Araştırma Makalesi

Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım

Cilt: 4 Sayı: 2 30 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım

Öz

Depremlerin betonarme yapılar üzerinde oluşturduğu hasar ve yıkımlar, mevcut yapı stokunun deprem performanslarının öngörülen düzeyde olmadığını göstermektedir. Mevcut yapı stoku için alınabilecek önlemlerden biri de yapıların güçlendirilmesidir. Deprem performansı yetersiz betonarme yapıların hedeflenen sismik performans düzeyine çıkarılması amacıyla farklı güçlendirme yöntemleri kullanılabilmektedir. Betonarme sargılama, yetersiz taşıma gücüne veya sünekliğe sahip betonarme elemanların güçlendirilmesinde tercih edilen yöntemlerden biridir. Ancak sargılama uygulamasının etkinliği, mevcut ve yeni beton tabakaları arasındaki bileşik davranışı kontrol eden çeşitli tasarım ve malzeme parametrelerine önemli ölçüde bağlıdır. Bu çalışmada, sargılama sistemlerinin yapısal performansı üzerindeki temel parametrelerin; sargı kalınlığı, beton dayanım sınıfı ve enine donatı aralığı etkilerini değerlendirmek amacıyla ayrıntılı bir sayısal inceleme gerçekleştirilmiştir. Çalışma, bu parametrelerin özellikle betonarme kolonların kesme kuvveti kapasitelerine etkisini ortaya koymaya odaklanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, kolonlarda farklı düzeylerde hasarlara neden olan en kritik iki faktör olan düşük dayanımlı beton ve yetersiz enine donatı aralığı dikkate alınarak üç katlı bir referans bina modeli oluşturulmuştur. Herhangi bir düzensizlik içermeyen orta yükseklikteki bu yapı için statik itme analizi kullanılmıştır. Referans yapı modeli için kesme kuvveti kapasitesi aşılan kolonlar dikkate alınarak betonarme sargılama uygulanmış ve yapısal analizler yeniden gerçekleştirilmiştir. Her bir parametre için farklı değişkenler dikkate alınarak elde edilen sonuçlar, betonarme sargılamada bu parametrelerin kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu makalede sunulan sonuçlar, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK-123D055) tarafından desteklenen proje kapsamındaki araştırma faaliyetleri yolu ile kısmen elde edilmiştir.

Kaynakça

  1. A. Doǧangün, “Performance of reinforced concrete buildings during the May 1, 2003 Bingöl Earthquake in Turkey,“ Eng. Struct., 23, 841-856, 2004.
  2. B. Taşkın, A. Sezen, U. M. Tuğsal, A. Erken, “The aftermath of 2011 Van earthquakes: evaluation of strong motion, geotechnical and structural issues,“ Bull. Earthq. Eng., 11, 285-312, 2013.
  3. O. F. Nemutlu, B. Balun, A. Sarı, “Damage assessment of buildings after 24 January 2020 Elazığ-Sivrice earthquake,“ Earthq. Struct., 20(3), 325-335, 2021.
  4. A. C. Altunışık, B. Atmaca, M. E. Kartal, M. Günaydın, S. Demir, and A. Uluşan, “Assessment of structural damage following the October 30, 2020 Aegean Sea,“ J. Earthq. Tsunami, 15(6), 2150029, 2021.
  5. M. H. Arslan and H. H Korkmaz, “What is to be learned from damage and failure of reinforced concrete structures during recent earthquakes in Turkey?, “ Eng. Fail. Anal., 14(1), 1–22, 2007.
  6. A. Bayraktar et al., “Structural performance evaluation of 90 RC buildings collapsed during the 2011 Van, Turkey, earthquakes,“ J. Perform. Constr. Facil., 29(6), 04014177, 2015.
  7. M. Tapan, M. Comert, C. Demir, Y. Sayan, K. Orakcal, and A. Ilki, “Failures of structures during the October 23, 2011, Tabanlı (Van) and November 9, 2011 Edremit (Van) earthquakes in Turkey,“ Eng. Fail. Anal., 34, 606–628, 2013.
  8. E. Işık, F. Avcil, E. Arkan, and R. İzol, “Investigation of the damages due to heavy earthen roofs on masonry buildings during the Kahramanmaraş earthquakes,” Muş Alparslan Univ. J. Sci., 11(2), 45–54, 2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Betonarme Yapılar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2025

Kabul Tarihi

3 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Avcil, F., Işık, E., Büyüksaraç, A., Arkan, E., Aydın, M. C., & Ulu, A. E. (2025). Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi, 4(2), 170-182. https://izlik.org/JA49CJ53RS
AMA
1.Avcil F, Işık E, Büyüksaraç A, Arkan E, Aydın MC, Ulu AE. Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım. TMAED. 2025;4(2):170-182. https://izlik.org/JA49CJ53RS
Chicago
Avcil, Fatih, Ercan Işık, Aydın Büyüksaraç, Enes Arkan, Mehmet Cihan Aydın, ve Ali Emre Ulu. 2025. “Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 (2): 170-82. https://izlik.org/JA49CJ53RS.
EndNote
Avcil F, Işık E, Büyüksaraç A, Arkan E, Aydın MC, Ulu AE (01 Kasım 2025) Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 2 170–182.
IEEE
[1]F. Avcil, E. Işık, A. Büyüksaraç, E. Arkan, M. C. Aydın, ve A. E. Ulu, “Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım”, TMAED, c. 4, sy 2, ss. 170–182, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49CJ53RS
ISNAD
Avcil, Fatih - Işık, Ercan - Büyüksaraç, Aydın - Arkan, Enes - Aydın, Mehmet Cihan - Ulu, Ali Emre. “Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4/2 (01 Kasım 2025): 170-182. https://izlik.org/JA49CJ53RS.
JAMA
1.Avcil F, Işık E, Büyüksaraç A, Arkan E, Aydın MC, Ulu AE. Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım. TMAED. 2025;4:170–182.
MLA
Avcil, Fatih, vd. “Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi, c. 4, sy 2, Kasım 2025, ss. 170-82, https://izlik.org/JA49CJ53RS.
Vancouver
1.Fatih Avcil, Ercan Işık, Aydın Büyüksaraç, Enes Arkan, Mehmet Cihan Aydın, Ali Emre Ulu. Tasarım ve Malzeme Parametrelerinin Betonarme Sargılama Performansına Etkisi: Sayısal Bir Yaklaşım. TMAED [Internet]. 01 Kasım 2025;4(2):170-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49CJ53RS