SIRBİSTAN’DAKİ TÜRK DERNEKLERİ VE ÜLKEDE YAŞAYAN TÜRK-LERE YÖNELİK POLİTİKALARI 2002-2021

Öz

Bu çalışmanın konusu Sırbistan’da yaşayan Türklerin kurmuş oldukları sivil toplum örgütlerinin Türkçe öğretiminde oynadıkları rolü sorgulamaktır. Her ne kadar Sırbistan Türklerinin azınlık haklarını kullanma düzeyleri, ülkede yaşayan güçlü azınlıklar olan Hırvatlar, Macarlar, Romenler ve Makedonyalıların sahip oldukları haklarla boy öl-çüşmekten uzak iseler de son yıllarda özellikle Sırbistan Türkleri Derneği (Udruzenje Turaka u Srbiji) söz konusu milletin kültürel haklarının kullanılmasında (Türkçenin öğretilmesi) olağanüstü bir gayret sarf etmektedir. Bu kapsamda Sırbistan Türkleri Derneği kadar olmasa da Türkiye ve Sırbistan arasındaki ilişkilerin gelişmesine katkı sunan Uluslararası Sırp Türk Dostluk Derneği (Internationalna Nevladina Asocijacija za Toleranciu) de değerlendirilmeye tabi tutulmaktadır. Bu çalışmada yukarıda dile getirilen derneklerin Türkçe öğretimine yönelik faaliyetleri Belgrad yönetiminin libe-ral bir Anayasa kabul ettiği yıl olan 2006 yılı milat olarak kabul edilmek suretiyle çözümlemeye tabi tutulmaktadır. Bu çalışmada “Sırbistan’daki Türk dernekleri Türk-çenin öğretilmesinde ve Türklerin azınlık statüsü elde edebilmelerinde ne dereceye kadar rol oynamaktadırlar? sorusuna cevap aranmaktadır. Alan çalışmasında toplanan veriler niteliksel içerik çözümlemesi vasıtasıyla değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe Öğretimi
• Sırbistan Türkleri Derneği
• Uluslararası Sırp Türk Dostluk Derneği

TURKISH ASSOCIATIONS IN SERBIA AND THEIR POLICIES TOWARDS TURKS LIVING IN THE COUNTRY 2002-2021

Öz

The subject of this study is to question the role of the associations in teaching Turkish that is established by the Turks in Serbia. Although the level of use of minority rights by Serbian Turks is far from competing with the rights of Croats, Hungarians, Romani-ans, and Macedonians, who are the strong minorities living in the country, especially the Serbian Turks Association (UdruzenjeTuraka u Srbiji) in recent years makes an extraordinary effort for using the cultural rights (teaching Turkish) of the aforemen-tioned nation. In this context, the International Serbian Turkish Friendship Association (Internationalna Nevladina Asocijacija za Toleranciu), which contributes to the devel-opment of relations between Turkey and Serbia, although not as much as the Associa-tion of Serbian Turks, is also evaluated. In this study, the actions of the above-mentioned associations are analyzed by considering the year 2006 as a milestone when the Belgrade government adopted a liberal Constitution. The question that is sought for an answer is as follows: “To what extent do Turkish associations in Serbia play a role in teaching Turkish and enabling Turks to obtain minority status?” The data collected in the field research were evaluated through qualitative content analysis.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Education
• Serbian Turks Association
• International Serbian-Turkish Friend-ship Association

Kaynakça

1. BLAGOJEVİC, Gordana, “Recent Turkish Migrants in Serbia and the Role of the Serbian-Turkish Friendship Association”, Glasnik Etnografskog Instituta, Cilt 56, Sayı 2, 2008, ss. 149-157, https://www.researchgate.net/publication/47658549
2. _Recent_Turkish_migrants_in_Serbia_and_the_role_of_the_Serbian-Turkish_ Friendship_Association, (23.09.2021).
3. GÜMÜŞ, Burak, “Sırbistan Türkleri ve Türkçe”, Balkanlarda Yaşayan Türk Azınlıkları ve Türkçeye Yönelik Dil Politikaları, (ed.) Fahri Türk, Astana Yayınları, Ankara 2016, ss. 201-224.
4. https://www.apr.gov.rs/registri/ udruzenja/uputstva/ osnivanje.2218.html, (10.02.2023).
5. https://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2008&mm=07&dd=02&nav_id=306590, (20.05.2021).