From Stadium Stands to Consumer Choices: Ethnocentric Implications of Team Love and Rival Hate

Öz

This study aims to investigate the influence of Generation Z sports fans' love for their favorite teams and hate toward rival teams on their ethnocentric purchasing intentions. A correlational survey design combined with a causal-comparative approach was employed. The study sample consisted of 308 sports fans selected through convenience sampling, a non-probability sampling method. Data were collected using a demographic information form, the Sports Fan Love and Hate Scale, and the Sports Consumer Ethnocentrism Scale. Pearson correlation and multiple linear regression analyses were conducted to examine the relationships and predictive effects of team love and team hate on ethnocentric purchasing intentions. The results indicated no statistically significant relationship between fans’ love for their own team or hatred for rival teams and their ethnocentric purchasing intentions (p>0.05). While "team love" was found to have a positive but non-significant effect, "team hate" demonstrated a negative yet non-significant effect on ethnocentric purchasing tendencies. The findings suggest that Generation Z sports fans' emotional attachment to their favorite team or hate toward rival teams does not significantly predict their ethnocentric purchasing behavior. These results imply that such affective dimensions may not be influential factors in shaping ethnocentric consumer attitudes within the context of sports fandom

Anahtar Kelimeler

• Sports fandom
• fan love
• rival hatred

Tribünden Tüketime: Takım Aşkı ve Rakip Nefretinin Etnosentrik Yansımaları

Öz

Bu çalışma Z kuşağı spor takım taraftarların kendi takımlarına duydukları sevgi/aşkın ve rakip takımlarına duydukları nefretin ve etnosentrik satın alma niyetine olan etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modeli doğrultusunda tasarlanmıştır. Çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Çalışmaya 308 spor takım taraftarı dahil edilmiştir. Araştırmada ölçme aracı olarak kişisel bilgi formu, Spor Taraftarı Aşk ve Nefret Ölçeği ve Sporda Tüketici Etnosentrizmi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tarafta aşkı ve rakip takım nefretinin spor tüketicilerinin etnosentrik satın alma niyetine etkisini belirleyebilmek amacıyla Pearson korelasyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizlerinden faydalanılmıştır. Spor taraftarlarının takımlarına ilişkin aşk ve rakip takımlara ilişkin nefretinin spor tüketicilerinin etnosentrik satın alma eğilimleri arasından anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Spor takım taraftarının takımlarına ilişkin aşk değişkeninin spor tüketicilerinin etnosentrik satın alma eğilimlerine pozitif yönlü fakat anlamlı olmayan bir etki tespit edilmiştir. Spor takım taraftarının rakip takımlara ilişkin Nefret değişkeninin ise spor tüketicilerinin etnosentrik satın alma eğilimlerine negatif yönlü fakat anlamlı olmayan bir etki saptanmıştır. Z kuşağı spor takım taraftarlarının kendi takımlarına aşkı ve rakip takima karşı nefretinin etnosentrik satın alma eğilimini anlamlı düzeyde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, söz konusu duygusal boyutların spor taraftarlığı bağlamında etnosentrik tüketici tutumlarını şekillendirmede etkili faktörler olmayabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor taraftarı
• takım aşkı
• rakip nefreti

Kaynakça

1. Al-Wasel, A. A. A. (2016). Futbol seyircilerinde taraftarlık özdeşleşme düzeyi ve etkinliğin kalite algısının incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Antalya: Akdeniz Üniversitesi.
2. Altın, S. (2023). Tüketicilerin spor ürünlerine yönelik tüketici etnosentrik eğilimleri ve menşe ülke etkisi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 9(34), 145-152.
3. Baumeister, R. F., Bratslavsky, E., Finkenauer, C., & Vohs, K. D. (2001). Bad is stronger than good. Review of general psychology, 5(4), 323-370.
4. Bayhan, M. (2022). Tüketim toplumunda kimlik inşası. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 47-57.
5. Bayrak, A. E., Gacar A. & Nacar, E. (2021). Spor Ürünlerinin Etnosentrik Eğilim Düzeyinin Belirlenmesi: Sporcu Öğrenciler Üzerine Bir Araştırma, Journal of History School, 55, 4055-4067
6. Büyükkalayci, G., & Karaca, Y. (2021). Y kuşağının etnosentrik eğilimlere göre yerli ve yabancı ürünlere karşı satın alma davranışı: Afyonkarahisar örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 2452-2476.
7. Casey, A. E. (2021). Social Issues That Matter to Generation Z. The Annie E Casey Foundation.
8. Çakır, F., & Demir, N. (2014). Üniversite öğrencilerinin akilli telefon satin alma tercihlerini belirlemeye yönelik bir araştirma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(1), 213-243.

9. Chiu, W., & Won, D. (2021). Influence of sports fan ethnocentrism on identification and media consumption intention: a preliminary investigation with Taiwanese baseball fans. Sport in Society, 25(1), 23-41.
10. Çınkır A. (2018). Z kuşağının gelecekteki çalışma yaşamında ödüllendirme açısından ortaya çıkan [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Çini, N. G., & Kuyucu, E. G. (2024). “Acı Geçicidir, Gurur Ebedidir”: Spor Taraftarlarının Kimlik Koruma Stratejilerinin Anlaşılması. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 29(4), 227-238.
12. Denizdolduran, H. S. F. F. (2024). Farklı kuşakların satın alma davranışlarında tüketici etnosentrizminin rolü. Socıal mentalıty and researcher thınkers journal (smart journal), 7(52), 3032-3046.
13. Demir, T. (2022). Kutsal olan her şey buharlaşıyor mu? Z kuşağının değer yöneliminde transhümanist izler. Marifetname, 9(1), 111-139.
14. Fettahlioğlu, H. S., & Sünbül, M. B. (2019). Tüketici etnosentrizmi ve tüketici husumetinin X, Y, Z kuşakları açısından incelenmesi. Journal of Academic Value Studies, 1(1), 26-45.
15. Field A. (2009). Discovering statistics using SPSS. 3rd ed. London: SAGE Publications.
16. Gümüş, N. (2019). Z kuşağı tüketicilerin hedonik tüketim davranışlarının demografik özellikleri bağlamında incelenmesi. Business & Management Studies: An International Journal, 7(5), 2177-2207.
17. Gümüş, N. (2020). Z kuşağı tüketicilerin satın alma karar tarzlarının incelenmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15(58), 381-396.
18. Gürbüz S, Şahin F. (2018) Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Han, C. M., & Guo, C. (2018). How consumer ethnocentrism (CET), ethnocentric marketing, and consumer individualism affect ethnocentric behavior in China. Journal of Global Marketing, 31(5), 324-338.
20. Hofstede, G. (1984). Culture's consequences: International differences in work-related values (Vol. 5). sage.
21. Josiassen, A., Assaf, A. G., & Karpen, I. O. (2011). Consumer ethnocentrism and willingness to buy: Analyzing the role of three demographic consumer characteristics. International Marketing Review, 28(6), 627-646.
22. Kalburan, Ç., Kantar, M., Bardakcı, A., & Haşıloğlu, S. B. Ulusal Kimlik ve Kültürel Duyarlılığın Tüketici Etnosentrizmi ve Algılanan Risk Üzerindeki Etkisi: Bir Yol Analizi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(2), 565-575.
23. Koo, T., Kwon, H. H., Shin, J., & Baeck, J. (2025). Is social identity theory enough to cover sports fans’ behavior?: additional perspective from identity fusion theory. Frontiers in Psychology, 16, 1574520.
24. Kurnaz, A. (2021). Sosyal Medya Kullanımının Tüketici Etnosentrizmi ve Kozmopolitlik Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 399-428.
25. Levickaite, R. (2010). Generations X, Y, Z: How social networks form the concept of the world without borders (the case of Lithuania). LIMES: Cultural Regionalistics, 3(2), 170-183.
26. Luque‐Martínez, T., Ibáñez‐Zapata, J. A., & del Barrio‐García, S. (2000). Consumer ethnocentrism measurement‐An assessment of the reliability and validity of the CETSCALE in Spain. European Journal of marketing, 34(11/12), 1353-1374.
27. Netemeyer, R. G., Durvasula, S., & Lichtenstein, D. R. (1991). A cross-national assessment of the reliability and validity of the CETSCALE. Journal of marketing research, 28(3), 320-327.
28. Özsoy, A., & Karlı, Ü. (2022). Spor taraftarı aşk ve nefret ölçeği ile spor takımı lisanslı ürün satın alma niyeti ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 42-57.
29. Pavlić, I. (2024). Baby boomers and generatıon z: the role of consumer ethnocentrısm on purchase ıntentıon. In DIEM: Dubrovnik International Economic Meeting 9(1), 59-72. Sveučilište u Dubrovniku.
30. Pavlic, I., Sosic, M. M., & Ivanic, S. (2024). Generatıon z: ımpacts of consumer ethnocentrısm and place attachment on purchase ıntentıon. Economic and Social Development: Book of Proceedings, 180-191.
31. Paylan, M. A., & Kavas, Y. B. (2020). Tüketici güveninin, algılanan finansal refah, toplum yanlısı etnosentrik eğilimler ve yerli ürün satın alma davranışı arasındaki düzenleyicilik etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(COVID-19 Special Issue), 398-412.
32. Potluri, R. M., Johnson, S., & Koppalakrishnan, P. (2022). An exploratory treatise on the ethnocentric tendencies of Emirati Gen Z consumers. Journal of Islamic Marketing, 13(3), 763-780.
33. Sharma, P. (2015). Consumer ethnocentrism: Reconceptualization and cross-cultural validation. Journal of international business studies, 46(3), 381-389.
34. Shimp, T. A. (1984). Consumer ethnocentrism: The concept and a preliminary empirical test. Advances in Consumer research, 11(1). 285-290
35. Shimp, T. A., & Sharma, S. (1987). Consumer ethnocentrism: Construction and validation of the CETSCALE. Journal of marketing research, 24(3), 280-289.
36. Semiz, B. B. (2017). A ve B tipi kişilik özelliklerine göre tüketicilerin plansız, kompülsif ve hedonik satın alma davranışlarının araştırılması. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar, 1(1-2), 13-22.
37. Shuv-Ami, A., Papasolomou, I., & Vrontis, D. (2018). The antecedents and consequences of Lovemarks: a study of the attitudes and perceptions of football club fans. Global Business and Economics Review, 20(5-6), 612-633.
38. Shuv-Ami, A., Toder Alon, A., Loureiro, S. M. C., & Kaufmann, H. R. (2020). A new love–hate scale for sports fans. International Journal of Sports Marketing and Sponsorship, 21(3), 543-560.
39. Sumner, W. G. (2019). Folkways: A study of the sociological importance of usages, manners, customs, mores, and morals. Good Press.
40. Tabachnick, B.G., Fidell, L.S., & Ullman, J.B. (2007). Using multivariate statistics. 5th ed. Boston, MA: Pearson.
41. TDK. Türk Dil Kurumu resmi internet sitesi. [Internet]. 2025 [cited 2025 Jul 28]. Available from: https://tdk.gov.tr
42. Tong, X., & Li, C. (2013). Impact of brand personality and consumer ethnocentrism in China's sportswear market. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 25(3), 491-509.
43. Turner, A. (2015). Generation Z: Technology and social interest. The journal of individual Psychology, 71(2), 103-113.
44. Unurlu, Ç. (2024). Yer Bağliliğinin Turizm Etnosentrizmi Üzerine Etkisi. Journal of Applied Tourism Research, 4(2), 45-60.
45. Verlegh, P. W. (2007). Home country bias in product evaluation: the complementary roles of economic and socio-psychological motives. Journal of International Business Studies, 38(3), 361-373.
46. Wann, D. L., & Grieve, F. G. (2005). Biased evaluations of in-group and out-group spectator behavior at sporting events: The importance of team identification and threats to social identity. The journal of social psychology, 145(5), 531-546.
47. Ward Jr, R. E. (2002). Fan violence: Social problem or moral panic?. Aggression and Violent Behavior, 7(5), 453-475.
48. Yurtsızoğlu, Z., & Fişne, M. (2020). Sporda tüketici etnosentrizmi: ölçek uyarlama ve bir araştırma. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(3), 465-480.
49. Yüksekbilgili, Z. (2016). Tüketici karar verme tarzlarının kuşaklara göre değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1392-1402.
50. Zelyurt, M. K. (2023). “Aidiyet” Ve “Biz” duygusu açısından futbola sosyolojik bir bakış: Kimlik, fanatizm ve milli duygular bağlamında futbol. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(4), 923-937.
51. Zengin, Y., Ada, A., Oktay, E. H., & Kurtaal, S. E. (2024). Etnosentrik eğilimlerin tüketici satın alma niyetine etkisinde menşe ülke etkisinin aracılık rolü: TOGG örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(46), 210-234.