Kısa Bilinçli Farkındalık Egzersizinin Kaygıya Etkisi

Öz

Bu çalışmada kısa bilinçli farkındalık egzersizinin durumluk kaygı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca çalışmada kadınların kaygı düzeylerinin erkeklere göre yüksek olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini ulaşılabilirlik esas alınarak, yaşları 20 ile 55 yaş aralığında değişen, Türkiye’de yaşayan 30 yetişkin oluşturmuştur. Ölçüm aracı olarak Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri kullanılmıştır. Katılımcılar seçkisiz olarak sekiz dakikalık bilinçli farkındalık egzersizi, sesli hikaye ya da sadece ölçeğin verildiği üç gruba atanmışlardır. Deneysel bir çalışma yürütülerek üç grup arasında manipülasyon öncesi ve sonrası durumluk kaygı bakımından fark olup olmadığına Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile bakılmıştır. Bilinçli farkındalık egzersizi grubunun deney öncesi ve sonrası durumluk kaygı puanları arasında fark olup olmadığı Bağımlı Örneklemler T-Testi ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucu bilinçli farkındalık egzersizinin katılımcıların durumluk kaygı puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüşe etki ettiği bulunmuştur. Ayrıca yapılan Bağımsız Örneklemler T-Testi sonucuna göre kadınların sürekli kaygı puanlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmada sekiz dakikalık bir bilinçli farkındalık egzersizinin durumluk kaygı üzerindeki etkisine bakılarak, literatüre kısa pratiklerin kaygıya yönelik olumlu etkisini göstermesi bakımından katkıda bulunulmuş ve kadınların erkeklere göre daha yüksek düzeyde sürekli kaygı gösterdiği bulgusunu Türkiye popülasyonu için destekleyen veriler ortaya koymuştur. Türkiye’de kaygıya yönelik planlanacak müdahale çalışmaları için bilinçli farkındalık egzersizlerinin kullanılmasının faydalı olacağı yönünde bir destek sunması bakımından çalışma önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• bilinçli farkındalık
• bilinçli farkındalık egzersizi
• kaygı
• durumluk kaygı
• sürekli kaygı

The Effect of Brief Mindfulness Exercise on Anxiety

Öz

In this study, mainly the effect of brief mindfulness exercise on state anxiety was examined. It was also investigated that whether women's anxiety levels were higher than men. The participants of the study were composed of 30 adults who live in Turkey, aged between 20 and 55 years old. State and Trait Anxiety Inventory is used as a measurement tool. The sample was randomly divided into three groups where adults did exercise, listened audio story or just were given the scale. An experimental study was conducted to see whether there was a difference between the three groups in terms of state anxiety before and after the manipulation, using One-Way Analysis of Variance (ANOVA). Dependent Samples T-Test was used to determine whether there was a difference between state anxiety scores before and after the mindfulness exercise of experiment group. As a result of the analysis, it was seen that mindfulness exercise had a statistically significant decrease in state anxiety scores. Additionally, the Independent Samples T-Test revealed that women's trait anxiety scores are higher than men's. In conclusion, by investigating the effect of eight minute mindfulness exercise on state anxiety, it was contributed to the literature that a short practice may have a positive effect on anxiety. The literature that suggests women show higher levels of trait anxiety than men was supported by the findings. The study is important as it provides support that the use of mindfulness exercises will be beneficial for intervention studies to be planned for anxiety in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• mindfulness
• mindfulness exercise
• anxiety
• state anxiety
• trait anxiety

Kaynakça

1. American Psychiatric Association, D. S. M. T. F., & American Psychiatric Association, D. S. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5 (Vol. 5, No. 5). Washington, DC: American psychiatric association.
2. Boğday, H., Aktan, Z. D. ve Yardımcı, E. (2020). Anne kaygı düzeyinin ergen kaygı düzeyi üzerindeki etkisinde ergenin bilinçli farkındalık düzeyinin aracı etkisi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 25-42. https://doi.org/10.51503/gpd.878839
3. Brown, K. W. & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
4. Demir, V. (2017). Bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi programının üniversite öğrencilerinin kaygı düzeylerine etkisi. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(12), 98-118. https://doi.org/10.26466/opus.294058
5. Grenier, S., Payette, M. C., Gunther, B., Askari, S., Desjardins, F. F., Raymond, B., & Berbiche, D. (2019). Association of age and gender with anxiety disorders in older adults: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Geriatric Psychiatry, 34(3), 397-407. https://doi.org/10.1002/gps.5035
6. Kabat-Zinn, J. (1982). An outpatient program in behavioral medicine for chronic pain patients based on the practice of mindfulness meditation: Theoretical considerations and preliminary results. General Hospital Psychiatry, 4(1), 33-47. https://doi.org/10.1016/0163-8343(82)90026-3
7. Kessler, R. C., Berglund, P., Demler, O., Jin, R., Merikangas, K. R., & Walters, E. E. (2005). Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the national comorbidity survey replication. Archives of General Psychiatry, 62(6), 593602. https://doi.org/10.1001/archpsyc.62.6.593
8. Khesht-Masjedi, M. F., Shokrgozar, S., Abdollahi, E., Habibi, B., Asghari, T., Ofoghi, R. S., & Pazhooman, S. (2019). The relationship between gender, age, anxiety, depression, and academic achievement among teenagers. Journal of family medicine and primary care, 8(3), 799. https://doi.org/10.4103/jfmpc.jfmpc_103_18

9. Kısmetoğlu, G. (2019). 15-18 Yaş arası ergenlerde duygu düzenleme ve bilinçli farkındalık becerilerinin kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi (Tez No. 588663) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖK Tez Merkezi.
10. Kong, Q. & Han, B. (2024) Pharmacotherapy and cognitive bias modification for the treatment of anxiety disorders, Expert Review of Neurotherapeutics, 24:5, 517-525. https://doi.org/10.1080/14737175.2024.2334847
11. Levey J. & Levey M. (2018). Roots and shoots of mindfulness. Subtle Energies Magazine, 28(3). https://doi.org/10.31219/osf.io/m38rg Mahmood, L., Hopthrow, T., & Randsley de Moura, G. (2016). A moment of mindfulness: Computermediated mindfulness practice increases state mindfulness. PLoS One, 11(4). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0153923
12. Owens, R. A., Alfes, C., Evans, S., Wyka, K., &Fitzpatrick, J. J. (2020). An exploratory study of a3-minute mindfulness intervention on compassion fatigue in nurses. Holistic Nursing Practice, 34(5),274-281. https://doi.org/10.1097/HNP.0000000000000402
13. Öner, N. & Le Compte, A. (1983). Süreksiz durumluk/sürekli kaygı envanteri el kitabı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
14. Siegel, R.D., Germer, C.K., & Olendzki, A. (2009) Mindfulness: What is it? Where did it come from? In Clinical Handbook of Mindfulness. 17-35. https://doi.org/10.1007/9780-387-09593-6_2
15. Strohmaier, S., Jones, F. W., & Cane, J. E. (2021). Effects of length of mindfulness practice on mindfulness, depression, anxiety, and stress: A randomized controlled experiment. Mindfulness, 12(1), 198-214. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01512-5
16. VandenBos, G. R. (2007). APA dictionary of psychology. American Psychological Association.
17. World Health Organization. (2017). Depression and other common mental disorders: global health estimates. Switzerland: World Health Organisation, 24.
18. Yıldırım, M. (2019). Bilinçli farkındalık, öz-anlayış ve anksiyete arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Tez No. 641646) [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
19. Zhou, X., Guo, J., Lu, G., Chen, C., Xie, Z., Liu, J., & Zhang, C. (2020). Effects of mindfulnessbased stress reduction on anxiety symptoms in young people: A systematic review and meta-analysis. Psychiatry Research. 289. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113002