Examination of the Mental Toughness Levels of Individuals Who Practice Diving

Öz

The aim of this study is to examine the mental toughness levels of individuals engaged in diving according to various variables. The research was conducted using the descriptive survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of a total of 140 individuals participating in diving activities across Türkiye. Data were collected through the Sports Mental Toughness Questionnaire (SMTQ) and a personal information form, and independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analyses. The findings of the study indicated that the participants’ mental toughness levels were generally at moderate to high levels. According to the gender variable, male participants had significantly higher confidence, control, and total mental toughness scores compared to female participants, while no significant difference was found in the constancy sub-dimension. It was determined that the age variable had no significant effect on mental toughness. In terms of diving experience, a significant difference was found only in the confidence sub-dimension, and it was observed that confidence levels increased as the number of dives increased. Analyses conducted according to diving type revealed that individuals engaged in recreational diving had lower mental toughness scores compared to those involved in sportive and professional diving. As a result, it was concluded that mental toughness is particularly associated with sport-specific variables such as diving type and experience, whereas age is not a determining factor. It is considered that sports experience plays an important role in the development of mental toughness.

Anahtar Kelimeler

• Diving
• mental toughness
• sport psychology
• psychological resilience

Dalış Yapan Bireylerin Zihinsel Dayanıklılık Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, dalış yapan bireylerin çeşitli değişkenlere göre zihinsel dayanıklılık düzeylerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Türkiye genelinde dalış yapan toplam 140 birey oluşturmaktadır. Veriler, Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri (SZDE) ve kişisel bilgi formu aracılığıyla toplanmış, analizlerde bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, katılımcıların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin genel olarak orta ve yüksek seviyede olduğunu göstermektedir. Cinsiyet değişkenine göre erkek katılımcıların güven, kontrol ve toplam zihinsel dayanıklılık puanlarının kadınlara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenirken, devamlılık alt boyutunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş değişkeninin zihinsel dayanıklılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Dalış deneyimi açısından yalnızca güven alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuş, dalış sayısı arttıkça güven düzeyinin de arttığı görülmüştür. Dalış türüne göre yapılan analizlerde ise rekreatif dalış yapan bireylerin, sportif ve profesyonel dalış yapanlara kıyasla daha düşük zihinsel dayanıklılık puanlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, zihinsel dayanıklılığın özellikle dalış türü ve deneyim gibi spora özgü değişkenlerle ilişkili olduğu, buna karşın yaş değişkeninin belirleyici bir faktör olmadığı ortaya konmuştur. Spor deneyiminin zihinsel dayanıklılığın gelişiminde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dalış
• zihinsel dayanıklılık
• spor psikolojisi
• sporcu psikolojisi

Kaynakça

1. Altıntaş, A. (2015). Sporcuların zihinsel dayanıklılıklarının belirlenmesinde optimal performans duygu durumu, güdülenme düzeyi ve hedef yöneliminin rolü (Doktora tezi, Ankara Üniversitesi). Ankara, Türkiye.
2. Altıntaş, A., & Bayar-Koruç, P. (2016). Sporda zihinsel dayanıklılık envanteri’nin psikometrik özelliklerinin incelenmesi (SZDE). Spor Bilimleri Dergisi, 27(4), 163–171.
3. Baddeley, A. (2003). Working memory and diving performance implications. Cognitive Psychology Review.
4. Clough, P., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32–43). Thomson.
5. Cowden, R. G. (2017). Mental toughness and success in sport. Current Opinion in Psychology, 16, 1–5.
6. Crust, L. (2007). Mental toughness in sport: A review. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 5(3), 270–290.
7. Crust, L., & Clough, P. J. (2011). Developing mental toughness: From research to practice. Journal of Sport Psychology in Action, 2(1), 21–32.
8. Çetin, S. (2020). Zihinsel dayanıklılık, bağlanma stilleri ve bilişsel duygu düzenleme: Bedensel engeli olan ve olmayan sporcular üzerine bir çalışma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.

9. D’Addario, A. (2014). Expert approaches to mental toughness development in diving (Master’s thesis, University of Denver).
10. Düğer, M. A. (2019). 14–35 yaş arası futbolcularda zihinsel dayanıklılık ile duygusal zekâ arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). SAGE Publications.
12. Fletcher, D., & Sarkar, M. (2012). A grounded theory of psychological resilience in Olympic champions. Psychology of Sport and Exercise, 13(5), 669–678.
13. Gucciardi, D. F. (2017). Mental toughness: Progress and prospects. Current Opinion in Psychology, 16, 17–23.
14. Gucciardi, D. F., Gordon, S., & Dimmock, J. (2009). Advancing mental toughness research and theory. International Review of Sport and Exercise Psychology, 2(1), 54–72.
15. Gucciardi, D. F., Hanton, S., & Mallett, C. J. (2015). Progressing measurement in mental toughness: A case example of the Mental Toughness Questionnaire 48. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 4(3), 181–198.
16. Gürer, B., Karababa, E. M., & Canlı, E. (2019). Outdoor sporlarında zihinsel dayanıklılığın karar verme becerilerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 21(2), 222–232.
17. Güven, Ş., & Yazıcı, A. (2020). Türkiye’de zihinsel dayanıklılık konusunda yapılmış araştırmaların analizi ve incelenmesi. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 82–93.
18. Hepsert, S., Dönmez, A., Şakar, İ., Cana, H., & Ramazanoğlu, F. (2024). Satranç Sporunun Bilişsel Esneklik ve Problem Çözme Becerisi Üzerindeki Etkisi: Tanımlayıcı Araştırma. Turkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 16(2).
19. Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D. (2007). A framework of mental toughness in the world’s best performers. The Sport Psychologist, 21(2), 243–264.
20. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
21. Kovacs, C. R. (2023). Scuba diving and the stress response: considerations and recommendations for professional and recreational divers. International Maritime Health.
22. Madigan, D. J., & Nicholls, A. R. (2017). Mental toughness and burnout in junior athletes: A longitudinal investigation. Psychology of Sport and Exercise, 32, 138–142.
23. Morgan, G. A., Leech, N. L., Gloeckner, G. W., & Barrett, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and interpretation (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
24. Nicholls, A. R., Polman, R., Levy, A., & Backhouse, S. (2008). Mental toughness in sport: Achievement level and gender differences. Journal of Sports Sciences, 26(3), 283–292.
25. Sarikabak, M., Hepsert, S., Dönmez, A., Baykara, C., Cana, H., Ayranci, M., & Çelebioğlu, H. A. (2025). Cognitive traces of life kinetic exercise in puberty sedentary subjects. PLoS One, 20(5), e0322778.
26. Sheard, M., Golby, J., & Van Wersch, A. (2009). Progress toward construct validation of the Sport Mental Toughness Questionnaire (SMTQ). European Journal of Psychological Assessment, 25(3), 186–193.
27. Şahinler, Y., & Ersoy, A. (2019). Sporcuların zihinsel dayanıklılıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 5(2), 168–177.
28. Taşkın, A. H., Arı, Y., & Özmutlu, İ. (2022). Farklı değişkenlere göre sporda zihinsel dayanıklılık: Spor Bilimleri Fakültesi örneği. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 495–507.
29. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology (7th ed.). Human Kinetics.
30. Zec, M., Antičević, V., Lušić Kalcina, L., Valić, Z., & Božić, J. (2023). Psychophysiological stress response in SCUBA divers: The contribution of negative automatic thoughts and negative emotions. Current psychology, 42(20), 16751-16765.