EN
TR
Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü
Öz
Bu çalışma, futbol taraftarlarının kulüp markasına duyduğu güvenin lisanslı ürün satın alma niyetini nasıl etkilediğini ve bu ilişkide marka aktivizmi algısının aracılık rolünü incelemektedir. Sosyal Kimlik Teorisi ve Güven–Bağlılık yaklaşımına dayanan araştırma, taraftarların takımlarıyla özdeşleşmelerinin güveni ve bağlılığı güçlendirdiğini; markaların sosyal, politik veya çevresel konularda sergilediği aktivist duruşların ise tüketici davranışlarını etkileyebildiğini vurgulamaktadır. Araştırmaya Erzurum’da yaşayan ve takımlarının maçlarını düzenli olarak takip eden 327 taraftar katılmıştır. Katılımcılar, marka güveni, marka aktivizmi algısı ve lisanslı ürün satın alma niyetini ölçen ölçekleri yanıtlamıştır. Veriler, Hayes’in PROCESS Macro Model 4 aracılığıyla bootstrapping yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, taraftarların marka güveni düzeylerinin yüksek, aktivizm algılarının orta ve satın alma niyetlerinin orta–yüksek seviyede olduğunu göstermiştir. Korelasyon analizleri, değişkenler arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler ortaya koymuştur. Aracılık analizi ise marka güveninin hem aktivizm algısını hem de satın alma niyetini anlamlı biçimde yordadığını, ayrıca aktivizm algısının da satın alma niyetini pozitif etkilediğini göstermiştir. Model, satın alma niyetindeki varyansın %36.7’sini açıklamış ve kısmi aracılık etkisi doğrulanmıştır. Sonuçlar, güvenin sadece doğrudan satın alma niyetini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda aktivizm algısını güçlendirerek bu niyeti dolaylı yoldan da etkilediğini göstermektedir. Spor kulüpleri açısından bu bulgu, güven inşa etmenin aktivizm stratejilerinin başarısı için ön koşul olduğunu ortaya koymaktadır. Taraftarların değerleriyle uyumlu ve lisanslı ürün stratejileriyle bütünleşen aktivizm girişimleri, hem marka inandırıcılığını hem de ekonomik çıktıları artırma potansiyeline sahiptir. Gelecek araştırmalarda farklı spor branşları, boylamsal tasarımlar ve kültürlerarası karşılaştırmalar önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atulkar, S. (2020). Brand trust and brand loyalty in mall shoppers. Marketing Intelligence & Planning, 38(5), 559–572. https://doi.org/10.1108/MIP-02-2019-0095
- Baek, W. Y., Song, H. S., Kim, D. H., & Byon, K. K. (2020). Cause-related marketing and purchase intention toward team-licensed products: Moderating effects of sport consumers’ altruism. Sustainability, 12(8), 3183. https://doi.org/10.3390/su12083183
- Bardakçı, S., & Gürbüz, R. B. (2020). Marka güven ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1684–1692.
- Bhagwat, Y., Warren, N. L., Beck, J. T., & Watson, G. F. IV. (2020). Corporate sociopolitical activism and firm value. Journal of Marketing, 84(5), 1–21. https://doi.org/10.1177/0022242920937000
- Bhattacharya, C. B., & Sen, S. (2003). Consumer–company identification: A framework for understanding consumers’ relationships with companies. Journal of Marketing, 67(2), 76–88. https://doi.org/10.1509/jmkg.67.2.76.18609
- Bhattacharya, C. B., & Sen, S. (2004). Doing better at doing good: When, why, and how consumers respond to corporate social initiatives. California Management Review, 47(1), 9–24. https://doi.org/10.2307/41166284
- Chaudhuri, A., & Holbrook, M. B. (2001). The chain of effects from brand trust and brand affect to brand performance: The role of brand loyalty. Journal of Marketing, 65(2), 81–93. https://doi.org/10.1509/jmkg.65.2.81.18255
- Delgado-Ballester, E., Munuera-Aleman, J., & Luis, L. (2001). Brand trust in the context of consumer loyalty. European Journal of Marketing, 35(11–12), 1238–1258. https://doi.org/10.1108/EUM0000000006475
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
3 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
17 Eylül 2025
Kabul Tarihi
30 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1
APA
Aydın, G., & Aydın, G. (2026). Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü. The Online Journal of Recreation and Sports, 15(1), 88-97. https://doi.org/10.22282/tojras.1786297
AMA
1.Aydın G, Aydın G. Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü. TOJRAS. 2026;15(1):88-97. doi:10.22282/tojras.1786297
Chicago
Aydın, Gökçer, ve Gökhan Aydın. 2026. “Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü”. The Online Journal of Recreation and Sports 15 (1): 88-97. https://doi.org/10.22282/tojras.1786297.
EndNote
Aydın G, Aydın G (01 Şubat 2026) Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü. The Online Journal of Recreation and Sports 15 1 88–97.
IEEE
[1]G. Aydın ve G. Aydın, “Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü”, TOJRAS, c. 15, sy 1, ss. 88–97, Şub. 2026, doi: 10.22282/tojras.1786297.
ISNAD
Aydın, Gökçer - Aydın, Gökhan. “Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü”. The Online Journal of Recreation and Sports 15/1 (01 Şubat 2026): 88-97. https://doi.org/10.22282/tojras.1786297.
JAMA
1.Aydın G, Aydın G. Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü. TOJRAS. 2026;15:88–97.
MLA
Aydın, Gökçer, ve Gökhan Aydın. “Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü”. The Online Journal of Recreation and Sports, c. 15, sy 1, Şubat 2026, ss. 88-97, doi:10.22282/tojras.1786297.
Vancouver
1.Gökçer Aydın, Gökhan Aydın. Güvenin Ötesinde: Marka Güveninin Lisanslı Ürün Satın Alma Niyetine Etkisinde Marka Aktivizminin Aracılık Rolü. TOJRAS. 01 Şubat 2026;15(1):88-97. doi:10.22282/tojras.1786297