Araştırma Makalesi

ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 4 Sayı: 1 18 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç Hastanede yatan hastalarda klinik kötüleşmenin zamanında fark edilememesi, önlenebilir kardiyak arrest ve beklenmedik ölümlerin önemli bir nedenidir. Uluslararası literatür, erken uyarı skorlama sistemlerinin (EUSS) fizyolojik bozulmayı saatler öncesinden tanıyabildiğini ve hızlı müdahaleyi kolaylaştırarak mortaliteyi azaltabildiğini göstermektedir. Ülkemizde ise tüm hastanelerin genelinde standart hale gelmiş, uygulanan bir erken uyarı skorlama sistemi ve bunların sonuçlarını bildiren yayınların sayısı çok azdır. Bu çalışma ile Türkiye’deki Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzman ve uzmanlık öğrencilerinin, EUSS’leri konusundaki bilgi düzeylerini, farkındalıklarını ve kendi klinik pratiklerinde kullanım durumlarını belirlemeyi amaçladık. Yöntem Bu araştırma, Türkiye’deki Anesteziyoloji ve Reanimasyon hekimlerine uygulanan kesitsel bir anket çalışmasıdır. Anket formu toplam 25 sorudan oluşmaktadır. İlk bölümde katılımcıların demografik bilgileri sorgulanmıştır (yaş, ünvan, mesleki deneyim yılı, kurum tipi ve coğrafi bölge). İkinci bölümde, EUSS’ye ilişkin bilgi ve tutumlar değerlendirilmiştir. Bulgular Toplam 172 katılımcının yaş ortalaması 39.8 yıldır; %38.4’ü uzman, %36.6’sı uzmanlık öğrencisidir. Katılımcıların %98.2’si kötüleşen hastanın geç fark edilmesinin hasta güvenliği açısından ciddi sorun oluşturduğunu belirtmiştir. EUSS kavramını bilenlerin oranı %63.4 iken, kurumunda EUSS kullananlar yalnızca %20.3’tür. Uygulama alanları en sık postoperatif bakım ünitesi (%59) ve erişkin servislerdir (%56.4). Hemşirelik eğitim eksikliği, EUSS kullanımında en belirgin güçlük olarak bildirilmiştir (%69.6). Katılımcıların %68.5’i EUSS’nin mortalite ve hastanede kalış süresine olumlu etkisi olduğunu düşünmektedir. Ayrıca katılımcıların %35.8’i gebe, %38.9’si çocuk hastalara yönelik ayrı bir EUSS algoritmasının varlığından habersizdir. Ulusal bir EUSS algoritması gerektiğini belirtenler %42.3’tür. Sonuç Bu çalışma, Türkiye’de Anesteziyoloji ve Reanimasyon hekimlerinin EUSS’ne genel olarak olumlu bir bakış açısına sahip olduğunu, ancak pratikte bu sistemlerin henüz yaygın ve standart bir kullanım alanı bulmadığını göstermektedir. Hekimlerin büyük çoğunluğu, hastane içinde kötüleşen hastaların erken tanınmasının kritik önemini kabul etmekte ve EUSS’nin bu açıdan faydalı olabileceğini düşünmektedir. Uygun eğitim ve sistem entegrasyonu ile EUSS’nin ülkemizde hasta güvenliğini artırmada önemli katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

No:2024/14-04

Etik Beyan

Etik Kurul Onayı Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulundan alınmıştır.

Kaynakça

  1. Morgan RJM, Williams F, Wright MM. An early warning scoring system for detecting developing critical illness. Clin Intensive Care 1997;8:100.
  2. Samani S, Rattani SA. Recognizing Early Warning Signs (EWS) in Patients Is Critically Important. Open Journal of Nursing, 2023;13: 53-64.
  3. Williams B. The National Early Warning Score: from concept to NHS implementation. Clin Med (Lond). 2022;22(6):499-505.
  4. Patterson C, Maclean F, Bell C, Mukherjee E, Bryan L, Woodcock T. et al. Early warning systems in the UK: variation in content and implementation strategy has implications for a NHS early warning system. Clin Med (Lond) 2011;11:424–7.
  5. Holland M, Kellett J. The United Kingdom’s National Early Warning Score: should everyone use it? A narrative review. Intern Emerg Med. 2023 Mar;18(2):573-583. doi: 10.1007/s11739-022-03189-1. Epub 2023 Jan 5.
  6. Smith GB, Prytherch DR, Meredith P, Schmidt PE, Featherstone PI. The ability of the National Early Warning Score (NEWS) to discriminate patients at risk of early cardiac arrest, unanticipated intensive care unit admission, and death. Resuscitation 2013;84:465–70.
  7. Gerry S, Bonnici T, Birks J, Kirtley S, Virdee PS, Watkinson PJ, et.al. Early warning scores for detecting deterioration in adult hospital patients: systematic review and critical appraisal of methodology. BMJ 2020;0:369:m1501.
  8. Badr MN, Khalil NS, Mukhtar AM. Effect of National Early Warning Scoring System Implementation on Cardiopulmonary Arrest, Unplanned ICU Admission, Emergency Surgery, and Acute Kidney Injury in an Emergency Hospital, Egypt. J Multidiscip Healthc. 2021;15;14:1431-1442.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Anesteziyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

2 Aralık 2025

Kabul Tarihi

3 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özbilgin, Ş., Cebeci, H., Akan, M., & Doruk, N. (2025). ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Türk Resüsitasyon Dergisi, 4(1), 12-27. https://izlik.org/JA46KL29UN
AMA
1.Özbilgin Ş, Cebeci H, Akan M, Doruk N. ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. TJR. 2025;4(1):12-27. https://izlik.org/JA46KL29UN
Chicago
Özbilgin, Şule, Halil Cebeci, Mert Akan, ve Nurcan Doruk. 2025. “ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Resüsitasyon Dergisi 4 (1): 12-27. https://izlik.org/JA46KL29UN.
EndNote
Özbilgin Ş, Cebeci H, Akan M, Doruk N (01 Aralık 2025) ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Türk Resüsitasyon Dergisi 4 1 12–27.
IEEE
[1]Ş. Özbilgin, H. Cebeci, M. Akan, ve N. Doruk, “ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, TJR, c. 4, sy 1, ss. 12–27, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46KL29UN
ISNAD
Özbilgin, Şule - Cebeci, Halil - Akan, Mert - Doruk, Nurcan. “ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Resüsitasyon Dergisi 4/1 (01 Aralık 2025): 12-27. https://izlik.org/JA46KL29UN.
JAMA
1.Özbilgin Ş, Cebeci H, Akan M, Doruk N. ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. TJR. 2025;4:12–27.
MLA
Özbilgin, Şule, vd. “ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Türk Resüsitasyon Dergisi, c. 4, sy 1, Aralık 2025, ss. 12-27, https://izlik.org/JA46KL29UN.
Vancouver
1.Şule Özbilgin, Halil Cebeci, Mert Akan, Nurcan Doruk. ANESTEZİYOLOJİ HEKİMLERİNİN ERKEN UYARI SKORLAMA SİSTEMLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KLİNİK PRATİKTE KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ. TJR [Internet]. 01 Aralık 2025;4(1):12-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46KL29UN