Türkiye Şeker Mısırı (Zea mays L. var. rugosa or saccharate) Yetiştiriciliğinde Yabancı Ot Mücadelesi Konusunda Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Yolları

Öz

Yabancı otlar şeker mısırı yetiştiriciliğini sınırlandıran en önemli faktörler arasındadır ve yaygın olarak herbisitler ile baskı altına alınabilmektedir. Türkiye’de şeker mısırı üretiminde sorun olan yabancı otlara karşı etkili kimyasal mücadele stratejilerinin belirlenebilmesi amacıyla 2018-2021 yılları arasında yürütülen bir proje kapsamında araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında üreticilerden, sözleşmeli üretim yaptıran bazı gıda firmalarından, şeker mısırı tarlalarında uygulanan herbisitlerin firma temsilcilerinden ve diğer paydaşlardan şeker mısırı yetiştiriciliğinde yaşanan sorunlar ile ilgili edinilen bilgiler değerlendirilerek şeker mısırı üretimindeki meseleler ve çözüm yolları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkiye şeker mısırı üretiminde yabancı ot mücadelesi ile ilgili en önemli sorunların; bazı bölgelerde kuraklıktan dolayı çıkış öncesi herbisitlerde etki düşüklüğü, yağışlardan dolayı çıkış sonrası herbisitlerin tavsiye döneminde uygulama zorluğu, az sayıdaki herbisit seçeneği içinde etki düşüklüğü veya maliyet yüksekliği, bazı şeker mısırı çeşitlerinin bazı herbisitlere hassas olması, bazı herbisitlerin münavebe bitkilerine fitotoksik etkisi ve bu etkiden dolayı daha düşük dozda uygulanması olduğu belirlenmiştir. Mevcut sorunların çözümü için, Türkiye şeker mısırı üretim alanlarındaki yabancı ot türlerinin yaygınlık ve yoğunluklarının belirlenmesi, kimyasal mücadeleye alternatif yöntemlerin geliştirilmesi, mevcut herbisitlerin etkinliğinin artırılması, etkili yeni herbisitlerin araştırılması, güvenli ve etkili herbisitlerin ruhsatlandırılması, herbisitlerin şeker mısırı çeşitlerine ve münavebe bitkilerine fitotoksik etkilerinin araştırılması ve entegre mücadele sistemlerinin geliştirilmesi konularında ihtiyaç duyulan çalışmaların ivedilikle yürütülmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Entegre yabancı ot yönetimi
• herbisit
• şeker mısırı.

Proje Numarası

Tübitak 117O179

Problems and Solutions for Weed Control in Sweet Corn (Zea mays L. var. rugosa or saccharate) Cultivation in Türkiye

Öz

Weeds are among the most important factors limiting sweet corn cultivation and are commonly suppressed by herbicides. Research activities were carried out within the scope of a project conducted between 2018 and 2021 in order to determine effective chemical control strategies against weeds in sweet corn cultivation in Türkiye. Within the aim of the study, by evaluating the information about the problems experienced in the control of weeds that are troublesome in sweet corn production was obtained from growers, some food companies that have contracted production with farmers, company representatives of herbicides applied in sweet corn fields, and other stakeholders, the problems and solutions in sweet corn production were determined. As a result of the research, it was determined that the most important problems related to weed control in sweet corn production in Türkiye are; the low effectiveness of pre-emergence herbicides due to drought in some regions, the difficulties of application on recommended time of post-emergence herbicides due to rainfall, lower effectiveness or higher costs of some herbicides because the limited available choice, the sensitivity of some sweet corn varieties to some herbicides, the phytotoxicity of some herbicides on rotational crops and applying them at lower rates to avoid phytotoxicity. The problems might be solved immediately via applying measures recommended following: The determination of the prevalence and density of weed species in sweet corn production areas in Türkiye, the find out effective alternative methods to chemical control, the increase effectiveness of current herbicides, the find out more effective alternative herbicides, the registration of effective and safe herbicides the earliest, the determine phytotoxic effects of herbicides on sweet corn varieties and rotational plants, and the improve integrated weed management options.

Anahtar Kelimeler

• Integrated weed management (IWM)
• herbicide
• sweet corn.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

Tübitak 117O179

Etik Beyan

Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Yayın ile ilgili herhangi bir etik sorun yoktur.

Teşekkür

Makaledeki bilgiler TÜBİTAK tarafından desteklenen 117O179 nolu proje sürecinde elde edilmiş olup projeyi destekleyen TÜBİTAK’a, bilgilerin temin edildiği şeker mısırı üreticilerine, özel ve kamu kuruluşlarında görev yapan teknik personellere teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Anonim 2023a. Primextra Opti 500 SC Herbisit Etiketi. Ruhsat tarih/No: 21.04.2011/8311. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.syngenta.com.tr/product/crop-protection/herbisit/primextra-opti-500-sc
2. Anonim 2023b. Spectrum herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No:03.12.2001. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.agro.basf.com.tr/tr/Ürünler/Ürün-Bilgileri/Herbisit/Spectrum.html
3. Anonim 2023c. Akris herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No: 03.04.2014/9590. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.agro.basf.com.tr/tr/Ürünler/Ürün-Bilgileri/Herbisit/Spectrum.html
4. Anonim 2023d. Laudis OD66 herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No: 25.06.2014 / 9717. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.cropscience.bayer.com.tr/turkiye/urunlerimiz/urunayrintisi.html/herbicides/laudis_od_66.html
5. Anonim 2023e. Adengo SC 465 herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No: 18.09.2014-9826. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.cropscience.bayer.com.tr/turkiye/urunlerimiz/urunayrintisi.html/herbicides/adengo_sc_465.html
6. Anonim 2021f. Mustang herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No: 25.09.2002. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://www.corteva.com.tr/urunler/bitki-koruma/mustang.html
7. Anonim 2021g. Monett herbisit etiketi. Ruhsat tarih/No: 18.10.2012/8884. Son erişim tarihi: 23.11.2023. https://hektas.com.tr/urun/monett/
8. Arslan, Z.F. 2018. “Şanlıurfa ili mısır tarlalarında bulunan yabancı otların yaygınlık ve yoğunlukları ile mücadele sorunlarına çözüm önerileri”. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(10): 1322-1328.

9. Arslan Z.F., Uludağ, A., Aydın E., Güngör H., Taş, T., 2022. Şeker Mısırı Tarlalarında Sorun olan Yabancı Otlara Karşı Entegre Mücadele Yöntemlerinin Belirlenmesi. Tübitak 1001 - 117O179 nolu proje sonuç raporu. 145 s. Şubat 2022, Ankara.
10. Arslan, Z.F., Williams, M.M. II 2015. “Türkiye ve dünya tatlı mısır üretiminde sorunlar”. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Dergisi, Sayı 224 (Temmuz-Agustos 2015), s:64-68.
11. Bulut, H., 2018. “Doğrudan ekim yapılan mısır yetiştiriciliğinde yabancıotlarla mücadelede örtücü bitkilerin kullanımının araştırılması”. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, 73 s, Kayseri.
12. Bozokalfa, M. K., Eşiyok, D. 2006. “Bazı tatlı mısır genotiplerinin morfolojik variyabilitesi”. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 43 (2), 1-12.
13. Civaner, E. Ç. 2006. Dondurulmuş Meyve ve Sebze. IGEME -İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Ankara.
14. Çevik-Küçük, Ö., Arslan, Z.F., Aksoy, N. 2020. “Sakarya İli Dış Mekân Süs Bitkileri Bahçelerinde Sorun Olan Yabancı Otlar ve Mevcut Sorunlara Yönelik Öneriler”. Turkish Journal of Weed Science, 23(2), 111-123.
15. Dogan, M.N., Ünay, A., Boz, Ö., Ögüt, D. 2009. “Effect of pre-sowing and pre-emergence glyphosate applications on weeds in stale seedbed cotton”. Crop protection, 28(6), 503-507.
16. Eşiyok, D., Bozokalfa, M. K., Turhan, K. 2003. “Tatlı mısır üretimi ve beslenme açısından önemi”. Dünya Yayıncılık Gıda Dergisi, 2003-07.
17. Erdal, Ş., Pamukçu, M., Savur, O., Sosyal, M., Toros, A., Tezel, M. 2010. “Kendilenmiş standart tatlı mısır (Zea mays. var. saccharata Sturt) hatlarında taze koçan verimi bakımından kombinasyon yeteneğinin yoklama melezlemesi yöntemiyle belirlenmesi”. Batı Akdeniz Tanmsal Araştırma Enstitüsü Derim Dergisi, 27(2), 10-21.
18. Gençtan, T,, Öktem, A., Sürek, H., Gevrek, M., Balkan, A. 2010. “Sıcak iklim tahılları üretiminin artırılması olanakları”, Türkiye Ziraat Mühendisliği 7. Teknik Kongresi, 1-22, Ankara.
19. Gözükara, K. 2017. “Mısır (Zea mays L.) yetiştiriciliğinde yabancıotlarla mücadelede örtücü bitkilerin kullanılma olanaklarının araştırılması”. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, 83 s, Kayseri.
20. Güncan, A., Karaca, M., 2023. Yabancı Ot Mücadelesi (Güncellenmiş ve İlaveli 5. Baskı). Selçuk Üniv. Ziraat Fakültesi, Konya, 368 sayfa.
21. Isik, D., Dok, M., Altop-Kaya, E., Mennan, H., Zandstra, B.H., 2017. “Best timing for glyphosate treatments and possible combinations with pre and post-emergence weed control practices in no-till maize”. Phytoparasitica, 45, 611-618.
22. Nordby, J.N., M.M. Williams II, Pataky, J.K., Riechers, D.E. 2008. A common genetic basis in sweet corn inbred Cr1 for cross-sensitivity to multiple cytochrome P450-metabolized herbicides. Weed Science 56:376-382.
23. Öktem, A., Öktem, A. G. 1999. Bazı şeker mısır çeşitlerinin (Zea mays saccharata Sturt) taze koçan ve tane verimleri ile önemli tarımsal karakterlerinin belirlenmesi. GAP.1. Tarım Kongresi, 26-28 mays, Cilt II, s:893-900, Şanlıurfa.
24. Öztürk, A., Özata, E., Erdal, Ş., Pamukçu, M. 2019. Türkiye’de özel mısır tiplerinin kullanımı ve geleceği. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 2(1), 75-90.
25. Rai, A., Mahata, D., Lepcha, E., Nandi, K., Mukherjee, P.K. 2018. “A review on management of weeds in maize (Zea mays L.)”. Int. J. Curr. Microbiol. App. Sci, 7(8), 2906-2922.
26. Shrestha J., Timsina K.T., Subedi S., Pokhrel D., Chaudhary A. 2019. Sustainable Weed Management in Maize (Zea mays L.) Production: A Review in Perspective of Southern Asia. Turk J Weed Sci, 22(1):133-143.
27. Simic, M., Srdic, J., Videnovic, Z., Dolijanovic, Z., Uludag, A., Kovacevic, D. 2012. “Sweet maize (Zea mays L. saccharata) weeds infestation, yield and yield quality affected by different crop densities”. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 18 (5), 668-674.
28. Şin, B., Arslan, Z.F. 2022. “Mısır Ekim Alanlarında Sorun Olan Yabancı Otlar ve Mücadelesi”. Mısır: Islah Teknikleri ve Yetiştiriciliği. (Ed.Rahime CENGİZ). İKSAD Yayınevi. 441-475.
29. TUİK 2017. Bitkisel Üretim İstatistikleri, Ürün veya Grup Seçimi. Türkiye İstatistik Kurumu resmi web sayfası. https://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul Erişim tarihi: 02.01.2017.
30. TUİK 2020. Bitkisel Üretim İstatistikleri, Ürün veya Grup Seçimi. Türkiye İstatistik Kurumu resmi web sayfası. https://biruni.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul Erişim tarihi: 11.01.2022.
31. Turgut, İ. 2000. “Bursa koşullarında yetiştirilen şeker mısırında (Zea mays L. var. saccharata Sturt.) çeşitlerin taze koçan verimi ile verim öğeleri üzerine etkileri”. Turk. J. Agric. For., 24, 341-347.
32. Üremiş İ., Uludağ A., Arslan Z.F., Serim A.T. 2020. (Ed: Necmi İŞLER) Mısır. Mısır Yetiştiriciliğinde Yabancı Otlar ve Mücadelesi, 107-129. Bey Medya. İzmir. (ISBN:978-625-400-657-9).
33. Williams, M. M. II 2006. “Planting date infuences critical period of weed control in sweet corn”, Weed Science, 54: 928–933.
34. Williams, M. M. II 2010. “Biological significance of low weed population densities on sweet corn”, Agronomy Journal, 102: 464–468.
35. Williams, M.M.II and Pataky, J.K. 2010. Factors affecting differential sweet corn sensitivity to HPPD-inhibiting herbicides. Weed Sci. 58:289-294.
36. WSSA. 2023. WSSA (Weed Science Society of America) - Herbicide site of action (SOA) Classification list (last modified: May 05, 2021). (Accessed date: November 23, 2023). URL: https://wssa.net/wssa/weed/herbicides