An Examination of Football Coaches’ Metaphorical Perceptions Through the Discourse of Ninety Minutes

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 2 , 193 - 203 , 30.04.2026

Mesut Güleşce , Ekrem Levent İlhan , Fatih Eriş

https://doi.org/10.22282/tojras.1771682

https://izlik.org/JA49GZ24DN

Öz

This study extensively examines how football coaches use metaphors in game and player management processes and the impact of these linguistic tools on coaching practices and player development. Conducted within the framework of qualitative methodology using a phenomenological design, the research involved a total of 27 football coaches who were actively engaged in professional and semi-professional leagues in Turkey during the 2024-2025 season. Data were collected using a semi-structured interview form, which helped to identify how participants perceive football and its management and the metaphors they use to express these perceptions. The data were systematically analyzed and evaluated through content analysis. The reliability of the study was calculated at 88%, while validity was supported by participant statements and expert reviews. The findings reveal that the use of metaphors significantly influences coaches' communication strategies, player management, and decision-making processes during crises. Moreover, these linguistic tools play a crucial role in enhancing players' motivation, psychological resilience, and on-field performance.

Anahtar Kelimeler

Coach , football , metaphor.

Doksan Dakikanın Dili: Futbol Antrenörlerinin Metaforik Algılarının İncelenmesi

https://izlik.org/JA49GZ24DN

Öz

Bu araştırma, futbol antrenörlerinin oyun ve oyuncu yönetimi süreçlerinde metaforları nasıl kullandıklarını ve bu dilbilimsel araçların antrenörlük pratiği ile oyuncu gelişimine etkilerini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Araştırma, nitel metodoloji çerçevesinde, fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüş olup, araştırma grubunu 2024-2025 sezonunda Türkiye'de profesyonel ve yarı profesyonel liglerde görev yapmakta olan toplam 27 futbol antrenörü oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile katılımcıların futbolu ve futbol yönetimini nasıl algıladıklarını ve bu algıları hangi metaforlarla ifade ettiklerini belirlemeye yönelik veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ile sistematik bir şekilde analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın güvenirlik oranı %88 olarak hesaplanmış, geçerlilik ise katılımcı ifadelerine ve uzman görüşlerine dayanarak yapılan değerlendirmelerle desteklenmiştir. Araştırma sonuçları, metafor kullanımının, antrenörlerin iletişim stratejilerini, oyuncu yönetimini ve kriz durumlarında karar verme süreçlerini nasıl etkilediğini göstermektedir. Aynı zamanda, bu dilbilimsel araçların, oyuncuların motivasyonunu, psikolojik dayanıklılığını ve saha içi performansını artırmada önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

: Antrenör , futbol , metafor

Kaynakça

• Adiloğulları, İ., Görgülü, R., & Şenel, E. (2019). Does emotionally ıntelligent coach predict better communication skills in your football team?. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences - IJSETS, 5(1), ss. 46-57. https://doi.org/10.18826/useeabd.534341
• Akgeyik, T. (2018). Futbolda başarıyı etkileyen faktörler (Türkiye süper lig takımları üzerine ampirik bir araştırma). Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(18), ss.396-413.
• Aslan, Y., & Güler, M. (2022). Katılımcı ve yönlendirici liderlik tarzlarının işe tutulmaya etkisinde duygusal emeğin aracılık rolü. İş ve İnsan Dergisi, 9(1), ss.61-71. https://doi.org/10.18394/iid.1084700
• Atasever, G., & Kıyıcı, F. (2023). Yerel ligde mücadele eden futbolcuların sprint, çeviklik ve dikey sıçrama özelliklerinin mevkisel karşılaştırılması. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), ss.67-73
• Bayrakçeken, S., Oktay, Ö., Samancı, O., & Canpolat, N. (2021). Motivasyon kuramları çerçevesinde öğrencilerin öğrenme motivasyonlarının arttırılması: Bir derleme çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(2), ss. 677-698
• Beltekin, N., Özdemir, B. Ş., Yılmaz, G., Akkalkan, H., & Cemaloğlu, N. (2014). Sürekli gelişim için e-performans yönetim sistemi: bir model önerisi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 149-170.
• Bizati, Ö. (2016). Futbolda dar alan oyunlarının önemi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), ss. 225-233.
• Çakaroğlu, D., & Ömür, E. H. (2020). Oyun kavramına ilişkin algının metafor yoluyla belirlenmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), ss.155-164
• Dervent, F., & İnan, M. (2015). Metaphorical conceptualizations of football coach through social cognitive theory. Journal of Education and Training Studies, 3(4), ss.158-168.
• Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), ss.1–4
• Güneş, E. (2024). Antrenörlerin yönetim davranışlarının, sporcuların iş tatmini üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 6(3), ss. 376-387. https://doi.org/10.56639/jsar.1496581
• Gürkan, O. (2023). Futbolda bazı teknik parametrelerin maç konumu, maç sonucu ve lig sıralamasına göre incelenmesi (2021/2022 Sezonu Türkiye Futbol Süper Ligi Örneği). Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), ss.326-340.
• Gürkan, O., & Müniroğlu, R. S. (2018). 2016 Avrupa Futbol Şampiyonasındaki müsabakaların teknik-taktik açıdan analizi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(3), ss.101-108.
• Hanayoğlu, T., Ervüz, E., Şimşek, B., Güçlü, M., & Yıldırım, M. (2023). Sporcuların algıladıkları antrenör liderlik davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1-16.
• Horozoğlu, M. A., & Turaç, G. (2025). Women Football Coaches' Perceptions of Fair Play: A Metaphorical Journey from UEFA A, B and C Licensed Coaches. Journal of Sport Sciences Research, 10(2), 186-202.
• İnan, M., Dervent, F., & Karadağ, B. (2019). Spor paydaşlarının fairplay kavramına ilişkin metaforik algıları. Spor Bilimleri Dergisi, 30(2), ss.85-95.
• Jooste, J., Kruger, A., & Wachsmuth, S. (2019). A brief report on the link between perceived coach behaviour, coach-athlete relationship quality and performance among South African male senior national level team sport para-athletes. International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences, 2(2), ss.35-44.
• Kahveci, E. (2008). Strateji, stratejik yönetim ve stratejik yönetim modeli. Verimlilik Dergisi, (4), ss.7-30.
• Kara, A., & Sarsıkoğlu, A. F. (2024). Çalışma iradesi, insana yakışır iş, kariyer arzusu ve mental iyi oluş arasındaki ilişkiler: çalışma psikoloji kuramına dayalı bir model testi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(72), ss. 330-355. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1434076
• Kayğusuz, Ş., Şenses, H. R., & Uslu, T. (2021). Futbolcuların psikolojik performans profillerinin antrenörleri ile ilişkilerine yönelik kullandıkları metaforlar ile karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), ss. 87-101. https://doi.org/10.33689/spormetre.772486
• Küçük, H., & Söyler, M. (2024). Bireysel ve takım sporları antrenörlerinin karar verme stillerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), ss.409-414.
• Lynn, G. S., & Kalay, F. (2015). Vision and its impact on team success. Journal of Business Economics and Finance, 4(4).
• Miles, M. B., Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
• Müniroğlu, S., Yıldırım, Y., & Karakulak, İ. (2011). Profesyonel futbolcuların “futbolda taktik” konusunda görüşlerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(3), ss. 97-103.
• Nas, K., & Temel, V. (2019). Antrenörlerin karar vermede öz saygı ve karar verme düzeylerinin belirlenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(4), ss. 75-85.
• Orhan, S. (2024). Takım kaptanı takımı nasıl etkiler? Profesyonel futbolda teknik direktör perspektifinden algı ve deneyimler. The Online Journal of Recreation and Sports, 13(2), ss. 115-125.
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. 3. Baskıdan Çeviri.( Bütün, M & Demir, S. B. Ed.). Ankara. Pagem Akademi
• Sabah, D. M. J., Yılmaz, C., & Bostancı, Ö. (2023). Dar alan oyunlarının genç futbolcularda teknik beceri ve fiziksel özelliklere etkisi (Filistin örneği). Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), ss. 547-555.
• Sarı, İ., & Köleli, N. Y. (2020). Antrenör kaynaklı destekleyici ve kısıtlayıcı güdüsel iklimin sporcuların tükenmişlik ve ahlaki karar alma tutumları ile ilişkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 31(2), ss. 69-82. https://doi.org/10.17644/sbd.537450
• Sen, H.(2013). Futbolun değişen yapısı üzerine sosyolojik bir analiz. Ydü Sosyal Bilimler Dergisi,4(1) ss. 88.
• Serin, E., & Zambak, Ö. (2020). Futbolda strateji gerekliliği üzerine düşünsel bir yaklaşım. Spor Eğitim Dergisi, 4(3), ss.72-79
• Soylu, Y. (2021). Farklı formatlarda oynatılan futbola özgü oyunların ruh hali ve zihinsel yük cevapları. Mediterranean Journal of Sport Science, 4(1), ss. 167-179. https://doi.org/10.38021/asbid.909867
• Terlemez, M. (2019). Antrenörlerin davranış özellikleri, ilke ve çalışma yöntemleri. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(3), 19-28
• Thompson, R. (2021). Coaching and mentoring with metaphor. International Journal of Evidence Based Coaching and Mentoring, (15), ss. 212-228
• Tuzer, İ., & Göksel, A. G. (2023). Futbol antrenörlerinin meslek etiğine karşı tutum ve davranışlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(4), ss.339-353.
• Tükel, Y. (2021). Antrenörlerin karar vermede öz-saygı ve karar verme stilleri. Sportive, 4(1), ss. 43-56.
• Ulukan, M. (2010). Futbolcuların performans ve kulübe bağlılıklarında antrenörlerin liderlik özelliklerinin rolü. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(4).
• Uzun, R. N., Bayansalduz, M., Gül, M., Şahin, T. (2022). Defansif ve ofansif sporcuların sporda saldırganlık ve öfke eğilimlerinin karşılaştırılması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 13(3), ss. 297-306. https://doi.org/10.17155/omuspd.1192394
• Yapıcı, A., Aydın, E., Çelik, E., & Başkaya, G. (2016). Genç futbolcularda mevkilere göre motorik özelliklerin karşılaştırılması. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1),ss. 49-60.
• Yılmaz, O., Taşkın, M., Kaplan, T., Taşkın, H. (2022). Evaluating tactical skills of amateur soccer players with respect to their positions. Turkish Journal of Sport and Exercise, 24(3), ss. 279-284. https://doi.org/10.15314/tsed.1152178