İslam Hukukunda Eşlerin Mali Mükellefiyetleri

Öz Her bir insan bir aile içinde doğar ve büyür. Zira insan soyunun sağlıklı bir şekilde devam etmesi ve medeni ilişkilerin öğrenilebilmesi için bu bir zorunluluktur. Bu zorunluluk insanları aile kurmaya sevk etmiştir. Diğer dinler ve hukuk sistemleri gibi İslam dini ve İslam hukuku da insanların tüm eylemlerine dair bir takım düzenlemeler getirmektedir. Bu bağlamda insanların aile kurmalarını teşvik etmiş ve buna dair tarafların ne gibi hak ve sorumlulukları olduğunu ortaya koymuştur. Çünkü iki farklı insanın bir araya gelerek ortaklaşa hukuki bir eylemde bulunmaları zorunlu olarak bu hak ve mükellefiyetleri meydana getirmektedir. İslam hukukunda evliliğin taraflara sağladığı birçok hak ve onları mükellef kıldığı birçok sorumluluk olmakla birlikte biz bunlardan sadece mali mükellefiyetleri ele alıp inceleyeceğiz. Mali mükellefiyet dediğimiz şey; çeyiz, mehir ve nafakadır. İslam hukukunda evlilik birliğinin oluşması ile bunları karşılamakla kim mükelleftir. Kadının kendisi veya daha çok ailesi tarafından İslam tarihi boyunca sosyal bir vakıa olarak yaygın bir şekilde uygulanan çeyiz, Maliki hukukçular hariç İslam hukukçularının çoğunluğuna göre kadın için hukuki bir mükellefiyet olarak görülmemiştir. Mehir ve nafakanın ise şartlarının oluşması halinde erkek için mali bir mükellefiyet olduğu hususunda İslam hukukçuları ittifak etmişlerdir. Biz bu çalışmamızda eşlerin bu mali mükellefiyetlerinin hangi şartlarda ve hangi nitelikte üzerlerine gerekli olduğunu İslam hukukunda yangın olan dört mezhebi dikkate alarak açıklayacağız. Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Mali Mükellefiyet, Çeyiz, Mehir, Nafaka