EN
TR
Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı
Öz
Bu makalede, sistem haklılaştırma teorisinin manevi danışmanlık ve rehberlik perspektifinden analiz edilmesi amaçlanmıştır. Konuya ilişkin oluşturulan literatüre bakıldığında sistem haklılaştırma teorisinde, bireylerin mevcut toplumsal düzeni rasyonelleştirme ve destekleme eğiliminde oldukları savunulmuştur. Bireylerin belirsizlikten kaçınma, psikolojik güvenlik ve aidiyet ihtiyacı gibi güdülerle mevcut sistemin adil olduğuna inanma eğiliminde oldukları belirtilmiştir. Ancak, bu inancın kısa sürede psikolojik rahatlama sağlarken, uzun dönemde toplumsal değişimi engelleyebileceği ve bireylerin haksızlıklara karşı mücadele etme potansiyellerini sınırlayabileceği ifade edilmiştir. Özellikle dezavantajlı grupların, sistemin adaletsizliklerine rağmen ona uyum sağlamayı tercih edebildikleri vurgulanmıştır. Manevi danışmanlık ve rehberliğin, bireylerin manevi iyi oluşlarını destekleyen bir danışmanlık alanı olduğu düşünüldüğünde bireylerin anlam arayışlarını merkeze alarak, manevi dayanıklılıklarını artırmalarına yardımcı olduğu belirtilmiştir. Manevi dayanıklılığın, bireyin zorluklarla başa çıkma becerilerini güçlendirerek ruhsal iyilik halini artırabileceği ileri sürülmüştür. Ayrıca makalede, manevi danışmanlık ve rehberliğin bireyin mevcut sistemle olan ilişkisini anlamlandırmasına, sistem haklılaştırma eğiliminin hangi noktalarda psikolojik refaha katkı sağladığını ve hangi noktalarda bireyi sınırladığını değerlendirmesine olanak tanıyabileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, manevi danışmanlık ve rehberliğin bireyin statükoya uyum sağlama veya onu sorgulama süreçlerini nasıl şekillendirdiği ele alınmıştır. Manevi danışmanlık ve rehberliğin danışanların bilişsel çelişkilerini fark etmelerine, adaletsizlikleri sorgulamalarına ve bilinçli değişim süreçlerine yönlendirilmesine destek olabileceği belirtilmiştir. Bu süreçte, bireylerin manevi dayanıklılığının artırılarak sadece bireysel psikolojik rahatlama sağlamak yerine, toplumsal farkındalık kazanmalarının da teşvik edilebileceği vurgulanmıştır. Manevi danışmanlık ve rehberlik, bireyin sadece mevcut düzenle psikolojik uyum sağlamasını değil, aynı zamanda toplumsal adalet arayışına katkıda bulunmasını da destekleyebilir. Böylece birey, sistemin haklı olup olmadığına dair farkındalık geliştirerek, manevi ve etik değerler çerçevesinde bilinçli kararlar alabilir. Sonuç olarak adı geçen bu teori kapsamında manevi danışmanlık ve rehberliğin bireylerin içsel denge sağlamasına, toplumsal eşitsizliklere karşı bilinç geliştirmesine ve gerektiğinde dönüşüm süreçlerine uyum sağlamasına katkı sunabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca sistem haklılaştırma teorisi ile manevi danışmanlık ve rehberliğin kesişim noktalarının incelendiği bu makalede, bireylerin sistemsel adalet algılarını dönüştürmeye yönelik bazı somut öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağılkaya-Şahin, Z. (2024). Navigating interreligious differences in spiritual/pastoral care: An empirical study on Turkish Muslim and German Christian spiritual/pastoral caregivers. Religions, 15(5), 571.
- Altop, E., & Solak, N. (2021). Düşük sosyo-ekonomik statüdeki er-genlerde psikolojik iyi oluş: Sistemi meşrulaştırıcı inançların, öfke ve hayranlık duygularının rolü. AYNA Clinical Psychology Journal, 8(3), 444-488.
- Anderson, L., & Nichols, M. D. (2022). A qualitative exploration of women’s self-knowledge and perception surrounding their reproducti-ve bodies. Journal of International Women’s Studies, 24(5), 1-15.
- Antmen, D. (2023). Explaining the justification of violence against women based on the system justification theory. Nesne Psikoloji Dergisi, 11(29), 503-518.
- Asadzandi, M., Mazandarani, H. A., Saffari, M., & Khaghanizadeh, M. (2022). Effect of spiritual care based on the sound heart model on spiritual experiences of hemodialysis patients. Journal of Religion & Health, 61(3), 2056-2071.
- Asgeirsdottir, G. H., Sigurbjörnsson, E., Traustadottir, R., Sigur-dardottir, V., Gunnarsdottir, S., & Kelly, E. (2013). “To cherish each day as it comes”: A qualitative study of spirituality among persons rece-iving palliative care. Supportive Care in Cancer, 21(5), 1445-1451.
- Bahamondes, J., Sengupta, N. K., Sibley, C. G., & Osborne, D. (2021). Examining the relational underpinnings and consequences of system‐justifying beliefs: Explaining the palliative effects of system justification. British Journal of Social Psychology, 60(3), 1027-1050.
- Belen, F. Z. (2022). Manevi danışmanlıkta bibliyoterapi tekniği ve uygulanması. Grafiker Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
23 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
1 Mart 2025
Kabul Tarihi
8 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 11
APA
Güler Ünal, A. G. (2025). Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, 11, 11-46. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1649250
AMA
1.Güler Ünal AG. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 2025;(11):11-46. doi:10.56432/tmdrd.1649250
Chicago
Güler Ünal, Ayse Gül. 2025. “Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı”. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, sy 11: 11-46. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1649250.
EndNote
Güler Ünal AG (01 Haziran 2025) Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi 11 11–46.
IEEE
[1]A. G. Güler Ünal, “Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı”, Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, sy 11, ss. 11–46, Haz. 2025, doi: 10.56432/tmdrd.1649250.
ISNAD
Güler Ünal, Ayse Gül. “Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı”. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 11 (01 Haziran 2025): 11-46. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1649250.
JAMA
1.Güler Ünal AG. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 2025;:11–46.
MLA
Güler Ünal, Ayse Gül. “Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı”. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi, sy 11, Haziran 2025, ss. 11-46, doi:10.56432/tmdrd.1649250.
Vancouver
1.Ayse Gül Güler Ünal. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Perspektifinden Sistem Haklılaştırma Teorisi: Uygulama Alanları ve İmkânı. Türk Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Dergisi. 01 Haziran 2025;(11):11-46. doi:10.56432/tmdrd.1649250