Beypazarı (Ankara)’nda Havuç, Ispanak ve Marul Yetiştiriciliğine Genel Bir Bakış ve Yabancı Ot Sorunu

Öz

Çalışmada Türkiye’nin havuç, ıspanak ve marul yetiştiriciliğinde önemli bir bölgesi olan Ankara’nın Beypazarı ilçesinde yabancı ot sorunu ve mücadelesinde üreticinin bilgi, deneyim ve sorunlarını çözmedeki yetkinliğini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma, Beypazarı ilçesinde 2022 yılının Nisan-Ağustos ayları arasında 11 köyde yürütülmüş, toplam 155 yetiştirici ile görüşülmüş ve her üreticiye 30 soru yöneltilmiştir. Sorular çiftçiyi tanıma, yetiştiricilik faaliyetleri hakkında bilgi alma ve yabancı ot sorununu anlamaya yönelik üç başlık altında hazırlanmıştır. Soruların on tanesi beşli Likert ölçeğiyle, diğerleri uygun istatistik ve grafiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda üreticilerin eğitim düzeylerinin iyi olduğu; bu ürünleri yetiştirme imkânları, iklim ve toprak koşullarının uygun olması sebebiyle tercih ettikleri anlaşılmıştır. Havucu yılda iki ürün, ıspanak ve marulu ise üç ürün olarak yetiştirdikleri; hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı dayanıklı ve yüksek verimli çeşitleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Elde ettikleri verimden memnun olmalarına karşın zirai mücadele ve pazar sorunlarından şikâyetçi oldukları görülmüştür. Yabancı ot yoğunluğunun yüksek olduğu, mücadele edilmemesi durumunda önemli ölçüde zarar verdiği ifade edilmiştir. Çiftçilerin beyanlarından 26 adet yabancı otun sorun olduğu, özellikle horozibikleri (Amaranthus spp.), sirken (Chenopodium album L.), semizotu (Portulaca oleracea L.), tarla sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) ve topalak (Cyperus rotundus L.)’ın yoğun olarak bulunduğu anlaşılmıştır. Mücadelede kimyasal yöntemler başta olmak üzere elle yolma, çapa ve münavebeyi tercih ettikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Havuç
• ıspanak
• marul
• yabancı ot
• sürvey
• anket
• Beypazarı

An Overview of Carrot, Spinach and Lettuce Cultivation and Weed Problem in Beypazarı (Ankara)

Öz

This study was aimed to determine the weed problem, the knowledge, experience and competence of the producer in solving the issues of controlling weeds in the Beypazarı district of Ankara, which is an important region of Türkiye for carrot, spinach and lettuce cultivation. The study was carried out in 11 villages in the Beypazarı between April and August 2022, 155 farmers were interviewed and 30 questions were asked to each grower. The survey questions were prepared under three main headings: getting to know the farmer, obtaining the knowledge about vegetable growing and determining the weed problem. Ten of these questions were subjected to a five-point Likert scale and the others were evaluated with appropriate statistical and graphical methods. It was understood that the education level of the producers was decent and they prefer these products due to suitable climate, soil, and cultivation conditions. It was determined that they grow carrot twice a year, spinach and lettuce three times a year; they pay attention to prefer high-yielding varieties that advantageous against diseases, pests, and weeds. Although they were satisfied with the yield they achieved, it was observed that they complained about agricultural control and market problems. It has been stated that the weed density is high and causes significant damage if left untreated. According to the farmers' statements, 26 weed species were troublesome, especially pigweeds (Amaranthus spp.), lamb's quarters (Chenopodium album L.), purslane (Portulaca oleracea L.), field bindweed (Convolvulus arvensis L.), and purple nutsedge (Cyperus rotundus L.) were found to be abundant. It has been observed that they prefer hand weeding, hoeing, and crop rotation and mainly chemical methods.

Anahtar Kelimeler

• Carrot
• spinach
• lettuce
• weeds
• questionaire
• survey
• Beypazarı.

Kaynakça

1. Acar, M., Gül, M., 2015. Havuç yetiştiriciliğinin teknik yapısı ve değişimi: Konya ili örneği. Journal of Agricultural Faculty of Mustafa Kemal University, 20 (1): 43-53.
2. Akça, H., Taşkın, M. B., Şahin, Ö., Kaya, E. C., Turan, M. A., Taban, S., Balcı, M., 2017. Beypazarı yöresinde havuç (Daucus carota L.) tarımı yapılan toprakların verimlilik durumları ile havuç bitkisinin potansiyel beslenme sorunlarının belirlenmesi. U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 31 (2): 123-138.
3. ATLAS, 2022. Ankara Beypazarı'nın Mahalleleri. https://www.atlasbig.com/images/ ankara-beypazarinin-mahalleleri-harita.png. (Erişim tarihi: 08.05.2022).
4. Aydın, S., 2015. Konya ili fasulye üreticilerinin bitki koruma uygulamalarına yaklaşımlarının belirlenmesi. T.C. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya. TCBK, 2022. T.C. Beypazarı Kaymakamlığı, http://www.beypazari.gov.tr/ (Erişim tarihi: 08.05.2022).
5. BKÜ, 2022. Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara. https://bku.tarimorman.gov.tr/ (Erişim: 6 Eylül 2023).
6. Cangi, R. Topçu, N., 2010. Tokat İli Bağlarında Ekolojik Koşullara Bağlı Olarak Yabancı Otların Dağılımı. T.C. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu Sonuç Raporu. Proje No: 2010/71.
7. CH, 2020. Ankara İli Haritası. http://cografyaharita.com/haritalarim/4l-ankara-ili-haritasi.png. (Erişim tarihi: 08.05.2022).
8. Çaltı, N., Somuncu, M., 2019. İklim değişikliğinin Türkiye’de tarım üzerindeki etkisi ve çiftçilerin iklim değişikliğine yönelik tutumları. 1. İstanbul Uluslararası Coğrafya Kongresi Bildiri Kitabı. 1. İstanbul Uluslararası Coğrafya Kongresi 20-22 Haziran, 2019 İstanbul.

9. Çıkman, E., Yarba, M. M., 2008. Harran Ovası’nda sebze yetiştiriciliğinde karşılaşılan bitki koruma sorunları. Harran Ü. Z. F. Dergisi, 12 (1): 7-12
10. Davis, P. H., 1965-85. Flora of Turkey and East Aegean Islands. Vol: 1-9, Edinburg University Press, Edinburg, UK.
11. Davis, P. H., Mill, R. R., Tan, K., 1988. Flora of Turkey and East Aegean Islands. Vol: 10, Edinburg University Press, Edinburg, UK.
12. Demirci, F., Erdoğan, C., Tatlıdil, F. F., 2005. Ankara İli Ayaş ve Nallıhan ilçelerinde domates üretim alanlarında zirai mücadele uygulamaları. Tarım Bilimleri Dergisi, 11 (4): 422-427.
13. Engindeniz, S., 2008. Ispanak üretiminde maliyet ve karlılık analizi, Hasad-Bitkisel Üretim, 272: 85-90.
14. Erdil, M., Tiryaki, O., 2020. Manisa ili’nde çiftçilerin tarım ilaçları kullanımı konusundaki bilinç düzeyi ve duyarlılıklarının araştırılması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6 (1): 81-92.
15. ITC, 2022. Trade map-trade statistics for international business development https://www.trademap.org/Country_SelProductCountry.aspx?nvpm=1%7c792%7c%7c%7c%7c0706%7c%7c%7c4%7c1%7c1%7c2%7c1%7c1%7c2%7c1%7c1%7c1 (Erişim tarihi: 08.05.2022).
16. İnan, H., Boyraz, N., 2003. Konya ilindeki zirai ilaç bayilerinin bazı yönlerden değerlendirilmesi. S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (32): 86 -97.
17. Jalal, J. A. O., 2018. Konya-Kaşınhanı Yöresinde Havuç Yetiştiriciliği Yapılan Alanlarda Tarımsal Sulamadaki Sorunlar ve Çözüm Önerileri. T.C. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
18. Likert, R. A., 1932. Technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology,140: 103-104.
19. Lökçü, A. O., Yavuz, Ö. D., Duru, S., 2020. Uşak ili buğday yetiştiriciliğinde yabancı ot sorunlarının belirlenmesi. Turkish Journal of Weed Science, 23 (1): 52-62.
20. Ngouajio, M., McGiffen M. E., Hutchinson C.M., 2003. Effect of cover crop and management system on weed populations in lettuce. Crop Protection, 22: 57–64.
21. Osorio, K., Puerto, A., Pedraza, C., Jamaica, D., Rodríguez, L., 2020. A deep learning approach for weed detection in lettuce crops using multispectral images. AgriEngineering, 2: 471–488.
22. Özaslan, C., Önen, H., Özer, Z., 2002. Tokat-Kazova'da ilkbahar ve sonbahar ıspanak (Spinacia oleracea L.) yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı otların belirlenmesi. Türkiye Herboloji Dergisi, 5 (1): 52-61.
23. Özkan, A., 2022. Bitkisel Üretimde Yabancı Otlar ve Mücadelesi. HarmanTime. İstanbul.
24. Pala, F., Mennan, H., 2018. Diyarbakır ili pamuk ekim alanlarında sorun olan yabancı otlar ve uygulanan kontrol yöntemlerinin araştırılması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 55 (1): 111-117.
25. Salman, M. M., Önen, H., Özcan, S., Sayılı, M., Gözener, B., 2011. Kayısı üreticilerinin yabancı otlar ve idareleri konusunda bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye Herboloji Dergisi, 14 (1-2): 1-8.
26. Shem-Tov, S., Fennimore, S. A, Lanini, W. T., 2006. Weed management in lettuce (Lactuca sativa) with preplant irrigation. Weed Technology. 20: 1058–1065.
27. Stall, W. M., Dusky, J. A., 2006. Weed Control in Leafy Vegetables (Lettuce, Endive, Escarole and Spinach) Horticultural Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida.
28. Swanton, C., Chandler, K., O'Sullivan J., Robinson D., 2009. Weed Management in Carrots University of Guelph; D. Lyse Benoit-Agriculture and Agri-Food Canada.
29. Swanton, C. J., O'Sullivan, J., Robinson, D. E., 2010. The critical weed-free period in carrot. Weed Science, 58 (3): 229-233.
30. Torun, H., 2022. Çiftçilerin yabancı otlar ve herbisitler hakkında bilinç düzeylerinin belirlenmesi: Mersin ili örneği. Turkish Journal of Weed Science, 25 (1): 32-39.
31. TÜİK, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu, https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale= tr (Erişim tarihi: 02.10.2023)
32. Türkan, O., 2013. Beypazarı ilçesinde jeomorfolojik birimler ile arazi kullanımı ilişkisi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 11 (1): 53-68.
33. Türkseven, S. G., Örnek, H., Keser, M., 2021. Ispanakta zehirlenme vakalarına bağlı olarak Datura stramonium L. (şeytan elması)’ un farklı gelişme evrelerinde atropin miktarlarının belirlenmesi. Turkish Journal of Weed Science. 24 (2): 49-56.