Sports Commitment and Phubbing: Reflections From Various Sports Disciplines

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 1, 1 - 9, 03.02.2026

Arif Özsarı , Murat Tilki , Erkan Gülgösteren , Gültekin Lekesiz , Mehmet Aktaş

https://doi.org/10.22282/tojras.1719140

Öz

This research aimed to investigate the relationship between sports commitment and phubbing. A total of 477 athletes participated in the study, comprising 220 female and 257 male athletes actively involved in various sports: athletics (n=86), badminton (n=11), basketball (n=62), football (n=101), futsal (n=22), handball (n=17), table tennis (n=17), archery (n=36), and volleyball (n=125). Research data were collected using scales measuring sports commitment and general phubbing. Confirmatory factor analysis (CFA) was performed on the scales. In addition to descriptive analyses, t-tests and correlation analyses were employed. The findings revealed significant variations in the research scales based on the type of sport and branch. According to the correlation analysis results, a significant, negative, and weak correlation was found between the vigor subdimension of the Sports Commitment Scale and the interpersonal conflict (r=-.113), self-isolation (r=-.179), and problem awareness (r=-.146) subdimensions of the General Phubbing Scale. A significant, negative, and weak correlation was also found between the absorption subdimension of the Sports Commitment Scale and the self-isolation (r=-.110) and problem awareness (r=-.120) subdimensions of the General Phubbing Scale. In conclusion, it can be said that as vigor and absorption, which are components of commitment to sports, increase, phubbing behaviors will decrease.

Anahtar Kelimeler

Sports commitment , Phubbing , Sports Branches

Sportif Bağlılık ve Sosyotelizm: Çeşitli Spor Branşlarından Yansımalar

Öz

Bu araştırma ile sportif bağlılık ve sosyotelizm ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya atletizm (n=86), badminton (n=11), basketbol (n=62), futbol (n=101), futsal (n=22), hentbol (n=17) masa tenisi (n=17), okçuluk (n= 36) ve voleybol (n=125), branşlarında aktif sporculuk yapan 220 kadın, 257 erkek olmak üzere toplamda 477 sporcu katılım sağlamıştır. Araştırma verileri spora bağlılık ve genel sosyotelist olma ölçekleriyle toplanmıştır. Ölçeklere ilişkin doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Araştırmada betimleyici analizlerin yanı sıra t testi ve korelasyon analizlerine yer verilmiştir. Bulgular; katılımcıların araştırma ölçekleri kapsamında spor türü ve branş değişkeninde anlamlı değişimler tespit edilmiştir. Korelâsyon analizi sonuçlarına göre; spora bağlılık ölçeği alt boyutu olan dinç olma ile sosyotelizm ölçeği alt boyutlarından kişilerarası çatışma (r=-.113), kendini yalnızlaştırma (r=-.179) ve problem farkındalığı (r=-.146) arasında anlamlı, negatif ve zayıf düzeyli bir korelasyon tespit edilmiştir. Spora bağlılık ölçeğinin diğer bir alt boyutu olan odaklanma ile sosyotelizm ölçeği alt boyutlarından kendini yalnızlaştırma (r=-.110) ve problem farkındalığı (r=-.120) arasında anlamlı, negatif ve zayıf düzeyli bir korelasyon tespit edilmiştir. Sonuç olarak; spora bağlılık (dinç olma ve odaklanma) arttıkça, sosyotelizm sergileme davranışlarının azalacağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Spora bağlılık , Sosyotelizm , Spor branşları

Kaynakça

• Argan, M., Köse, H., Özgen, C., & Yalınkaya, B. (2019). Do sports, take photo and share: Phubbing, social media addiction and narcisism of body builders. European Journal of Physical Education and Sport Science,5(9),79-94.
• Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with amos: Basic Concepts, Applications, and Programming (2nd ed.). New York: Taylor and Francis Group.
• Caz, Ç., & Bardakçı, S. (2023). Spora bağlılık ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkinin incelenmesi: Spor bilimleri fakültesi üzerine bir uygulama. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 131-146.
• Chotpitayasunondh, V., & Douglas, K. (2018). The effects of "phubbing" on social interaction. Journal of Applied Social Psychology, 48, 304-316. https://doi.org/10.1111/JASP.12506.
• Chotpitayasunondh, V., & Douglas, K. M. (2018). Measuring phone snubbing behavior: Development and validation of the Generic Scale of Phubbing (GSP) and the Generic Scale of Being Phubbed (GSBP). Computers in human behavior, 88, 5-17.
• Choi, H. H. (2023). The relationships between participation motivation and continuous participation intention: Mediating effect of sports commitment among university futsal club participants. Sustainability, 15(6), 5224.
• Cole, D. A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of consulting and clinical psychology, 55(4), 584.
• Çapık, C. (2014). Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 196-205.
• Denktaş, M., & Fişekçioğlu, İ. B. (2024). Spor lisesi ve spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin spora bağlılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Spor bilimleri alanında akademik araştırma ve değerlendirmeler-II, 77.
• Erdoğan, Y., Bayram, S., & Deniz, L. (2007). Web tabanlı öğretim tutum ölçeği: Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-14.
• Eski, T., & Yılmaz, B. H. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin teknoloji bağımlılıkları ile spora bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 13(3), 269-276.
• Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., & Paris, A. H. (2004). School Engagement: Potential of the Concept, State of the Evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59-109. doi:10.3102/00346543074001059.
• Garrido, E. C., Delgado, S. C., & Esteban, P. G. (2024). Phubbing and its impact on the individual's psychological well-being. Acta Psychologica, 248, 104388.
• Garrido, E., Issa, T., Esteban, P., & Delgado, S. (2021). A descriptive literature review of phubbing behaviors. Heliyon, 7. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07037.
• Grieve, R., Lang, C. P., & March, E. (2021). More than a preference for online social interaction: Vulnerable narcissism and phubbing. Personality and Individual Differences, 175, 110715.
• Guillén, F., and Martínez-Alvarado, J. R. (2014). The sport engagement scale: An adaptation of the Utrecht Work Engagement Scale (UWES) for the sports environment. Universitas Psychologica, 13(3), 975-984
• Gündüzalp, C., & Yıldız, E. P. (2020). Spor yapan bireylerin teknoloji bağımlılık düzeylerinin demografik özelliklerine göre incelenmesi. Ekev Akademi Dergisi, (82), 23-43.
• Güney, L. G., Uzun, A. P. D. M., & İmamoğlu, O. (2021). Spora bağımlılığın değişik faktörlere göre araştırılması. Geopolitics-A Configuration For The Unification of The Old Continent.
• Gürbüz, S., & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (4. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Hair Jr, J. F., Matthews, L. M., Matthews, R. L., & Sarstedt, M. (2017). PLS-SEM or CB-SEM: updated guidelines on which method to use. International Journal of Multivariate Data Analysis, 1(2), 107-123.
• Han, M. T., & Polat, E. (2022). Kış sporları ile ilgilenen sporcuların spora bağlılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 80-91.
• Kalaycı, Ş. (2018). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Dinamik Akademi Yayıncılık.
• Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Mızrak-Şahin, B., ... & Babadağ, B. (2016). Sanal dünyanın kronolojik bağımlılığı: Sosyotelizm (phubbing). Addicta: The Turkish Journal on Addiction, 3(2), 223-269.
• Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi (İkinci Yazım 34. Basım). Nobel Yayıncılık: Ankara.
• Kayhan, R, Bardakçı, S., & Caz, Ç. (2020). Spora bağlılık ölçeği’ni Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9 (3) , 2905-2922
• Kocak, F., Tuncel, F., & Tuncel, S. (2013). Determining The Dimensions of Sustainability in Sport. Spormetre Journal of Physical Education and Sports Sciences, 11(2), 113-129.
• Liu, J., Wang, W., Hu, Q., Wang, P., Lei, L., & Jiang, S. (2021). The relationship between phubbing and the depression of primary and secondary school teachers: A moderated mediation model of rumination and job burnout. Journal of Affective Disorders, 295, 498-504.
• Mantere, E., Savela, N., & Oksanen, A. (2021). Phubbing and social intelligence: Role-playing experiment on bystander inaccessibility. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(19), 10035.
• Orhan-Göksün, D. (2019). Sosyotelist olma ve sosyotelizme maruz kalma ölçeklerinin Türkçeye uyarlanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 657-671.
• Özsarı, A., & Çetin, M. Ç. (2022). Spora yönelik tutum ve mutluluk ilişkisi (sağlık sektöründe bir araştırma). SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 36-47.
• Özsarı, A., & Fişekçioğlu, İ. B. (2023). Spora yönelik tutum, sosyal güvende hissetme ve memnuniyet ilişkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 658-669.
• Plichta, S. B., & Kelvin, E. A. (2013). Munro's statistical methods for health care research. (6th ed.). Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins
• Polat, A., & Kaynak, K. (2022). Kadın voleybolcuların spora bağlılıkları ile prososyal ve antisosyal davranışları arasındaki ilişkinin İncelenmesi. Ulusal Kinesyoloji Dergisi, 3(2), 38-47.
• Polat, R. (2017). Dijital hastalık olarak nomofobi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 1(2), 164-172.
• Sánchez-Santos, J., Rungo, P., & Lera-López, F. (2022). Building social capital through sport engagement: evidence for adults aged 50 years and older. Ageing and Society. https://doi.org/10.1017/s0144686x22000046.
• Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2010). Defining and measuring work engagement: Bringing clarity to the concept. Career Development International, 15(3), 209-223. doi:10.1108/13620431011066284.
• Schellenberg, B. J., & Lötscher, J. (2024). Passion and engagement in sport: A look at athletes and coaches using a quadripartite approach. Psychology of Sport and Exercise, 75, 102703.
• Segars, A. H., & Grover, V. (1993). Re-examining perceived ease of use and usefulness: A confirmatory factor analysis. MIS quarterly, 517-525.
• Sepetçi, P., Özdemir, S., & Sever, M. (2021). Canım sıkılıyor! can sıkıntısı, sosyotelizm ve gelişmeleri kaçırma korkusu. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 26-36.
• Sivrikaya, M. H., & Biricik, Y. S. (2019). Milli takım düzeyindeki elit kayakçıların sporcu bağlılık düzeylerinin incelenmesi. 2. Uluslararası Rekreasyon ve Spor Yönetimi Kongresi, 26-31.
• Siyahtaş, A., Tükenmez, A. G. A., Avcı, Ö. G. S., & Yalçınkaya, Ö. G. B., & Çavuşoğlu, S. B. (2020). Bireysel ve takım sporu yapan sporcuların spor bağlılık düzeylerinin incelenmesi. Journal,(Issn: 2630-631X), 6(34), 1310-1317.
• Somoğlu, M. B., Albayrak, A. Y., Öztaş, M., Taşkın, S., & Taşkın, S. (2023). Sporcuların Yaralanma Kaygılarının Spora Bağlılıklarına Etkisi. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 148-162.
• Su, Y., Chen, Y., Gai, Q., Meng, X., & Gao, T. (2024). The prospective associations between problematic gaming and phubbing among Chinese adolescents: Insights from a cross-lagged panel network model. Comprehensive Psychiatry, 152542.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. Nobel.
• Tandon, A., Dhir, A., Talwar, S., Kaur, P., & Mäntymäki, M. (2022). Social media induced fear of missing out (FoMO) and phubbing: Behavioural, relational and psychological outcomes. Technological Forecasting and Social Change, 174, 121149. Tilki, M., & Çetin, M. Ç. (2023). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 288-302.
• Uzgur, K., Pekel, H., & Aydos, L. (2021). Rekreasyonel koşucuların spora bağlılık düzeylerinin incelenmesi. Aksaray University Journal of Sport and Health Researches, 2(1).
• Ünalan, D., & Yıldırım, O. (2020). Dijital yerlilerin sosyotelizm (phubbing) eğilimlerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(1), 276-297.
• Wheatley, D., & Bickerton, C. (2017). Subjective well-being and engagement in arts, culture and sport. Journal of Cultural Economics, 41, 23-45.
• Yetim, A., Aydogan, H., & Özdemir, E. (2023). Takım sporları taraftar bağlılık ölçeği geliştirme çalışması. Spor Eğitim Dergisi, 7(1), 26-39.
• Yin, L., Feng, J., Hou, W., Wang, P., & Yin, Y. (2024). Smartphone's on, humanness's off: Phubbing breeds dehumanization via subjectivity uncertainty. Computers in Human Behavior, 160, 108378