Araştırma Makalesi

Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti

Cilt: 29 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti

Öz

ile önemli bir yem kaynağını oluşturan, tarımı çok eskilere dayanan geleneksel bir tarla ürünüdür. Buğday verimini ve kalitesini etkileyen önemli faktörlerden biri yabancı otlardır. Buğday üretiminde yabancı otlarla mücadelede uygulanabilirliğinin kolay olması, kısa sürede etki göstermesi ve maliyetinin az olmasından dolayı yoğun bir herbisit kullanımı gerçekleşmektedir. Bu çalışma 2015-2020 yılları arasında, Balıkesir ve Çanakkale illeri buğday üretim alanlarında yoğun olarak kullanılan ALS (Asetolaktat sentetaz, mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl sodium) ve ACCase (Asetil koenzim A karboksilaz, diclofop-methyl, tralkoxydim) inhibitörü herbisitlere karşı delicenin dayanıklılık durumu belirlenmiştir. Bu amaçla yapılan arazi çalışmaları sonucunda; Balıkesir ve Çanakkale illeri buğday üretim alanlarından 136 delice (Lolium rigidum L.) popülasyonu toplanmış ve tohum alınan tarlaların koordinatları belirlenmiştir. Toplanan delice popülasyonları serada ekilerek F2 dölleri elde edilmiştir. Elde edilen F2 popülasyonları sera koşullarında mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl sodium, diclofop-methyl ve tralkoxydim aktif maddeli herbisitler ile 2N (doz) tarama testine tabi tutulmuştur. Tarama testi sonucunda dayanıklılık şüphesi belirlenen popülasyonların dayanıklılık durumunu belirlemek amacıyla, 3 farklı herbisitin 6 farklı dozu ile doz etki denemeleri sera koşullarında kurulmuştur. Sera çalışmaları sonucunda; mesosulfuron-methyl + iodosulfuron-methyl sodium’a 8; diclofop-methyl’e karşı 8; tralkoxydim’e ise 9 popülasyonda dayanıklılık olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TAGEM

Proje Numarası

TAGEM-BS-1412-0104-02(5)

Etik Beyan

Etik Beyanı kabul ederiz.

Teşekkür

‘Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice (Lolium rigidum L.)'un ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti ve Haritalanması’ isimli, TAGEM-BS-1412-0104-02(5) numaralı proje kapsamında elde edilen çalışmamızda; Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü’ne sağlamış oldukları desteklerinden dolayı, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü-Bornova’ne de katkıları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alorcon-Reverte, R., Garcia, A., Urzua, J., Fischer, A. (2013). Resistance to glyhosate in junglerice (Echinochloa colona) from California. Weed Science, 61(1), 48-54.
  2. Anonim (1994). Ruhsatlı Zirai Mücadele İlaçları. T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, s 127.
  3. Anonim (2020). Dünyada buğday durumu, türkiyede buğday durumu, ürün masalları, Buğday Bülteni: Ocak 2020. Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü, http://www.tarimorman.gov.tr, Erişim Tarihi:05.10.2020.
  4. Anonim (2024). Dünyada ve Türkiye’de buğday ekim alanları, üretim miktarları. http://tuik.org, Erişim Tarihi: 26.12.2025.
  5. Anthimidou, E., Ntoanidou, S., Madesis, P., Eleftherohorinos, I. (2020). Mechanisms of Lolium rigidum multiple resistance to ALS And ACCase inhibiting herbicides and their impact on plant fitness. Pesticide Biochemistry and Physiology, 164, 65-72.
  6. Atar, B. (2017). Gıdamız buğdayın, geçmişten geleceğe yolculuğu. Süleyman Demirel Üniversitesi Yalvaç Akademi Dergisi, 2(1), 1-12.
  7. Avcı, Ç.M. (2009). Çukurova Bölgesi Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Phalaris Brachystachys Link. (Kanlı Çayır’in Bazı Buğday Herbisitlerine Karşı Oluşturduğu Dayanıklılık Sorunlarının Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi.
  8. Avcı, M., Uygur, F. N. (2009). Çukurova Bölgesi buğday alanlarında görülen önemli yabancı otların buğday herbisitlerine karşı dayanıklılığının araştırılması. Türkiye III. Bitki Koruma Kongresi Bildiri Özetleri, 15-18 Temmuz, Van.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Herboloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2025

Kabul Tarihi

5 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sokat, Y., Çatıkkaş, U., & Özkul, Ç. (2026). Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti. Turkish Journal of Weed Science, 29(1), 1-16. https://izlik.org/JA52SX43GA
AMA
1.Sokat Y, Çatıkkaş U, Özkul Ç. Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti. Turkish Journal of Weed Science. 2026;29(1):1-16. https://izlik.org/JA52SX43GA
Chicago
Sokat, Yıldız, Ufuk Çatıkkaş, ve Çetin Özkul. 2026. “Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti”. Turkish Journal of Weed Science 29 (1): 1-16. https://izlik.org/JA52SX43GA.
EndNote
Sokat Y, Çatıkkaş U, Özkul Ç (01 Haziran 2026) Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti. Turkish Journal of Weed Science 29 1 1–16.
IEEE
[1]Y. Sokat, U. Çatıkkaş, ve Ç. Özkul, “Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti”, Turkish Journal of Weed Science, c. 29, sy 1, ss. 1–16, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52SX43GA
ISNAD
Sokat, Yıldız - Çatıkkaş, Ufuk - Özkul, Çetin. “Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti”. Turkish Journal of Weed Science 29/1 (01 Haziran 2026): 1-16. https://izlik.org/JA52SX43GA.
JAMA
1.Sokat Y, Çatıkkaş U, Özkul Ç. Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti. Turkish Journal of Weed Science. 2026;29:1–16.
MLA
Sokat, Yıldız, vd. “Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti”. Turkish Journal of Weed Science, c. 29, sy 1, Haziran 2026, ss. 1-16, https://izlik.org/JA52SX43GA.
Vancouver
1.Yıldız Sokat, Ufuk Çatıkkaş, Çetin Özkul. Balıkesir ve Çanakkale İlleri Buğday Ekim Alanlarında Sorun Olan Delice’nin (Lolium rigidum L.) ALS ve ACCase Grubu Herbisitlere Karşı Dayanıklılıklarının Tespiti. Turkish Journal of Weed Science [Internet]. 01 Haziran 2026;29(1):1-16. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52SX43GA

35646            35647             35648           35649            35650


35651     Dergide yayınlanan makaleler, Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında lisanslanmıştır.