Women’s Employment and Occupational Health in the Sports Sector: The Case of the Marmara Region

Öz

Aim: This study aims to reveal the employment experiences of female trainers working in the sports sector in the Marmara Region and their evaluations regarding occupational health. Method: The sample of the study consists of 35 voluntary female sports workers from different branches working in the Marmara Region. The purposive sampling method was used, and data were collected through interviews, which are frequently used in qualitative research. The interviews with the participants were transcribed and evaluated using content analysis. The data were analyzed in four stages: coding in the first stage, identifying themes in the second, organizing codes and themes in the third, and finally defining and interpreting the findings. Findings: The results showed that female trainers encounter issues such as gender-based bias, discrimination, and doubts about professional competence. While most participants stated that their work positively contributes to their physical health, some reported experiencing occupational deformation. Psychosocially, professional commitment and communication were found to increase motivation, whereas certain client attitudes and working conditions caused stress. In addition, payment and social rights were found to be inadequate. Conclusion: This study indicates that to strengthen female employment in the sports sector, equal opportunity should be ensured, social awareness should be increased, and institutional practices to protect occupational health should be expanded.

Anahtar Kelimeler

• Sports sector
• Female trainer
• Occupational health
• Employment

Spor Sektöründe Kadın İstihdamı ve Çalışan Sağlığı: Marmara Bölgesi Örneği

Öz

Amaç: Bu araştırma, Marmara Bölgesi’nde spor sektöründe çalışan kadın eğitmenlerin istihdam deneyimlerini ve çalışan sağlığına ilişkin değerlendirmelerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini Marmara Bölgesi’nde farklı branşlarda çalışan gönüllü 35 kadın spor çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada “amaçsal örnekleme” yöntemi kullanılmış ve nitel araştırmalarda sıklıkla tercih edilen görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmeler yazılı metne dönüştürülmüş ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Veriler, dört aşamalı bir süreçle incelenmiştir. İlk aşamada kodlama yapılmış, ardından temalar oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada kodlar ve temalar düzenlenmiş, son aşamada ise elde edilen bulgular tanımlanıp yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda kadın eğitmenlerin spor sektöründe cinsiyet temelli önyargı, ayrımcılık ve mesleki yeterliliğin sorgulanması gibi sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunluğu yaptıkları işin fiziksel sağlıklarına olumlu katkı sağladığını ifade ederken, bazıları mesleki deformasyon yaşadığını belirtmiştir. Psikososyal yönden ise mesleğe bağlılık ve iletişimin motivasyonu artırdığı; ancak bazı müşteri tutumlarının ve iş ortamı koşullarının stres yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca ücretlendirme ve sosyal hakların yetersiz olduğu saptanmıştır. Sonuç: Araştırma, spor sektöründe kadın istihdamının güçlendirilmesi için fırsat eşitliğinin sağlanması, toplumsal farkındalık düzeyinin artırılması ve çalışan sağlığını koruyacak kurumsal uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor sektörü
• Kadın eğitmen
• Çalışan sağlığı
• İstihdam

Kaynakça

1. Bayer, A. (2013). Değişen toplumsal yapıda aile. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4(8), 101-129.
2. Bowling, A. (1991). Measuring health (1st ed.). Open University Press.
3. Bütün, M. (2010). Toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden çocuk bakım hizmetleri: Farklı ülke uygulamaları. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Yayınları.
4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. bs.). Pegem Akademi.
5. Demirbilek, T. (2005). İş güvenliği kültürü (8. bs.). Dokuz Eylül Yayınları.
6. Dilber, T. (2019). Kadın istihdamı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği [Yüksek lisans tezi]. Manisa Celal Bayar Üniversitesi.
7. Ecevit, Y. (2010). İşgücü piyasasında toplumsal cinsiyet eşitliği el kitabı. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü.
8. Ekmekçi, A., Ekmekçi, R., & İrmiş, A. (2013). Küreselleşme ve spor endüstrisi. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(1), 91-117.

9. Eren, Ş. (2024). Türkiye’de kadın istihdamının önemi ve ekonomik etkileri [Yüksek lisans tezi]. Manisa Celal Bayar Üniversitesi.
10. Hanson, A. (2007). Workplace health promotion (1st ed.). Author House Company.
11. Hepsert, S., Özer, H., & Kılıç, Y. (2022). Çekme lastiği egzersizinin taekwondo sporunda seçilmiş bazı teknik kuvvet parametrelerine etkisi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 550-560.
12. Hepsert, S., Sezer, B. S., Gökçen, M. G., & Kılıç, Y. (2024). Sedanter ve antrene bireylerde hedonik açlığın dispne, yaşam kalitesi ve uyku kalitesine etkisi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 10(4), 195-205.
13. Irk, N. (2025). Turizm sektöründe kadın istihdamı ve sorunları: Kayseri ili örneği [Yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi.
14. Kablay, S., & Elma, Y. (2018). İş-aile yaşamı dengesi ve bunu sağlamaya yönelik ülkemizdeki uygulamalar. Politik Ekonomik Kuram, 2(2), 77-94.
15. Kara, N. Ş., Kara, M., Dönmez, A., Kıratlı, T., & Çelebioğlu, H. A. (2026). The relationship between mental fatigue awareness and effective decision-making levels of athletes: The role of mediating and moderating variables. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation.
16. Karabacak, B. (2019). Antrenörlerin çalışma ortamlarında maruz kaldıkları yıldırma (mobbing) davranışlarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
17. Kartal, S. (2022). Fitness antrenörlerinin çalışma yaşamı ve mesleki sorunları [Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
18. Kılıcıgil, E. (1985). Sosyal çevre-spor ilişkileri. Bağırgan Yayınevi.
19. Kılıç, Y. (2016). Spor sektörü çalışanlarının iş doyum düzeylerinin tespiti [Yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
20. Koç, D. (2023). Pandemi sürecinin amatör sporcular ve spor sektörü üzerindeki etkilerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
21. Kümbetoğlu, B. (2017). Sosyolojide ve antropolojide nitelisel yöntem ve araştırma (5. bs.). Bağlam Yayınevi.
22. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Yayıncılık.
23. Nakip, C. (2024). Spor lisesi mezunlarının işgücü piyasasındaki deneyimleri ve çalışan sağlığı [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
24. Özgün, F. (2023). Türkiye’de hizmetler sektörü istihdamı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(1), 69-93.
25. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Pegem Akademi.
26. Robinson, J., & Elkan, R. (1996). Health needs assessment (1st ed.). Pearson Professional Limited.
27. Samıkıran, H. (2024). Kadın istihdamı ve Türkiye’de kadın istihdamını etkileyen faktörlerin analizi [Yüksek lisans tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
28. Sarıkabak, M., Hepsert, S., Dönmez, A., Baykara, C., Cana, H., Ayrancı, M., & Çelebioğlu, H. A. (2025). Cognitive traces of life kinetic exercise in puberty sedentary subjects. PLoS One, 20(5), e0322778.
29. Slee, V. N. (1996). Health care terms (1st ed.). Tringa Press.
30. Üzüm, H., & Aycan, A. (2019). Antrenör davranışı algısında cinsiyetin etkisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(1), 243-252.
31. Vural, E., Karadağ, T. F., Ay Yıldız, Y., & Doğanay, G. (2025). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü öğrencilerinin paralimpik sporlar hakkında farkındalıklarının incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 1-10. https://izlik.org/JA64HG89LD
32. Yahşi, F. (2007). Küreselleşme ve istihdam [Yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
33. Yaprak, P., & Amman, M. T. (2009). Sporda kadınlar ve sorunları. Türkiye Kick Boks Federasyonu Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 39-49.
34. Yıldırım, H., & Şimşek, A. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
35. Zelyurt, M. K., & Ataçocuğu, M. Ş. (2016). İstanbul’da spor merkezlerindeki antrenörlerin çalışma koşulları. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 58-74.