Bitki Özütlerinin Domateste Mavi Çiçekli Canavar Otu (Orobanche ramosa L.)’nun Büyüme ve Gelişimine Etkileri
Öz
Akdeniz’e kıyı ülkelerde ve Akdeniz iklimine sahip ülkelerin çoğunda canavar otları (Orobanche spp.) domates gibi önemli kültür bitkilerinde yüksek oranda ürün ve kalite kaybına neden olmaktadır. Bu çalışma tam parazit bir bitki olan mavi çiçekli canavar otu (Orobanche ramosa L.)’na karşı ekonomik ve etkili bir mücadele yöntemi geliştirmek amacı ile 2007 ve 2008 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada; %2, % 4, % 6, % 8 ve % 16 dozlarında kanola (Brassica napus L. var. oleifera L.), siyah turp (Raphanus sativus var. niger J.Kern), fesleğen (Ocimum basilicum Nufar), kekik (Thymus vulgaris L.), adaçayı (Salvia officinalis L.), bilyalı kekik (Origanum onites L.) ve lavanta (Lavandula officinalis L)’dan hazırlanan özütler saksılara 100 ml/saksı dozunda uygulanmıştır. Domates hasadında her saksıdaki mavi çiçekli canavar otunun sürgün, tüberkül ve kapsül sayıları ile kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Her özüt uygulamasının canavar otu üzerine tüberkül’ün etki oranı doz artışına paralel olarak yükselmiştir. Çalışmada canavar otu çıkışına en büyük allelopatik etki lavanta uygulamalarından elde edilmiştir. Her iki yılda da lavanta uygulamalarından yaklaşık % 50 dolaylarında allelopatik etki elde edilmiştir. Tüberkül ve kapsül oluşumu üzerine allelopatik etkiye bakıldığında, fesleğen uygulamalarından her iki yılda da yaklaşık % 60-70 etki elde edilmiştir. Canavar otu kuru ağırlığı üzerine kanola özütünün allelopatik etkisi her iki yıl için % 50-60 olmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Abak, K. (2016) Türkiye’de domatesin dünü, bugünü ve yarını. Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi, 17:8-13.
- Acharya, B.D., Khattri, G.B., Chettri, M.K., Srivastava, S.C. (2002) Effect of Brassica campestris var. toria as a catch crop on Orobanche aegyptiaca seedbank. Crop Protection, 21:533-537.
- Aksoy, E., Pekcan, V. (2016) Canavar otları (Orobanche spp., Phelipanche spp.) ve mücadelesi. Gıda ve Tarım Hayvancılık Bakanlığı, 89s., Ankara.
- Aksoy, E.O. (2003). Canavarotu türlerinin (Orobanche spp.) Çukurova bölgesi’ndeki önemi ve mücadele olanakları üzerine araştırmalar. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 158s., Adana.
- Anonim (2007) Pazarlama Araştırmaları, Domates TRA2 Iğdır. http://www.eu-akkm.org
- Anonim (2020). Domates Üretim Miktarı. Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Son erişim tarihi:15.06.2020).
- Arıkbay, C. (1996) Türkiye’nin işlenmiş domates dışsatımı: durum değerlendirmesi ve Avrupa topluluğu’na tam üyeliğin olası etkileri, Ankara Üni., Fen Bil. Enst., Doktora Tezi, 243s., Ankara.
- Arminante, F., De Falco, E, De Feo, V., De Martino, L., Mancini, E. Quaranta, E. (2006) Allelopathic activity of essential oils from Mediterranean Labiatae. International Symposium on the Labiatae: Advances in Production, Biotechnology and Utilisation, Sanremo, Italy.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
13 Ekim 2021
Kabul Tarihi
26 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 2