Analysis of the Financial Ratios for BIST Sectors and Manufacturing Subsectors Between 2000 - 2020

Yıl 2026, Cilt: 5 Sayı: 1, 69 - 112, 13.01.2026

Çağatay Akarçay , Cenk Toker

Öz

In this study , 12 financial ratios were selected. Using the quarterly financial statements of the Borsa Istanbul between 2000 to 2020 , the averages of these ratios were computed for different markets. Chemical and Plastic Products Production , Textile , Food &Beverage and Metal Goods and Electrical Devices Production subsectors (subsectors of Manufacturing) were inspected more deeply , giving the trends of the ratios in years , and significance of differences in averages of these four subsectors.

Anahtar Kelimeler

financial ratios , benchmark , financial analysis.

2000 – 2020 Arasında BIST Sektörlerinin ve İmalat Sektörü Alt Sektörlerinin Finansal Oranlarının Analizi

Öz

Bu çalışmada 12 finansal oran seçilmiştir. 2000–2020 yılları arasındaki Borsa İstanbul’a ait üçer aylık finansal tablolar kullanılarak, bu oranların farklı piyasalara ait ortalamaları hesaplanmıştır. İmalat sektörünün alt kolları olan Kimyasal ve Plastik Ürünler Üretimi, Tekstil, Gıda ve İçecek ile Metal Eşya ve Elektrikli Cihazlar Üretimi alt sektörleri daha ayrıntılı biçimde incelenmiş; bu dört alt sektörde oranların yıllara göre eğilimleri ve ortalamalar arasındaki farkların anlamlılığı değerlendirilmiştir..

Anahtar Kelimeler

finansal oranlar , kıyaslama , finansal analiz

Kaynakça

• Altman, E. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. Journal of Finance, 23(No:4),589 - 609. https://doi.org/10.2307/2978933
• Aydemir, O., Ögel, S., & Demirtaş, G. (2012). Hisse Senetleri Fiyatlarının Belirlenmesinde Finansal Oranların Rolü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(2), 277-288. https://dergipark.org.tr/en/pub/yonveek/issue/13697/165786
• Barnes, P. (1987). The Analysis and Use of Financial Ratios: A Review Article. Journal of Business Finance and Accounting, Winter 14(4), 449 - 461. https://www.superbessaywriters.com/wp-content/uploads/2016/12/week_5_discussion_1_information_0.pdf
• Beaver, W. (1966). Financial Ratios as Predictors of Failure. Journal of Accounting Research, 4, 71-111. https://doi.org/10.2307/2490171
• Dayı, F., & Ulusoy, T. (2020). The Effect of Operating Ratios on Firm Value: An Application in European Airlines. International Journal of Eurasia Social Sciences, 11(40), 493-518. https://www.ijoess.com/Makaleler/1742601502_7.%20493-518%20faruk%20day%C4%B1.pdf
• Demirkol, Ö. F., & İkvan, A. (2019). Finansal Oran Analizlerinin ARAS Yöntemi Kapsamında Değerlendirilmesi: BIST Toptan ve Perakende Ticaret, Otel ve Lokanta Sektöründe Uygulama. Journal Of Institute of Economic Development and Social Researches, 5(17), 147 - 157. https://dergipark.org.tr/en/pub/iksad/issue/51714/671415
• Ekşi, İ., & Akçi, Y. (2009). The Effects of Sectoral Differences on Financial Rates: An Empirical Study on IMKB Manufacturing Industry. The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, 14, 115 - 126.
• Gümüş, T., Köroğlu, Ç., & Bulak, Y. (2018). Investigation of Financial Performance of Businesses Operating in BIST30 Industry Index. International Journal of Disciplines Economics&Administrative Sciences Studies, 4(8), 286 - 304. https://ideastudies.com/files/ideastudies/931885069_10_4-8_ID-105.%20G%C3%BCm%C3%BC%C5%9F_286-304.pdf
• İçerli, Y., & Akkaya, C. (2006). Finansal açıdan başarılı olan işletmelerle başarısız olan işletmeler arasında finansal oranlar yardımıyla farklılıkların tespiti. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20, Pp:413 - 421. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/30100
• Kalaycı, Ş., & Karataş, A. (2005). The relationship between common stock returns and financial ratios: A fundamental analysis in the İstanbul Stock Exchange. Muhasebe ve Finansman Dergisi,146 - 157. https://dergipark.org.tr/en/pub/mufad/issue/35596/395331
• Kızıl, C., & Aslan, T. (2019). Finansal performansın rasyo yöntemiyle analizi: Borsa İstanbul’da (Bist’de) İşlem gören havayolu şirketleri üzerine bir uygulama. MANAS Journal of Social Studies, 8(2), 1778 - 1799. https://doi.org/10.33206/mjss.467997
• Lev, B. (1969). Industry Averages as Targets for Financial Ratios. Journal of Accounting Research, Vol. 7(2 (Autumn)), 290-299. https://doi.org/10.2307/2489971
• Ömürbek, N. Eren, H. (2016). Promethee, MOORA ve COPRAS yöntemleri ile oran analizi sonuçlarının değerlendirilmesi: Bir uygulama. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 174-187. https://doi.org/10.20875/sb.69615
• Paça, M., & Karabulut, M. (2019). Finansal Rasyolar ile Finansal Performans: BİST ve Turizm. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 53-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijgtr/issue/45045/544508
• Sakarya, Ş., & Akkuş, H. (2015). Finansal Performansin Ölçülmesinde Geleneksel Oranlar İle Nakit Akim Oranlarinin Karşilaştirmali Analizi: Bist Çimento Şirketleri Üzerine Topsis Yöntemi İle Bir Uygulama. fyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 109-123. DOI: 10.5578/jeas.9797
• Selimoğlu, S., & Orhan, A. (2015). Finansal başarısızlığın oran analizi ve diskriminant analizi kullanılarak ölçümlenmesi: BİST’de işlem gören dokuma, giyim eşyası ve deri işletmeleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi (66), 21-40. https://doi.org/10.25095/mufad.396529
• Toker, C. (2021). Optimization of the cut-off points in bankruptcy prediction in Turkish companies. Istanbul: Yeditepe University.
• Türkmen, S., & Çağıl, G. (2012). İMKB'ye kote bilişim sektörü şirketlerinin finansal performanslarının topsis yöntemi ile değerlendirilmesi. Maliye Finans Yazıları, 26(95), 59 - 78. https://dergipark.org.tr/en/pub/mfy/issue/16285/170787
• Uluyol, O., & Türk, V. E. (2013). Finansal Rasyoların Firma Değerine Etkisi: Bors Istanbul (BIST)'da Bir Uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 365 - 384. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/18853