Bilinçli Farkındalık ve Akademik Motivasyon: Beden Eğitimi ve Spor Öğrencilerinde Yarı Deneysel Bir Araştırma
Öz
Özet: Bu çalışmanın amacı, sekiz haftalık bilinçli farkındalık temelli programın Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin akademik motivasyon düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmaya deney grubunda 15, kontrol grubunda 15 olmak üzere toplam 30 öğrenci katılmıştır. Çalışmaya gönüllü olarak katılan öğrenciler, kolayda örnekleme yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubuna sekiz hafta boyunca bilinçli farkındalık temelli uygulamalar yapılırken kontrol grubuna ek bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formunun yanı sıra; orijinali Vallerand ve diğ. (1992) tarafından geliştirilen ve Karagüven (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan Akademik Motivasyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler 2 × 2 tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bilmeye yönelik içsel motivasyonda (F = 4.459, p = .044, ηp² = .137) ve motivasyonsuzlukta (F = 6.176, p = .019, ηp² = .181) anlamlı grup × zaman etkileşimleri saptanmıştır. Bilmeye yönelik içsel motivasyon puanı deney grubunda %4.75 artarken kontrol grubunda %10.56 azalmıştır. Motivasyonsuzluk puanı deney grubunda %15.82 azalırken kontrol grubunda %26.92 artmıştır. Başarmaya yönelik içsel motivasyonda grup × zaman etkileşimi istatistiksel anlamlılık sınırında bulunmuştur (F = 4.200, p = .050, ηp² = .130). Uyarım yaşamaya yönelik içsel motivasyon, belirlenmiş dışsal motivasyon, içe yansıyan dışsal motivasyon ve dışsal düzenleme boyutlarında anlamlı grup × zaman etkileşimi saptanmamıştır. Bulgular, programın bilmeye yönelik içsel motivasyondaki artış ve motivasyonsuzluktaki azalışla ilişkili olabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aldbyani, A., Alhadoor, Z., Chuanxia, Z., & Sheng, Z. (2025). The role of motivation in the association of dispositional mindfulness with self-learning and academic achievement. Frontiers in Psychology, 16, 1541128. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1541128
- Amani, M. (2025). Effects of mindfulness-based cognitive therapy on academic motivation, self-efficacy, and procrastination in high school students. International Journal of Body, Mind and Culture, 12(4), 171–177. https://doi.org/10.61838/ijbmc.v12i4.923
- Bailey, R. (2006). Physical education and sport in schools: A review of benefits and outcomes. Journal of School Health, 76(8), 397–401. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2006.00132.x
- Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822–848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
- Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. Harper & Row.
- Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
- Dawson, A. F., Brown, W. W., Anderson, J., Datta, B., Donald, J. N., Hong, K., Allan, S., Mole, T. B., Jones, P. B., & Galante, J. (2020). Mindfulness-based interventions for university students: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Applied Psychology: Health and Well-Being, 12(2), 384–410. https://doi.org/10.1111/aphw.12188
- Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nurdan Akgün
Bu kişi benim
0009-0003-8181-4507
Türkiye
Nurullah Çelik
*
0000-0001-7257-0721
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
26 Haziran 2026
Kabul Tarihi
14 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 4