Tokat  İlinde  Buğday  Ürünü  İçerisine  Karışan  Yabancı  Ot  Tohumlarının  Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada Tokat il merkezi ve ilçelerinde 2015 yılında hasat edilen buğday ürünü içerisine karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma için Tokat merkez ve ilçelerinde bulunan un fabrikalarından, Tokat Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü demonstrasyon çalışması kapsamındaki buğday ürünlerinden ve buğday üreticilerinden toplam 109 örnek alınmıştır. Bu örnekler farklı boyutlardaki (6-60 mesh) eleklerden geçirilmek sureti ile içerisinde bulunan kaba ve cansız materyali alınmış, kalan kısımdaki yabancı ot tohumları ayrılmıştır. Yabancı ot tohumları binoküler altında incelenerek tür teşhisleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Tokat ili buğday ürünleri içerisine karışan yabancı ot tohumlarının oranı ortalama %0.57 olarak tespit edilmiştir. Karışan bu yabancı ot tohumları incelendiğinde ise 16 farklı familyadan 49 farklı yabancı ot türü belirlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda en çok karışımın Poaceae familyası üyelerine ait olduğu görülmüştür. Poaceae familyasından 12 farklı, Brassicaceae familyasından ise 7 farklı yabancı ot tohum türü belirlenmiştir. Yabancı ot tohumlarında en çok karışımın %0.73 ile un fabrikalarına gelen buğdayların içerisinde olduğu, bunu %0.54 ile demonstrasyonların, %0.44 ile üreticilerden alınan buğday örneklerinin takip ettiği tespit edilmiştir. Örnekleme yerlerinden alınan toplam 54 500 g buğday içerisinde yabancı madde (yabancı ot tohumu+cansız maddeler) karışım miktarı ağırlık olarak 601.6 g, karışım oranı ise %1.1 olarak bulunmuştur

Anahtar Kelimeler

• Buğday, yabancı ot tohumu, un fabrikası, buğday üreticisi

Determination of Weed Seeds in Wheat Grain in Tokat Province

Öz

In this study, it was aimed to determine the weed seeds mixed in the wheat crop harvested in Tokat province center and districts in 2015. On this purpose 109 samples were collected from wheat producers, demonstration products of provincial directorate of agriculture and local flour factories. This samples were separated from live and dead materials by sieving with different mesh sized sieves and weeds seeds were collected from residual matter. The species of weed seeds were identified by examination under a binocular microscope. The mean rate of seed mixture of weeds into wheat grains in Tokat province was determined as 0.57%. After the exanimation of these mixed seeds 49 weed species belonging to 16 families were identified. The highest mixture rate was evaluated in Poaceae family members with 12 different species. Seven different species belonging to Brasicaceae families were also identified. The highest mixture rate (0.73%) were observed flour factory samples while rate in demonstration and wheat producer samples were 54% and %44 respectively. Total of 54 400 g wheat was examined, the amount of foreign matter (weed seed+dead matter) was measured as 601.6 g, and mixture rate was estimated as 1.1%

Anahtar Kelimeler

• Wheat, weed seeds, flour factories, wheat producer

Kaynakça

1. Altıntaş G. (2013). Tokat Amasya, Yozgat ve Sivas yörelerinde yetiştirilen bazı tarım ürünlerinin 2013 yılı üretim girdileri ve maliyetleri. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma İstasyonu Müdürlüğü, Enstitü Yayın N:261-P23.
2. Anonim (2016a). Dünya nüfusu https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%BCnya_n%C3%BCfusu (Erişim tarihi 01.12.2016).
3. Anonim (2016b). Current World population. www.worldmeters.info/world-population/ (Erişim tarihi 01.12.2016).
4. Anonim (2016c). Toprak Mahsulleri Ofisi Türkiye buğday ekiliş-üretim-verim ve TMO alımları (1938-2016).
5. http://www.tmo.gov.tr/Upload/Document/istatistikler/tablolar/1bugdayeuva.pdf (Erişim 01.12.2016).
6. Asav Ü, Kadıoğlu İ. (2014). Rusya Fedarasyonu’ndan Türkiye’ye ithal edilmek üzere Trabzon Limanı’na gelen buğdaylardaki yabancı ot tohumlarının belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 4(4):29- 36.
7. Baş A. (2011). Doğu Karadeniz Bölgesi’nde buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının tespiti ve dağılışları.
8. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.

9. Bojnansky V., Fargasova A. (2007). Atlas of seeds and fruits of Central and East-European flora. The Carpathian Mountains region. Netherlands, 1042 sayfa.
10. Cramer HH. (1967). Pflanzenschuts und Welternte. Pflanzenschutz-Nachrichten “Bayer”20:1-523, Leverkusen.
11. Gökalp Ö., Üremiş İ. (2015). Mardin’de buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(1):23-30.
12. Güncan A. (1981). Anadolu’nun doğusunda buğday ürününe karışan yabancı ot tohumları, yoğunlukları ve önemlilerinin oluşturdukları bitki toplulukları (Assosiation) üzerine bir araştırma Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Erzurum.
13. Hanff M. (1982). The Arable weeds of Europe. BASF United Kingdom Limited, Lady Lane, Hadleigh, s 494, Suffolk, UK.
14. Koch W., Hurle K. (1978). Grundlagen der Ukrautbekampfung, Verlag Eugen Ulmer, Stutart. Kordali Ş., Zengin H. (2009). Bayburt ili’nde arpa, buğday ve mercimek tohumluklarındaki yabancı ot türlerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 40(2), 43-55.
15. Mennan H., Işık D. (2003). Buğday tohumluğunda bulunan yabancı ot tohumlarının yoğunlukları ve bitkiye dönüşüm oranlarının saptanması. Türkiye Herboloji Dergisi, 6(1), 8-15.
16. Özer Z., Önen H., Tursun N., Uygur FN. (1999). Türkiye’nin Bazı Önemli Yabancı Otları (Tanımları ve Kimyasal Savaşımları). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:38 Kitap Serisi No: 16, 434 s, TOKAT.
17. Özer Z., Kadıoğlu İ., Önen H., Tursun N. (2003). Herboloji (Yabancı Ot Bilimi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:20 Kitaplar Serisi No:10, Genişletilmiş 3. Baskı 409 s, TOKAT.
18. Picon SJ, Blanco Carmona JG, Garces Sotilis MD. (1991). Occupational asthma caused by vetch (Vicia sativa). J Allergy Clin Immunal 88(1):135-136.
19. Seçmen Ö., Leblebici E. (1987). Yurdumuzun zehirli bitkileri. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Baskı İşleri, 102 s, Bornova-İzmir.
20. Serpi Y., Topal A., Öğüt H., Soylu S., Boyraz N., Bilgili N., Direk M. (2011). Ulusal hububat konseyi buğday raporu.
21. Sırma M., Kadıoğlu İ. (2010). Erzincan İli-Otlukbeli ilçesi buğday ekim alanlarında saptanan önemli yabancı ot türleri, rastlanma sıklıkları ve yoğunlukları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(1), 27-34.
22. Sırma M., Kadıoğlu İ., Güncan A. (1997). Tokat ve yöresinde tohumluk buğdayda selektörden önce ve sonra ürüne karışan yabancı ot tohumlarının ve yoğunluklarının belirlenmesi. Türkiye II. Herboloji Kongresi, Ayvalık, 279- 287.
23. Suter RJ. (2002). Suspected cyanide poisoning in cows fed vetch (Vicia sativa) hay. Aust Vet J 80(5):282.
24. Tepe I. (1998). Van’da buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının yoğunluk ve dağılımları. Türkiye Herboloji Dergisi, 1(2), 1-13.
25. Töre Ö. (2014). Tokat ili buğday ekim alanlarında sorun olan yabancı ot türleri ile bunların yaygınlık ve yoğunluklarının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, TOKAT.
26. Tursun N., Kantarcı Z., Seyithanoğlu M. (2004). Adıyaman ve Gaziantep bölgelerinde buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi. Türkiye Herboloji Dergisi, 7(1), 1-12.
27. Tursun N., Kanarcı Z., Seyithanoğlu M. (2006). Kahramanmaraş’ta buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(2), 110-115.
28. Uluğ E., Kadıoğlu İ., Üremiş İ. (1993). Türkiye’nin yabancı otları ve bazı özellikleri. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Yayın No:78, 512 s, ADANA, Wagstaff DJ. (2008). International Poisonous Plant Checklist: An Evidence-Based Reference. CRC Press. Taylor & Franchis Group. 464s.
29. Watt JM., Gerdina M., Brandwijk B. (1962). Medicinal and Poisonous plants of Southern and Eastern Africa. E. and S. Livinstone LTD. p 173-175., London-UK.
30. Woods LW., Filigenzi MS., Booth MC., Rodger LD., Arnold JS., Puschner B. (2004). Summer pheasant’s Eeye (Adonis aestivalis) poisoning in three horses. Veterinary Pathology 41:215-220.
31. Zengin H. (1996). Erzurum ve İlçelerinde yazlık buğday ürününe karışan yabancı ot tohumları ve yoğunlukları üzerine araştırmalar, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 27(3), 411-422.