.
- 7. Marchese R, Bove M, Abbruzzese G. Effect of cognitive and motor tasks on postural stability in Parkinson’s disease: a posturographic study. Mov Disord. 2003;18:652–8.
- 8. Proud EL, Morris ME. Skilled hand dexterity in parkinson's disease: Effects of adding a concurrent task. Arch Phys Med Rehabil. 2010;91(5):794-9.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rehabilitasyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Abdullah Sinan Akoğlu
Bu kişi benim
0000-0001-9166-9196
Türkiye
Tuba Şaziye Özcan
0000-0003-4062-6537
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
3 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 31 Sayı: 2