Lise Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeyleri ile İyilik Halleri Arasındaki İlişki

Öz

Fiziksel aktivite mekân fark etmeden yapılan, vücut iskelet kas sisteminin enerji harcayarak gerçekleştirdiği, belirli bir program dâhilinde veya hayatın doğal akışı içerisinde her türlü eylemi içerirken;, iyilik hali bireyin sağlığını bütün yönleriyle tanımlar ve ele alır. Diğer bir değişle iyi oluş bireylerin fiziksel gereksinimlerini fark etmesi ve duygusal, zihinsel, ruhsal yönden kendini algılayarak yaşam tarzını bu ihtiyaçlarına göre düzenleyerek kendilerine odaklanma sürecidir. Bu kapsamda mevcut araştırmanın amacı, lise düzeyinde eğitim gören öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri ile iyi halleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Sakarya ilindeki devlet okullarında öğrenim görmekte olan lise düzeyinde öğrenciler oluşturmaktadır. İlişkisel tarama yöntemi ile tasarlanan araştırmaya, kolayda örnekleme yoluyla seçilen 310 erkek (%56,2) ve 242 kadın (%43,8) olmak üzere toplam 552 (x = 15,39±1,55) öğrenci katılmıştır.Veri toplama aracı olarak, “Fiziksel Aktivite Ölçeği”, “İyi Hal Ölçeği” ve araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu’’ kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılarak SPSS 26 programında incelenmiştir. Öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri ile iyilik hali arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu (p<.05) ve fiziksel aktivitenin iyilik halini açıklamada anlamlı yordayıcı güce sahip olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Elde edilen bu sonuca göre fiziksel aktiviteye katılım düzeyi öğrencilerin iyi halleri üzerine olumlu etki ettiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• iyilik hali
• fiziksel aktivite
• sağlık

The Relationship Between Physical Activity Levels and Well-Being of High School Students

Öz

While physical activity includes all kinds of actions performed regardless of location, performed by the body skeletal muscle system by depleting energy, within a specific program or in the natural flow of life, well-being defines and addresses all aspects of the individual's health. In other words, well-being is the process of individuals realizing their physical needs and focusing on themselves by perceiving themselves emotionally, mentally and spiritually and organizing their lifestyle according to these needs. In this case, the aim of the present study is to examine the relationship between physical activity levels and well-being of high school students. The population of the study includes of high school students studying in public schools in Sakarya province. A total of 552 (X= 15.39±1.55) students, 310 male (56.2%) and 242 female (43.8%) selected by convenience sampling method, participated in the research designed with the relational screening method. As data collection tools, "Physical Activity Scale", "Well-Being Scale" and "Personal Information Form" developed by the researchers were used. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation and regression analyses in SPSS 26 software. It was found out that there was a positive, low-level meaningful relationship between students' physical activity levels and well-being (p<.05) and physical activity had a meaningful predictive power in explaining well-being (p<.05). According to this result obtained, it can be said that the level of participation in physical activity has a positive effect on the well-being of students.

Anahtar Kelimeler

• well-being
• physical activity
• health

Kaynakça

1. Ardell DB. The history of wellness. Ardell Wellness Report. 59. bs. C. 6. 1998. 3-11 s.
2. Westgate CE. Spiritual Wellness and Depression. Journal of Counseling & Development [Internet]. 10 Eylül 1996;75(1):26-35. Erişim adresi: https://doi.org/10.1002/j.1556-6676.1996.tb02311.x
3. Myers JE, Sweeney TJ, Witmer JM. The Wheel of Wellness Counseling for Wellness: A Holistic Model for Treatment Planning. Journal of Counseling & Development [Internet]. 01 Temmuz 2000 [a.yer 29 Ekim 2023];78(3):251-66. Erişim adresi: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/j.1556-6676.2000.tb01906.x
4. Dunn HL. High-level wellness for man and society. Am J Public Health [Internet]. 1959 [a.yer 29 Ekim 2023];49(6):786-92. Erişim adresi: https://doi.org/10.2105/ajph.49.6.786
5. Conyne R. Counseling for wellness and prevention: Helping people become empowered in systems and settings. 2015; Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2016.05.022
6. Bruhn JG, David Cordova F, Williams JA, Fuentes RG. Spring 1977 Allied Health Sciences in the School of Allied Health Sciences; Mr. Williams is Coordinator of Educational Planning in the School of Medicine; and Mr. Fuentes is Coordinator of Special Programs in the School of Medicine. J Community Health [Internet]. 1977;2(3):209. Erişim adresi: https://doi.org/10.1007/bf01349705
7. Zorba Erdal. Herkes İçin Yaşam Boyu Spor. Fırat Matbaacılık; 2015.
8. Egbert E. Concept of Wellness. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv [Internet]. Ocak 1980;18(1):9-9. Erişim adresi: https://doi.org/10.3928/0279-3695-19800101-03

9. İmdat Yarım, Özlem Orhan, Ebru Çetin. Kent Yaşamında Wellness Kavramı. Zorba Erdal, editör. Ankara: Akademisyen Kitapevi; 2019. 150-157 s.
10. Piggin J. What Is Physical Activity? A Holistic Definition for Teachers, Researchers and Policy Makers. Front Sports Act Living [Internet]. 18 Haziran 2020;2. Erişim adresi: https://doi.org/10.3389/fspor.2020.00072
11. Moral-Garcia JE, Jiménez A, Cabaco AS, Jiménez-Eguizabal A. The Role of Physical Activity and School Physical Education in Enhancing School Satisfaction and Life Satisfaction. Int J Environ Res Public Health [Internet]. 10 Şubat 2021;18(4):1689. Erişim adresi: https://doi.org/10.3390/ijerph18041689
12. Chen S, Yan HO WK, Dilsad Ahmed M. Physical Activity and Its Relationship with Life Satisfaction among Middle School Students: A Cross-Culture Study. Sustainability 2020, Vol 12, Page 6932 [Internet]. 26 Ağustos 2020;12(17):6932. Erişim adresi: https://doi.org/10.3390/su12176932
13. Warburton DER, Bredin SSD. Reflections on Physical Activity and Health: What Should We Recommend? Canadian Journal of Cardiology [Internet]. Nisan 2016;32(4):495-504. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.cjca.2016.01.024
14. Çakır G, Ergin R. Fiziksel Aktivite ve İyi Oluş İlişkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi [Internet]. 26 Eylül 2023;12(3):1367-74. Erişim adresi: https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1320687
15. Çakir Z, Erbaş Ü. Spor Bilimlerinde Okuyan Öğrencilerin Sporcu Uyku Davranış Tutumlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES [Internet]. 2021;7(2):593-604. Erişim adresi: https://doi.org/10.46328/intjces.1032452
16. Pace B. The Benefits of Regular Physical Activity. JAMA [Internet]. 14 Haziran 2000;283(22):3030. Erişim adresi: https://doi.org/10.1001/jama.283.22.3030
17. Gönen M, Ceyhan MA, Çakır Z, Zorba E, Coşkuntürk OS. Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Rekreasyon Alanı Kullanımlarına İlişkin Engel ve Tercihleri. The Online Journal of Recreation and Sport [Internet]. 01 Ekim 2022;11(4):59-76. Erişim adresi: https://doi.org/10.22282/ojrs.2022.109
18. Rabia Uysal. Normal ve ikili eğitimde ortaöğretim öğrencilerinin uyku kalitesi ve fiziksel aktivite düzeylerinin incelenmesi. [Mersin]: Eğitim bilimleri enstitüsü; 2022.
19. Ünal Belgin, Ergör Gül, Horasan Dinç Gönül, Kalaca Sibel, Sözmen Kaan. Türkiye kronik hastalıklar ve risk faktörleri sıklığı çalışması [Internet]. Ankara: Kuban Matbaacılık; 2013 [a.yer 30 Ekim 2023]. 169-185 s. Erişim adresi: https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/khrfat.pdf
20. Demirci Ş, Kaya Sıdıka. Türkiye’de Yaşlı Bireyler Arasında Bulaşıcı Olmayan Hastalık ve Risk Faktörlerinin Birliktelik Kuralları Analizi ve Sosyal Ağ Analizi ile İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi [Internet]. 20 Mayıs 2022;13(34):535-50. Erişim adresi: https://doi.org/10.21076/vizyoner.948245
21. World Health Organization. World Health Organization. Physical Activity. 2022.
22. Defever E, Mwaanga O, Lee B, Jones M. Evaluation of practice to promote physical activity in schools in a unitary authority in England. Public Health [Internet]. Mayıs 2020;182:155-60. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.puhe.2020.02.014
23. Van Kann DHH, Kremers SPJ, de Vries NK, de Vries SI, Jansen MWJ. The effect of a school-centered multicomponent intervention on daily physical activity and sedentary behavior in primary school children: The Active Living study. Prev Med (Baltim) [Internet]. Ağustos 2016;89:64-9. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2016.05.022
24. Milli Eğitim Bakanlığı. Beden eğitimi ve spor dersi öğretim programı (Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü; 2018.
25. Niyazi Karasar. Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, ilkeler ve teknikler . 32. bs. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.; 2018.
26. A Atienza. Home-Based Physical Activity Programs for Middle-Aged and Older Adults: Summary of Empirical Research. J Aging Phys Act [Internet]. 01 Mayıs 2001;9(s1):S38-58. Erişim adresi: https://doi.org/10.1123/japa.9.s1.s38
27. Craig CL, Marshall AL, Sjöström M, Bauman AE, Booth ML, Ainsworth BE, vd. International physical activity questionnaire: 12-Country reliability and validity. Med Sci Sports Exerc [Internet]. 01 Ağustos 2003;35(8):1381-95. Erişim adresi: https://doi.org/10.1249/01.mss.0000078923.96621.1d
28. Sağlam Yunus. Öğretmenlerin Fiziksel Aktivite Düzeyleri İle Yaşam Kalitesi Düzeylerinin Karşılaştırılması (Bitlis İli Örneği) [2015]. [Niğde]: Sosyal bilimler enstitüsü; 2015.
29. Diener E, Wirtz D, Tov W, Kim-Prieto C, Choi D won, Oishi S, vd. New Well-being Measures: Short Scales to Assess Flourishing and Positive and Negative Feelings. Soc Indic Res [Internet]. 28 Haziran 2010;97(2):143-56. Erişim adresi: https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
30. Fidan M, Üniversitesi S, Usta F. İyilik Hali Ölçeğinin Türkçe Formunun Güvenirlik ve Geçerliğinin İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi . 2013;2(3).
31. George Darren, Mallery Paul. SPSS for windows step by step: A simple guide and reference 10.0 update. 3. bs. Allyn and Bacon; 2001.
32. Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S, Yıldırım E. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya Kitapevi; 2012.
33. Şener Büyüköztürk. Veri analizi el kitabı . 22. bs. Ankara: Pegem Akademi; 2016.
34. Şener Büyüköztürk. Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve Yorum. 21. bs. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık; 2015.
35. Di Maglie A, Marsigliante S, My G, Colazzo S, Muscella A. Effects of a physical activity intervention on schoolchildren fitness. Physiol Rep. 25 Ocak 2022;10(2).
36. Doğan T. Üniversite Öğrencilerinin İyilik Halinin “Maneviyat” ve “Serbest Zaman” Boyutlarının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2006;30(30):120-9. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/hunefd/issue/7806/102372
37. Pekçetin S, İnal Ö. Düzenli Fiziksel Egzersizin Üniversite Öğrencilerinin İyilik Haline Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 06 Eylül 2018;5(2):31-9. Erişim adresi: https://doi.org/10.21020/husbfd.421254
38. Costigan SA, Lubans DR, Lonsdale C, Sanders T, del Pozo Cruz B. Associations between physical activity intensity and well-being in adolescents. Prev Med (Baltim) [Internet]. Ağustos 2019;125:55-61. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2019.05.009
39. Trajković N, Mitić PM, Barić R, Bogataj Š. Editorial: Effects of physical activity on psychological well-being. Front Psychol [Internet]. 18 Ocak 2023;14. Erişim adresi: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1121976
40. Çifçi F. The Effect of exercise log on health-related physical fitness parameters of secondary school students. International Journal of Eurasian Education and Culture [Internet]. 01 Ocak 2022;7(16):269-300. Erişim adresi: http://dx.doi.org/10.35826/ijoecc.555
41. Fainardi V, Fasola S, Mastrorilli C, Volta E, La Grutta S, Vanelli M. A two-week summer program promoting physical activity: quality of life assessment in Italian children. Psychol Health Med [Internet]. 21 Nisan 2021;26(4):444-56. Erişim adresi: https://doi.org/10.1080/13548506.2020.1761552
42. Robinson LE, Stodden DF, Barnett LM, Lopes VP, Logan SW, Rodrigues LP, vd. Motor Competence and its Effect on Positive Developmental Trajectories of Health. Sports Medicine [Internet]. 23 Eylül 2015;45(9):1273-84. Erişim adresi: https://doi.org/10.1007/s40279-015-0351-6
43. Sallis JF. Age-related decline in physical activity: a synthesis of human and animal studies. Med Sci Sports Exerc [Internet]. 2000 [a.yer 30 Ekim 2023];32(9):1598-600. Erişim adresi: http://www.msse.org
44. Hollis JL, Sutherland R, Williams AJ, Campbell E, Nathan N, Wolfenden L, vd. A systematic review and meta-analysis of moderate-to-vigorous physical activity levels in secondary school physical education lessons. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity [Internet]. 24 Aralık 2017;14(1):52. Erişim adresi: https://doi.org/10.1186/s12966-017-0504-0
45. Motl RW, McAuley E. Physical Activity, Disability, and Quality of Life in Older Adults. Phys Med Rehabil Clin N Am [Internet]. Mayıs 2010;21(2):299-308. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.pmr.2009.12.006
46. Andermo S, Nguyen TTD, Jonsson S, Petersen S, Friberg M, Romqvist A, vd. School-related physical activity interventions and mental health among children: a systematic review and meta-analysis. Erişim adresi: https://doi.org/10.1186/s40798-020-00254-x
47. Ruzmatovich US. Uzbekistan’s General Education School Physical Education Programme: A Curriculum Analysis Best Journal Of Innovatıon ın Scıence, Research and Development. Best journal of ınnovatıon ın scıence [Internet]. 2023 [a.yer 30 Ekim 2023];2(5). Erişim adresi: https://www.bjisrd.com/index.php/bjisrd/article/view/209