Araştırma Makalesi

GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ

Cilt: 26 Sayı: 2 13 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ

Öz

Göl ekosistemlerinin doğal yaşam ile sosyo-ekonomik anlamda sürdürebilir olabilmesi için göllerin ve çevresinin izlenmesi ve değişimlerinin saptanması büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda uydu görüntüleri ve uzaktan algılama teknikleri günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada Gala Gölü Milli parkı sınırları içinde yer alan, Gala ve Pamuklu gölleri yüzey alanlarında 1985-2022 yılları arasında meydana yüzeysel alan değişimin ortaya çıkarılması ve bu değişim üzerinde etkili olan süreçleri belirlemesi amaçlanmıştır. Gala ve Pamuklu göllerine ait Landsat uydu görüntüleri 1985-2022 yılları arasındaki dönemlerde her on yıl için temmuz ayları dikkate alınarak seçilmiştir. Landsat-5 TM ve Landsat-8 OLI uydu görüntüleri kullanılarak sınıflandırmalar yapılmıştır. Sınıflandırmalarda Modifiye Edilmiş Normalize Fark Su İndeksi (MNDWI), kontrolsüz (IsoDATA) ve kontrollü sınıflandırma (Maximum Likelihood) yöntemleri ile göllerin çevresindeki arazi kullanımı değişimi belirlenmesi için Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlarda göllerin yüzey alanlarının %40-60 oranında genişlediği tespit edilmiştir. Sınıflandırmalar için doğruluk analizleri gerçekleştirilmiştir ve karşılaştırmaları yapılmıştır. Genel Doğruluk, Kappa ve F-1 Score istatistik metrikleri kullanılarak yapılan doğruluk analizlerine göre en yüksek değere kontrollü sınıflandırma sonucunda ulaşılmıştır. Genel Doğruluk değerlerinin 0,95-0,96 arasında, Kappa istatistik değerlerinin ise 0,88-0,92 değerleri arasında, F-1 Score değerlerinin 0,93-0,94 aralığında değiştiği belirlenmiştir. Kullanılan yöntemlerin su yüzey alanlarının tespitinde kullanılabilir olduğu, aynı zamanda göllerde meydana gelen değişimlerin daha çok su kullanım tercihlerinin bir sonucu olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arefin, R., Mohir, M. M. I., & Alam, J. (2020). Watershed prioritization for soil and water conservation aspect using GIS and remote sensing: PCA-based approach at northern elevated tract Bangladesh. Applied Water Science, 10(4), 1–19. https://doi.org/10.1007/s13201-020-1176-5.
  2. Arekhi, M., Goksel, C., Sanli, F. B., & Senel, G. (2019). Comparative evaluation of the spectral and spatial consistency of Sentinel-2 and Landsat-8 OLI data for Igneada longos forest. ISPRS International Journal of Geo-Information, 8(2). https://doi.org/10.3390/ijgi8020056
  3. Ataol, M. (2010). Burdur Gölü’nde Seviye Değişimleri. Coğrafi Bilimler Dergisi, 8(1), 077–092. https://doi.org/10.1501/cogbil_0000000105
  4. Aydın, T. K., & Durduran, S. S. (2021). Ereğli - Bor Alt Havzasında Arazi Kullanımı/Örtüsü’nün Uzaktan Algılama Yöntemleriyle Zamansal Değişimi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(3), 629–641. https://doi.org/https://doi.org/10.30910/turkjans.936107
  5. Ayele, G. T., Tebeje, A. K., Demissie, S. S., Belete, M. A., Jemberrie, M. A., Teshome, W. M., Mengistu, D. T., & Teshale, E. Z. (2018). Time series land cover mapping and change detection analysis using geographic information system and remote sensing, Northern Ethiopia. Air, Soil and Water Research, 11. https://doi.org/10.1177/1178622117751603
  6. Batur, E., & Maktav, D. (2012). Uzaktan Algılama ve Cbs Entegrasyonu ile Taşkın Alanlarının Belirlenmesi: Meriç Nehri Örneği. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 5(3), 47–55.
  7. Bozduman, Ş. (2019). Sınıflandırma Yöntemiyle Sulak Alanların Değişimi Analizi: Dipsiz Lagün örneği. Türkiye Uzaktan Algılama Dergisi, 1(50531), 16–20.
  8. Çağlayan, E. B., Erel, F., Samur, E. B., Denİz, M., & Asef, M. (2020). Türkiye Uzaktan Algılama Dergisi Uzaktan Algılama Teknikler ile Akşehir Gölü’ndeki Alansal Değişiminin İzlenmesi. Türkiye Uzaktan Algılama Dergisi, 2(2), 70–76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Coğrafya , Çevresel Etki Değerlendirmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

6 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

11 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bitek, D., Uludağ, M., & Kurban, E. A. (2024). GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 461-486. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1479079
AMA
1.Bitek D, Uludağ M, Kurban EA. GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;26(2):461-486. doi:10.26468/trakyasobed.1479079
Chicago
Bitek, Deniz, Musa Uludağ, ve Ertuğrul Alper Kurban. 2024. “GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (2): 461-86. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1479079.
EndNote
Bitek D, Uludağ M, Kurban EA (01 Aralık 2024) GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 2 461–486.
IEEE
[1]D. Bitek, M. Uludağ, ve E. A. Kurban, “GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, ss. 461–486, Ara. 2024, doi: 10.26468/trakyasobed.1479079.
ISNAD
Bitek, Deniz - Uludağ, Musa - Kurban, Ertuğrul Alper. “GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/2 (01 Aralık 2024): 461-486. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1479079.
JAMA
1.Bitek D, Uludağ M, Kurban EA. GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;26:461–486.
MLA
Bitek, Deniz, vd. “GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 2, Aralık 2024, ss. 461-86, doi:10.26468/trakyasobed.1479079.
Vancouver
1.Deniz Bitek, Musa Uludağ, Ertuğrul Alper Kurban. GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2024;26(2):461-86. doi:10.26468/trakyasobed.1479079

Cited By