Araştırma Makalesi

Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri

Cilt: 24 Sayı: 1 30 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri

Öz

Sarı cücelik virüs hastalıkları (Yellow dwarf viruses: YDVs), Dünyada ve Türkiye’deki tahıl üretim alanlarında yaygın şekilde görülen ekonomik öneme sahip tahıl virüs hastalıklarıdır. Son yıllarda küresel iklim değişikliğinin etkisiyle artan hava sıcaklıkları yaprak bitleri ile taşınan YDVs’nin epidemi oluşturarak kışlık ekmeklik buğday başta olmak üzere tahıl türlerinde verim ve kalite kayıplarında artışlara neden olmaktadır. Bu çalışmada, YDVs’lerinin epidemiye neden olan unsurlarından biri olan inokulum kaynağı yabancı ot türlerini belirlemek amacıyla Trakya bölgesinin Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerindeki tahıl üretim alanlarında Poaceae ve diğer 5 farklı familyaya mensup tek ve çok yıllık 52 yabancı ot türüne ait 808 yabancı ot örnekleri toplanmıştır. Bölgedeki tahıl üretim alanlarındaki tahıl tarla kenarları ve tahıl tarlalarına yakın mera alanlarında sarılık, kızarıklık ve çizgi mozaik simptomları gösteren ve göstermeyen yabancı ot yaprak örneklerinde YDVs’den Barley yellow dwarf virus-PAV (BYDV-PAV), BYDV-MAV, BYDV-SGV, BYDV-RMV ve Cereal yellow dwarf virus-RPV (CYDV-RPV)’nın varlığı serolojik ve moleküler testlerle araştırılmıştır. Ayrıca bölgede sarı cücelik virüslerinin vektörü olan 7 farklı yaprak biti türünün saptandığı bu çalışmada 14 yabancı ot türüne ait yaprak biti kolonileri bulunan köklü 132 yabancı ot bitkisi vektör yaprak biti ile taşıma denemelerinde kullanılmış ve 206 adet simptom gösteren indikatör bitki örnekleri ELISA ve RT-PCR ile testlenmiştir. ELISA ve RT-PCR metotları ile testlenen 808 yabancı ot örneğinden 535 adedinin sarı cücelik virüs hastalıkları ile enfekteli olduğu saptanmıştır. Her iki test sonuçlarına göre %23.8 BYDV-PAV, %10.4 BYDV-MAV, %6.8 CYDV-RPV, %1.1 BYDV-SGV ve %0.7 BYDV-RMV ile tek enfeksiyon bulunmuştur. %23.3 oranında da karışık enfeksiyonlar belirlenmiştir. 181 sarı cücelik virüs izolatının PCR ürünleri sekanslanarak DNA dizi analizlerinin Gen bankasındaki diğer YDV izolatları ile filogenetik sınıflandırması yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda 52 yabancı ot türünden 40 farklı türün YDVs ile enfekteli olduğu özellikle Avena sterilis, A. fauta, Lolium rigidum, Bromus sterilis, Hordeum murinum, Phragmites austrialis yabancı ot türlerinin ise sarı cücelik virüslerinin tahıl üretim alanlarında epidemik hale gelmesinde önemli rezervuar konukçu yabancı ot türleri olarak önemli rol oynadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TTUBİTAK

Proje Numarası

109O522

Teşekkür

TÜBİTAK' a katkılarından dolayı teşekkür ederiz

Kaynakça

  1. Aydın O., İlbağı H. (2020). First report of yellow dwarf viruses (YDVs) in the rice fields in the Trakya region of Turkey. Journal of Crop Breeding and Genetics, 6: 96-101.
  2. Anonim. (2017). Dünya hububat ve bakliyat raporu 2017. http://www.tmo.gov.tr/ (Erişim tarihi: 09.09.2020).
  3. Bisnieks M., Kvarnheden A., Sigvald R., Valkonen JPT. (2004). Molecular diversity of the coat protein-encoding region of Barley yellow dwarf virus-PAV and Barley yellow dwarf virus-MAV from Latvia and Sweden. Archives of Virology 149:843–853.
  4. Bisnieks M., Kvarnheden A., Turka I., Sigvald R. (2006). Occurrence of Barley yellow dwarf virus and Cereal yellow dwarf virus in pasture grasses and spring cereals in Latvia. Acta Agriculturae Scandinavica Section B-Soil and Plant Science. 56: 171-178.
  5. Bremer K., Raatikainen M. (1975). Cereal disease transmitted or caused by aphids and leafhoppers in Turkey. Ann. Acad. Sai. Fenn. A. IV. Biologica 203: 1-14.
  6. Cook R.J., Veseth R.J. (1991).Wheat healthy management, APS Press. St Paul, Minnesota U.S.A. 152 p.
  7. D’Arcy C.J. (1995). Symptomology and host range of barley yellow dwarf. Pages 9-28 in C. D’Arcy and P. Burnett, eds. Barley yellow dwarf: 40 years of progress. American Phytopathological Society, St. Paul, MN.
  8. D'Arcy C.J., Burnett P.A. (eds). (1995). Barley yellow dwarf: 40 years of progress. Am. Phytopathol. Soc. Press, St. Paul, MN.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2020

Kabul Tarihi

13 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İlbağı, H., Kara, A., Çıtır, A., & Uysal, M. (2021). Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri. Turkish Journal of Weed Science, 24(1), 1-12. https://izlik.org/JA47JT34MU
AMA
1.İlbağı H, Kara A, Çıtır A, Uysal M. Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri. Turkish Journal of Weed Science. 2021;24(1):1-12. https://izlik.org/JA47JT34MU
Chicago
İlbağı, Havva, Adnan Kara, Ahmet Çıtır, ve Meryem Uysal. 2021. “Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri”. Turkish Journal of Weed Science 24 (1): 1-12. https://izlik.org/JA47JT34MU.
EndNote
İlbağı H, Kara A, Çıtır A, Uysal M (01 Haziran 2021) Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri. Turkish Journal of Weed Science 24 1 1–12.
IEEE
[1]H. İlbağı, A. Kara, A. Çıtır, ve M. Uysal, “Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri”, Turkish Journal of Weed Science, c. 24, sy 1, ss. 1–12, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47JT34MU
ISNAD
İlbağı, Havva - Kara, Adnan - Çıtır, Ahmet - Uysal, Meryem. “Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri”. Turkish Journal of Weed Science 24/1 (01 Haziran 2021): 1-12. https://izlik.org/JA47JT34MU.
JAMA
1.İlbağı H, Kara A, Çıtır A, Uysal M. Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri. Turkish Journal of Weed Science. 2021;24:1–12.
MLA
İlbağı, Havva, vd. “Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri”. Turkish Journal of Weed Science, c. 24, sy 1, Haziran 2021, ss. 1-12, https://izlik.org/JA47JT34MU.
Vancouver
1.Havva İlbağı, Adnan Kara, Ahmet Çıtır, Meryem Uysal. Trakya Bölgesi Tahıl Üretim Alanlarındaki Sarı Cücelik Virüs Hastalıklarının Doğal Konukçusu Yabancı Ot Türleri. Turkish Journal of Weed Science [Internet]. 01 Haziran 2021;24(1):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47JT34MU

35646            35647             35648           35649            35650


35651     Dergide yayınlanan makaleler, Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında lisanslanmıştır.