Bazı Çıkış Sonrası Herbisitlerin İklim Odası Koşullarında Kimyona Etkileri

Öz

Kimyon, tıbbi ve aromatik bitkiler içerisinde yer alan, ülkemizde üretimi ile hem yurt içi tüketimi karşılamakta hem de ihraç edilerek önemli döviz girdisi sağlanan bir bitkidir. Ülkemizde kimyonda verim kaybına neden olan etmenlerin başında hastalıklar ve yabancı otlar gelmekte olup, kimyonda ruhsatlı olan herbisitler yabancı ot mücadelesinde yetersiz kalmaktadır. Kimyon üretiminin arttırılması, birim alandan alınan verimin yükselmesine bağlı olduğu için etkili bir yabancı ot mücadelesi üretimi arttıracaktır. Bu çalışmada, kimyonda yabancı ot mücadelesinde kullanılma potansiyeline sahip herbisitlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada aclonifen, bentazone, chlorsulfuron, clethodim, imazamox, mesotrione ve tembotrione aktif maddeli herbisitler Egebir 09 kimyon çeşidine karşı kullanılmıştır. Yüzey dezenfeksiyonu yapılan ve ön çimlendirmeye tabi tutulan kimyon tohumları herbisit uygulanmamış toprak karışımına ekilerek iklim odasında 16 saat ışık (24±1oC), 8 saat karanlık (15±1oC) koşullarda yetiştirilmiştir. 2-4 yapraklı döneme gelen kimyon fideleri ilaçlama kabininde herbisitler ile ilaçlanmıştır. Herbisitlerin tavsiye dozu (X), (2X), (X/2), (X/4), (X/8) ve (X/16) oranındaki dozlar uygulanmıştır. Uygulamadan 30 gün sonra iklim odası deneme sonuçlarına göre denemeye alınan herbisitler yüksek derecede toksik etki göstermiştir. Bu herbisitlerin kimyon üretim alanlarında kullanılmaması ve bu herbisitlerin kullanılacağı kültür bitkilerinin kimyon üretim alanlarına sınır olan alanlarda yetiştiriciliğinin yapılmaması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kimyon
• herbisit
• fitotoksisite

The Effects Of Some Post-Emergence Herbicides On Cumın In Plant Growth Chambers

Öz

Cumin is one of the medicinal and aromatic plants that used in both domestic consumption and exporting. Diseases and weeds are the most prominent biologic agents resulted in yield loss in cumin fields of Turkey and herbicides registered in cumin are insufficient to control weeds. Since increasing cumin production depends on the increase in yield per unit area, employing weed control effectively will increase yield production. In this study, it was aimed to determine the herbicides that have the potential to control weeds in cumin. In this study, herbicides with active ingredients aclonifen, bentazone, chlorsulfuron, clethodim, imazamox, mesotrione and tembotrione were used against Egebir 09 cumin variety. Cumin seeds were disinfected and germinated at the initial stage of the study, then they were sown in herbicide-free soil mixture. The cumin seedlings were grown in a climate room with 16 hours of light (24±1oC), 8 hours of darkness (15±1oC). Cumin seedlings that reached the 2-4 leaf stage were sprayed with herbicides in the spray chamber. Doses of herbicides were applied in the ratio of (X), (2X), (X/2), (X/4), (X/8), and (X/16) (X: recommended rate). According to the results 30 days after treatment, the herbicides tested in the trial showed a high degree of toxicity. It is recommended that these herbicides should not be applied in cumin grown fields and that the plants where these herbicides may be used should not be grown in areas bordering the cumin fields.

Anahtar Kelimeler

• herbicide
• cumin
• phytotoxicity

Kaynakça

1. Alonso-Prados, J. L., Hernandez-Sevillano, E., Llanos S., Villarroya, M. Garcia-Baudin, J. M., 2002. Effects of sulfosulfuron soil residues on barley (Hordeum vulgare), sunflower (Helianthus annuus) and common vetch (Vicia sativa). Crop Protection, 21 (10): 1061-1066.
2. Anonim, 2022. Kimyon Yetiştiriciliği. (Web sayfası: https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=3904), (Erişim tarihi: 22.08.2022).
3. Anonim, 2023. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Bitki Koruma Ürünleri Daire Başkanlığı, https://bku.tarim.gov.tr/Kullanim/TavsiyeArama [Erişim tarihi:22.08.2023].
4. Hernandez-Sevillano, E., Villarroya, M., Alonso-Prados, J. L., Garcia-Baudin, J. M., 2001. “Bioassay to Detect MON-37500 and Triasulfuron Residues in Soils”. Weed Technology, 15 (3): 447-452.
5. Mehriya, M. L., Yadav, R. S., Jangir, R. P., Poonia, B. L., 2007. “Effect of crop-weed competition on seed yield and quality of cumin (Cuminum cyminum L. )”. Indian Journal of Weed Science, 39: 104-108.
6. Meyveci K., Avcı M., Karaçam M., Sürek D., Karakurt E., Şahı̇n Yürürer A., Özdemı̇r B., 2005. “Orta Anadolu Bölgesinde Ekim Nöbeti Araştırmaları Dörtlü Ekim Nöbeti”. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 14(1-2): 1-22.
7. Serim, A. T., Maden, S., 2011. “Imi-Tolerant ayçiçeği çeşitlerinin bazı sulphonylurea grubu herbisitlerinin topraktaki kalıntılarına toleransları”. Uluslararası Katılımlı I. Ali Numan Kıraç Tarım Kongresi Bildiri Özetleri s:798.
8. Serim, A. T. , Maden, S., 2014. “Effects of Soil Residues of Sulfosulfuron and Mesosulfuron Methyl + Iodosulfuron Methyl Sodium on Sunflower Varieties”. Journal of Agricultural Sciences, 20 (1): 1-9. DOI: 10.15832/tbd.26020.

9. TUİK, 2023. Tarımsal üretim istatistikleri. (Web sayfası: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr), (Erişim tarihi: 16.11.2023).
10. Zaccaro, M. L. M., Byrd, J. D., Russel, D.P., 2018. “Tolerance of Several Legumes to Residual Imazapyr Applied Under Greenhouse Conditions”. Weed Technology, 32:66–71