Ege Bölgesi Ispanak Üretim Alanlarda Görülen Yabancı Ot Türleri, Yoğunlukları ve Rastlanma Sıklıkları

Öz

Yaprağı yenen sebzeler grubunda yer alan ıspanak (Spinacia oleracea), bileşiminde bulunan mineral maddeler ve vitaminler ile tüketicilerin vazgeçemediği, değerli ve geleneksel bir sebzedir. Ispanak üretiminde verim ve kaliteyi etkileyen önemli sorunlardan biri de yabancı otlardır. Bu çalışmada, ıspanak yetiştirilen alanlarda rastlanan yabancı ot türlerinin, yoğunluklarının ve sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2021-2022 yıllarında Ege Bölgesinde en fazla ıspanak üretim alanına sahip 3 ilde (İzmir, Manisa, Aydın), her ilde de 3 ilçede yürütülmüştür. Örneklemeler tesadüfi olarak yapılmış ve bölgenin temsil edilmesine dikkat edilmiştir. Yabancı ot sayımlarında çerçeve kullanılmış ve tarlaların büyüklüğüne göre atılacak çerçeve sayısı belirlenmiştir. Büyüklüğü 5 dekara kadar olan tarlalarda 6; 5-10 dekar alanlarda 8; 10-20 dekar alanda 10; 20 dekarın üzerinde olan alanlarda 12 kez, 1 m2’lik çerçeveler atılarak yabancı otların tür bazında sayımları gerçekleştirilmiştir. Sayımlar sonucunda elde edilen değerlerden yabancı otların yoğunlukları ile rastlanma sıklıkları hesaplanmıştır. Aydın, İzmir ve Manisa illerinde, 172 tarlada 5.957,5 da alanda yürütülen survey çalışmalarında; toplam 22 familyaya ait 43 farklı yabancı ot türü belirlenmiştir. Tespit edilen yabancı otlardan biri parazit, 6’sı dar yapraklı, diğerleri ise geniş yapraklı (36 tür) türlerden oluşmuştur. Tür sayısı bakımından Poaceae (6 tür) ve Astereceae (6 tür) familyaları ilk sırayı alırken, bunları sırasıyle Amaranthaceae (4 tür), Brassicaceae (3 tür) ve Solanaceae (3 tür) familyaları izlemiştir. Aydın İlinde en yoğun geniş yapraklı türün Raphanus raphanistrum L. (6,94 adet/m2), en yoğun dar yapraklı türün Echinochloa crus galli L. (6,68 adet/m2) olduğu; İzmir ve Manisa’da ise geniş yapraklılardan Solanum nigrum L. (6,79- 1,95 adet/m2), dar yapraklılardan Cyperus rotundus L. (6,27- 2,99 adet/m2) türlerinin en yoğun bulunduğu saptanmıştır. Ispanak alanlarında yabancı ot türlerinin belirlenmesi, söz konusu alanlarda yabancı otlarla mücadelede başarıyı artıracaktır.

Anahtar Kelimeler

• Ispanak (Spinacia oleracea)
• yabancı ot türü
• yoğunluk
• rastlanma sıklığı

Weed Species, Density And Frequency in Spinach Growing Areas in Aegean Region

Öz

This study aimed to determine the weed species, their density and frequency in spinach (Spinacia oleracea L.) cultivated areas.The research was conducted in three provinces with the highest spinach production areas in the Aegean Region (İzmir, Manisa, Aydın) during the years 2021-2022, covering three districts in each province. Samples were taken randomly, ensuring the representation of the region. Frames were used for weed counts and the number of frames to beused was determined based on the size of the fields. In fields up to 5 decares frames were used 6 times; in areas ranging from 5 to 10 decares, 8 times; in 10-20 decare fields, 10 times; and in areas exceeding 20 acres, 12 times. Weed counts were conducted by throwing 1 m2 frames for each species of weeds. The densities and frequency of occurrence of weeds were calculated from the values obtained as a result of the counts. In the survey studies carried out in 172 fields and an area of 5,957.5 decares in the provinces of Aydın, İzmir and Manisa, a total of 43 different weed species belonging to 22 families were identified. Among the identified weeds, one is parasitic, 6 species are monocotyledon, the others are dicotyledon (36) weed species. İn terms of the number of species, the Poaceae and Asteraceae families took the first place with 6 species, followed by the Amaranthaceae with 4 species, and the Brassicaceae and Solanaceae families with 3 species each. In Aydın Province, the densest broad-leaved species is Raphanus raphanistrum L. (6.94 pieces/m2), and the most dense narrow-leaved species is Echinochloa crus galli L. (6.68 pieces/m2); In Izmir and Manisa, it was determined that the broad-leaved Solanum nigrum L. (6.79-1.95 pieces/m2) and the narrow-leaved Cyperus rotundus L. (6.27-2.99 pieces/m2) species were the most abundant. Identifying weed species in spinach fields will increase the success in combating weeds in those areas.

Anahtar Kelimeler

• Spinach (Spinacia oleracea)
• weeds species
• density
• frequency

Kaynakça

1. Anonim. (2021a). Spinach production and planting area data. Erişim: http:// www.fao [Erişim Tarihi: 17.09.2023].
2. Anonim. (2021b). Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda Kontrol ve Genel Müdürlüğü. Erişim: https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/yapragi_yenen_sebz eler.pdf. [Erişim Tarihi:04.01.2022].
3. Anonim. (2020a). Ispanak üretim ve ekim alanı verileri. Erişim:http:// www.tuik.gov.tr. [Erişim Tarihi: 17.09.2020].
4. Anonim. (2020b). Türkiye'de gıda güvenliğine yabancı ot karıştı. Erişim: https://www.dw.com/tr/ [Erişim Tarihi:05.08.2020].
5. Anonim. (2020c). Ispanak zehirlenmesi ile ilgili Bakanlık açıklaması. Erişim: https://www.haberler.com [Erişim Tarihi:18.08.2020].
6. Anonim. (2020d). Spinach weed control, Clemson University College of Agriculture, Forestry and Life Sciences Clemson. Erişim: htpp://www.lemsan.edu/cafls/ research /weeds/ crops/ menagement/spinach.html [Erişim Tarihi:17.08.2020].
7. Anonim. (2020e). Spinach. Pest Management Guidelines, Integrated Weed Management. Erişim:https://www2.ipm.ucanr.edu/agriculture [Erişim Tarihi:28.8.2020].
8. Anonim. (2019a). Ispanak Rapor. Erişim:https://zmo.org.tr/2019 [(Erişim Tarihi: 05.08.2020].

9. Anonim. (2019b). Ispanak üretim ve ekim alanı verileri. Erişim:http:// www.tuik.gov.tr [Erişim Tarihi: 17.09.2020].
10. Anonim (2019 c). Ispanakta (Spinacia oleracea L.) pyrrolizidine alkoloid kontaminasyonunun önlenmesi ve azaltılması uygulama kılavuzu, Tarım Orman Bakanlığı, Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü, 2021. [Erişim Tarihi: 12.9.2019]
11. Ateş E., Üremiş İ. (2020). Şanlıurfa ili buğday ekim alanlarında bulunan yabancı ot türlerinin, yaygınlık ve yoğunluklarının belirlenmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24 (1): 33-43.
12. Bora T., Karaca İ. (1970). Kültür bitkilerinde hastalığın ve zararın ölçülmesi, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı, No:167, Ege Üniversitesi Matbaası, Bornova, s.8.
13. Cook S.K., Davies L.R., Pickering F., Tatnell L.V., Huckle A., Newman S., Whıteside C., White C., Talbot D., Holmes H., Turnbull P.E., Buckley D.C., Scrimshaw J., Chambers P. (2019). Weed control options and future opportunities for UK crops. Agriculture&Horticulture Development Board, Biritish Beed Research Organization, Research Review No. CP 182/ 1807258.
14. Davis P.H., (1965,1966,1967,1970,1975,1978,1982,1984,1985,1988) Flora of Turkey, University of Edinburg, England.
15. Eşiyok D. (2012). Kışlık ve Yazlık Sebze Yetiştiriciliği. Sidas Yayınları, İzmir.
16. Gürsoy O.V. (1982). Yabancı ot kontrolünün temel esasları ve şeker pancarı tarımında tatbiki. Türkiye Şeker Fabrikaları A. Ş., Şeker Enstitüsü Yayını, Etimesgut-Ankara
17. Kadıoğlu İ., Üremiş İ., Uluğ E., Boz Ö., Uygur F.N. (1998). Researches on the economic thresholds of wild oat (Avena sterilis L.) in wheat fields in Çukurova Region of Turkey. Türkiye Herboloji Dergisi, 1 (2): 18-24.
18. Khan M.S.A., Hossain M.A., Nurul I.M., Mahfuza S.N., Uddin M.K. (2008). Effect of duration of weed competition and weed control on the yield of İndian spinach. Bangladesh Journal of Agrilcultural Research, 33 (3):623-629.
19. LsStrange M. (2001). UC IPM Pest Management. Guidelines-Spinach, Vol:3467, University of California, s.584.
20. Önen H., Özer Z., Tursun N. (1999). Kazova (Tokat)’da yetiştirilen Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. Altissima D.C.) verimine yabancı otların etkileri üzerinde araştırmalar. Türkiye II Herboloji Kongresi, İzmir-Ayvalık.
21. Özaslan C., Önen H., Özer Z. (2002). Tokat-Kazova’da ilkbahar ve sonbahar ıspanak (Spinacia oleracea L.) yetiştiriciliğinde sorun olan yabancı otların belirlenmesi. Türkiye Herboloji Dergisi, 5 (1): 52-61.
22. Özaslan C., Önen H., Özer Z. (2009). Sonbaharda yetiştirilen ıspanağın (Spinacia oleracea L.) verim ve kalitesi üzerine yabancı otların etkileri. Türkiye III. Bitki Koruma Kongresi, Van, 59-68.
23. Özer Z., Kadıoğlu İ., Önen H., Tursun N. (2001). Herboloji (Yabancı Ot Bilimi). Genişletilmiş 3. Baskı. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 20, Kitaplar Serisi No:10, GOP. Üniversitesi Basımevi, Tokat. ISBN:975.7328.16.2.
24. Özer Z., Kadıoğlu İ., Önen H.,Tursun N. (1998). Herboloji (Yabancı ot bilimi). 2. Baskı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları No: 20, Kitaplar Serisi No: 10, s. 403, Tokat.
25. Rodriguez M., Plaza G., GilR., Chaves B., Jiménez, J. (2008). Recognition and population fluctuation of weeds in spinach crop (Spinacea oleracea L.) in the municipality of Cota, Cundinamarca, Agronomia Colombiana, 26 (1):208-211.
26. Sertkaya G. (2015). Hatay ili marul ve ıspanak alanlarında bazı virüslerin araştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(1):7-12.
27. Sokat Y. (2022). Ege bölgesi ıspanak üretim alanlarında bulunan yabancı otların tespiti, zehirli yabancı otların ürüne karışabilirlik durumlarının belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması. TAGEM projesi 1. Gelişme raporu.
28. Smith, R.F., Fennımore, S.A., Lestrange, M. (2009). UC IPM pest management. Guidelines: Spinach, UC ANR Publication, 3467.
29. Smith R.F., Fennımore S.A., Love P., Lati R. (2015). Evaluating new weed management systems for fresh market spinach, California. Leafy Greens Research Program, April 1, 2015 – March 31, 2016.
30. Tepe I. (2014). Yabancı otlarla mücadele. Sidas Medya Ziraat Yayın No:031, s.292, İzmir.
31. Tursun N., Üremiş İ., Bozdoğan O., Doğan M.N., (2018). Sıcaklık ve CO2 artışlarına bazı önemli yabancı otların verdikleri tepkilerin araştırılması. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri. Wallace R., Stein L. (2019). Spinach weed control for Texas. Texas A&M Agrilife Extension. Enstitüsü Dergisi, 34 (3):26-35.
32. Umeda K., Fredman C. (2020). Preemergence herbicide weed control in spinach. Vegetable Report.
33. Uludağ A., Üremiş İ., Ulger A.C., Cakır B., AksoyE. (2006). The use of maize as replacement crop in trifluralin treated cotton fields in Turkey. Crop Protection, 25 (3):275-280.
34. Uludağ A., Üremiş İ., Arslan M. (2018). Biological weed control, non-chemical weed control, (Eds.: Jabran, K, Chauhan BS), Academic Press, s.115-132, UK.
35. Üremiş İ., Uygur F.N. (1999). Çukurova bölgesindeki önemli bazı yabancı ot tohumlarının minimum, optimum ve maksimum çimlenme sıcaklıkları. Türkiye Herboloji Dergisi, 2 (2):1-12.
36. Uluğ E., Kadıoğlu İ., Üremiş İ. (1993). Türkiye’nin yabancı otları ve bazı özellikleri. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Yayın No: 78, Adana.
37. Vural H., Eşiyok D., Duman İ. (2000). Kültür sebzeleri. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, İzmir. ISNB 975-97190-0-2.
38. Yazlık A., Üremiş İ., Uludag A., Uzun K., Şenol S.G., Keskin İ. (2014). A new alien plant species in Turkey: Ipomoea triloba L., Neobiota 2014, Biological Invasions: From Understanding to Action, 8th International Conference on Biological Invasions, Antalya-Turkey, Abstracts s. 174.
39. Yazlık A., Üremiş İ., Uludag A., Uzun K., Şenol S.G. (2018). Ipomoea triloba L., an alien plant threating many habitats in Turkey. Eppo Bulletin, 48 (3): 589-594.