Manevi Danışmanlık Bağlamında Dijitalleşme ve Manevi Değerler: İnternetin Değerler Üzerindeki Etkileri

Öz

Bu çalışma, dijitalleşme ve internet kullanımının manevi değerler üzerindeki etkisini incelemektedir. Özellikle günümüzde inter-net kullanımının hızla artmış olması insanların sahip olduğu de-ğer sistemlerinde ve manevi yaşamlarında önemli değişikliklere yol açmaktadır. Araştırmada internetin bireylerin sahip olduğu inançları, değerleri ve manevi yaşamları üzerindeki geniş çaplı etkileri detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Bu bağlamda internet kullanımının bireysel, toplumsal, kültürel ve manevi değerlerde meydana getirdiği değişiklikleri ve bu değişikliklerin toplumun dinamiklerine olan etkilerini analiz etmek çalışmanın öncelikli hedeflerindendir. Nitekim araştırmacılar tarafından internetin manevi değerler üzerindeki etkisinin incelenmesi uzun yıllardır devam etmekte ve bu konudaki araştırmalar literatüre oldukça geniş bir perspektif sunmaktadır. İnternetin manevi değerlere olan etkisi birçok faktörün etkileşimi sonucu ortaya çıkmaktadır. İnternetin bilgiye hızlı erişim, iletişim kolaylığı, eğlence ve eği-tim gibi bir dizi avantajı bulunmaktadır. Bu avantajlar bireylerin bilgiye daha kolay ulaşmalarına, farklı kültürlerle iletişim kurma-larına ve çeşitli deneyimler yaşamalarına olanak sağlamaktadır. İnternet aynı zamanda iş dünyasından eğlenceye, haberlerden eğitim materyallerine kadar birçok alanda da kullanılmaktadır. Bu bağlamda internet bireylerin yaşamlarını kolaylaştırma ve zengin-leştirme potansiyeline sahiptir. Ancak internetin manevi değerle-re etkisi sadece olumlu değil; aynı zamanda olumsuz yönleri de içermektedir. İnternetin bilgiye erişimi kolaylaştırması, bazen doğru ve güvenilir olmayan bilgilere de erişimi de kolaylaştırabi-lir. Bu da bireylerin değerlerini sorgulamalarına ve kararsızlık ya-şamalarına neden olabilir. Ayrıca sosyal medya platformlarındaki etkileşimlerin artması bireylerin sanal dünyada daha fazla zaman geçirmelerine yol açabilir; bu durum gerçek dünya ilişkilerine duyulan bağlılığı azaltabilir. Manevi değerler bireylerin karakteri-ni, ahlaki değerlerini ve yaşamlarına anlam katan unsurları içerir. İnternetin bu değerlere etkisi, bireylerin interneti nasıl kullandı-ğı, hangi içeriklere maruz kaldığı ve hangi değerleri benimsediği gibi bir dizi faktöre bağlı olarak değişebilir. Örneğin, bir kişi in-terneti bilinçli bir şekilde kullanarak eğitim materyallerine erişip bilgiye katkı sağlayabilirken; başka bir kişi aynı zamanda internet üzerinden zararlı içeriklere maruz kalarak manevi değerlerinden uzaklaşabilir. Dolayısıyla internetin manevi değerler üzerindeki etkisinin çeşitli faktörleri içeren bir konu olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Manevi danışmanlık ve rehberlik
• Dijitalleşme
• İnternet
• Teknolojik gelişme
• Değer
• Manevi değer

Digitalization and Spiritual Values in the Context of Spiritual Counseling: Impacts of the Internet on Values

Öz

This study delves into the influence of digitization and in-ternet usage on spiritual values. The escalating use of the internet in contemporary times has led to substantial shifts in individuals' value systems and spiritual lives. The rese-arch thoroughly explores the extensive effects of the inter-net on individuals' beliefs, values, and spiritual existence. Consequently, the primary objective is to meticulously examine the alterations prompted by internet usage in indi-vidual, social, cultural, and spiritual values, alongside asses-sing how these changes influence the dynamics of society. The examination of the internet's impact on spiritual values has been an ongoing subject of research for many years, presenting a comprehensive perspective through diverse and intricate studies in this field. The impact of the inter-net on spiritual values is the result of the interaction of va-rious factors. The internet has many advantages, enabling individuals to access information more easily, engage with different cultures, and have various experiences. It is utili-zed in various fields, such as business, entertainment, and educational materials, with the potential to facilitate and en-rich individuals' lives. However, the impact of the internet on spiritual values encompasses not only positive aspects but also negative aspects. While the internet facilitates ac-cess to information, it can also make it easier to access inaccurate information, leading individuals to question their values. Additionally, increased interactions on social media platforms may lead individuals to spend more time in the virtual world, potentially diminishing their commitment to real-world relationships. Spiritual values encompass indivi-duals' character, moral principles, and elements that bring meaning to their lives. The impact of the internet on these values can vary depending on how individuals use the in-ternet, the content they are exposed to, and the values they embrace. Therefore, the impact of the internet on spiritual values is an issue involving various factors.

Anahtar Kelimeler

• Spiritual counseling and care
• Digitalization
• Internet
• Technological development
• Value
• Spiritual value

Kaynakça

1. Akdemir, A. M. (2004). Küreselleşme ve kültürel kimlik soru-nu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 43-50.
2. Akgül, M. (2017). Dijitalleşme ve din. Marife Dini Araştırmalar Dergisi, 17(2), 191-207.
3. Avcıoğlu, G. Ş. (2011). Küresel bilgi teknolojilerinin değerler üzerindeki etkisi [Effects of Global Information Technologies on Va-lues]. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(1), 1-20.
4. Ayten, A. & Acat, B. (2019). Ergenlerde internet bağımlılığı, de-ğerler ve dindarlık düzeylerinin hayat memnuniyetini yordama gücü: Lise öğrencileri üzerine bir araştırma. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 847-870.
5. Bilginer, A. (2008). Tüketim kültürü, medya ve meta estetik. (Mas-ter's Thesis). Erzurum: Atatürk University Institute of Social Sciences.
6. Brey, P. (2006). Evaluating the social and cultural implications of the internet. Acm Sigcas Computers and Society, 36(3), 41-48.
7. Bynum, T. W. (2005). Norbert Wiener's Vision: the Impact of the ‘Automatic Age’on our Moral Lives. The impact of the Internet on our moral lives, 11-25.
8. Das, N. (2023). Human values and ethics. https://www.researchgate.net.

9. Denizci, Ö. M. (2009). Bilişim toplumu bağlamında internet ol-gusu ve sosyopsikolojik etkileri. Marmara İletişim Dergisi, (15), 47-63.
10. Dilmaç, B. (2007). Fen lisesi öğrencilerine insani değerler eğitimin veril-mesi ve insani değerler ölçeği ile sınanması. (PhD thesis). Konya: Selçuk Uni-versity Institute of Educational Sciences.
11. Doğan, M. (2018). Ergenlerin değer yönelimleri ve değer yöne-limlerinin internet bağımlılığıyla ilişkisinin incelenmesi [Investigation of the Value Tendencies of Adolescents and the Relation between Va-lue Tendencies and Internet Addiction]. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi [International Journal of Social and Educational Sciences], 5(10), 263-285.
12. Eken, M. (2020). Modern görsel kültürde m nesli’nin online inanç pratikleri. Bilimname, 43(3), 31-71.
13. Ekşi, H. & Çiftçi, M. (2017). Predicting high school students’ problematic Internet use in terms of religious beliefs and moral matu-rity. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 4, 181-206.
14. Friedman, B. & Kahn Jr, P. H. (2007). Human values, ethics, and design. In The human-computer interaction handbook (pp. 1267-1292). CRC press.
15. Gezginci, G. & Işıklı, Ş. (2018). Dindar facebook etkisi: Türk kul-lanıcılar üzerine bir analiz. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi, 1(1), 111-133.
16. Güneş, A. & Toprak, Y. (2022). Manevi-insani değerler eğilimi ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki / The Relationship Between Spiritual-Human Values Tendency And Social Media Addiction. Inter-national Academic Social Resources Journal, 7(43), 1461-1469.
17. Güneş, A. (2015). Manevi-insani değerler eğilim ölçeği (MİDÖ): Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Journal of International Social Research, 8(41), 1354-1360.
18. Güngör, E. (2000). Değerler psikolojisi üzerinde araştırmalar. İstanbul: Ötüken Neşriyat
19. Halstead, J.M. & Taylor, M.J. (2000). Learning and teaching abo-utvalues: A review of recent research. Cambridge Journal of Eucation, 30(2), 169-202.
20. Hamburger, Y. A. & Ben-Artzi, E. (2000). The relationship between extraversion and neuroticism and the different uses of the Internet. Computers in human behavior, 16(4), 441-449.
21. Hardey, M. (2002). Life beyond the screen: embodiment and identity through the internet. The Sociological Review, 50(4), 570-585.
22. Heersmink, R. (2016). The internet, cognitive enhancement, and the values of cognition. Minds and Machines, 26, 389-407.
23. İnan Kılıç, A. (2020). Lise öğrencilerinin manevi-insani değerler eğilimi. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 24(2), 807-831.
24. İnan, T. (2013). Medya okuryazarlığı sürecinde medya, çocuk ve ebeveyn ilişkisi: Ortaokul öğrencilerinin ve ebeveynlerinin televizyon ve internet kullanım-larına ilişkin tutum ve davranışların incelenmesi. (PhD thesis). Kütahya: Dumlupınar University Institute of Educational Sciences.
25. İrk, E. & G. İ. (2018). İnternet kullanımı ve ergenlerin dini geli-şimleri üzerine bir araştırma. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergi-si. 27(1), 109-135.
26. Karaca, M. (2007). Sosyolojik bir olgu olarak internet gençliği: Elazığ örneği. (PhD thesis). Elazığ: Fırat University Institute of Social Sciences.
27. Karagülle, E. A. & Çaycı, B. (2014). Ağ toplumunda sosyalleşme ve yabancılaşma. The Turkish Online Journal of Design Art and Communica-tion, 4(1), 1-9.
28. Karim, N. S. A., Zamzuri, N. H. A. & Nor, Y. M. (2009). Explo-ring the relationship between Internet ethics in university students and the big five model of personality. Computers & Education, 53(1), 86-93.
29. Kaya, Z. T. (2010). Kültürel değişmeler ve medya. (Master's thesis). Erzurum: Atatürk University Institute of Social Sciences.
30. Kılınç, İ. & Gündüz, Ş. (2017). Lise öğrencilerinin siber duyarlı-lık, internet bağımlılığı ve insani değerlerinin incelenmesi / Investiga-tion of high school students' cyber sensitivity, internet addiction and humanistic values. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 261-283.
31. Korlaelçi, M. (2005). Küreselleşme karşısında manevi değerleri-miz. Felsefe Dünyası 1(41), 91-110.
32. Kurttekin, F. (2021). Bilişim çağında ‘gençlik, din ve değer’ konu-larını ele alan makaleler üzerine bir inceleme. Eskiyeni, (45), 781-795.
33. Matusitz, J. (2007). The implications of the Internet for human communication. Journal of Information Technology Impact, 7(1), 21-34.
34. Meydan, H., Aybey, S., Dikmen, F. & Dikmen, S. (2018). Sosyal medya ve gençlik değerleri: Zonguldak’ta liselerde öğrenim gören genç-ler üzerine bir inceleme. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, (7), 125-143.
35. Morahan-Martin, J. & Schumacher, P. (2000). Incidence and cor-relates of pathological Internet use among college students. Computers in human behavior, 16(1), 13-29.
36. Ojha, P. K., Gupta, B.K., Mishra, D., Verma, A. P. & Mishra, B. P. (2022). Human Values and Ethics. Banda University of Agriculture and Technology.
37. Ormanlı, O. (2012). Dijitalleşme ve Türk sineması. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 2(2), 32-38.
38. Özcan, K. & Sengir, S. (2016). İnternet bağımlılığı ve kişisel de-ğerler arasındaki ilişkinin incelenmesi. [In] Eğitim bilimlerinde yenilikler ve nitelik arayışı. Eds. Ö. Demirel & S. Dinçer (pp. 699–708). Ankara: Pe-gem Akademi Yayıncılık.
39. Postman, N. (1993). Technopoly: The surrender of culture to technology. New York: Vintage Books.
40. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of Ameri-can community. New York: Simon and schuster.
41. Schwartz, S. H. (1999). A theory of cultural values and some implications for work. Applied psychology, 48(1), 23-47.
42. Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., Harris, M. & Owens, V. (2001). Extending the cross-cultural validity of the theory of basic human values with a different method of measurement. Journal of cross-cultural psychology, 32(5), 519-542.
43. Srivalli, T., Syamala, M. & Vimala, T. D. (2021). Human values and professional ethics. Acharya Nagarjuna University.
44. Swingewood, A. (1996). Kitle kültürü efsanesi (çev. A. Kansu). An-kara: Bilim ve Sanat Yayınları.
45. Şener, T. (2022). Dijital siyaset ve siyasal katılımın yeni bir boyu-tu olarak e- katılım. [In] Siyasal iletişimde dijitalleşme. (pp. 31-42). Ed. Y. Korkut. Konya: Eğitim Yayınevi.
46. Törenli, N. (2005). Yeni medya, yeni iletişim ortamı. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
47. Trittin-Ulbrich, H., Scherer, A. G., Munro, I. & Whelan, G. (2021). Exploring the dark and unexpected sides of digitalization: Toward a critical agenda. Organization, 28(1), 8-25.
48. Ulusoy, O. (2008). Ergenlerde bilişim teknolojileri kullanımı ve saldır-ganlık ilişkisi. (Master's Thesis). Adana: Çukurova University Institute of Social Sciences.
49. Vardi, R. (2013). İnternette yer alan dini içerikli bilginin güveni-lirliği. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(3).79-87.
50. Verbeek, P. P. (2006). Materializing morality: Design ethics and technological mediation. Science, Technology, & Human Values, 31(3), 361-380.
51. Weinreich, F. (1997). Establishing a point of view towards virtual communities. Computer-Mediated Communication, 3(2), 10-23.
52. Wiener, N. (1948). Cybernetics: or control and communication in the animal and the machine. Boston, MA: Technology Press.
53. Wiener, N. (1950/1954). The human use of human beings: Cybernetics and society. Houghton Mifflin, 1950. (Second Edition Revised, Double-day Anchor, 1954)
54. Yalçın, C. (2003). Sosyolojik bir bakış açısıyla internet. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 77-89.
55. Yeniyol, A. (2016). Ortaöğretimde manevi değerler ve eğitimi. (PhD thesis). İstanbul: İstanbul University Institute of Social Sciences.
56. Yılmaz, S. (2006). İnternet ve internet kafelerin ilk ve orta öğretim öğren-cilerine etkileri (İstanbul örneği). (Master's thesis). Sakarya: Sakarya Univer-sity Institute of Social Sciences.
57. Zubair, T. & Raquib, A. (2020). Islamic perspective on social media technology, addiction, and human values. Journal of Islamic Thought and Civilization, 10(2), 243-267.