Sustainable Participation Banking Model Proposal: Carbon Participation Bank

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 2, 344 - 355, 26.12.2025

Teoman Tağtekin

https://izlik.org/JA66WY49CS

Öz

This article aims to explain the model proposal, working principle and financial service types of the participation banking service principle, which is based on sustainable and environmentalist approaches, under the name of carbon participation bank. With the Carbon Participation Banking model proposal, while the sink activities that contribute to emission reduction have additional financial gains, financial opportunities are also offered to businesses that want to reduce their carbon footprint. Without departing from the principles of participation banking, the model design has been developed with the approach of providing financial opportunities to support the carbon footprint reducing activities of enterprises, especially emission reduction. The carbon participation banking practice, which will turn into a more attractive service network with the support provided by the public will, will offer serious experience, gains and advantages for all stakeholders involved in the process.

Anahtar Kelimeler

Participation banking , sustainability , greenhouse gas emissions , emission trading system , carbon credits

Sürdürülebilir Katılım Bankacılığı Model Önerisi: Karbon Katılım Bankası

https://izlik.org/JA66WY49CS

Öz

Bu makale özünde sürdürülebilir ve çevreci yaklaşımları temel alan katılım bankacılığı hizmet esasının, Karbon Katılım Bankası adı altında oluşturulmuş model önerisi, çalışma esası ve finansal hizmet çeşitlerini açıklamayı amaçlamaktadır. Karbon Katılım Bankacılığı model önerisi ile emisyon azaltımına katkı sağlayan yutak alan faaliyetlerin ilave maddi kazancı olurken, karbon ayak izini azaltmak isteyen işletmelere de finansal fırsatlar sunulmaktadır. Çevresel hassasiyet, sosyal eşitlik, tabiata saygı, kirliliğin azaltılması, doğayı koruma gibi hususların ön planda tutulması gibi sürdürülebilirliğin ortak kavramları ile katılım bankacılığı ilke ve yaklaşımının paralellik arz ettiği belirlenmiş olup, katılım bankacılığı ilkelerinden ayrılmadan, işletmelerin emisyon azaltımı başta olmak üzere karbon ayak izini azaltıcı faaliyetlerini desteklemek amaçlı finansal fırsatlar sunma yaklaşımı ile model tasarımı geliştirilmiştir. Kamu iradesinin sağlayacağı destekler ile daha cazip hizmet ağına dönüşecek karbon katılım bankacılığı uygulaması sürece dahil olan tüm paydaşlar için ciddi tecrübe, kazanımlar ve avantajlar sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Katılım bankacılığı , sürdürülebilirlik , sera gazı salımı , emisyon ticaret sistemi , karbon kredisi

Kaynakça

• Ahuja, N. (2015). Green banking in India: A review of literature. International Journal for Research in Management and Pharmacy, 4(1). ISSN: 2320-0901
• Arslan, S., & Elitaş, C. (2024). Sürdürülebilir yeşil bankacılık ve Türkiye açısından bir değerlendirme. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3).
• Ataman, G. (2023, December 4). Gönüllü karbon piyasalarından zorunlu karbon piyasalarına. Ekonomim. Retrieved December 4, 2024, from https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/gonullu-karbon-piyasalarindan-zorunlu-karbon-piyasalarina/718666
• Birinci, N. (2020). Karbon fiyatlandırmasından elde edilen gelirlerin kullanımı ve etkinliği. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 155–179.
• Co2notr. (2023). Net sıfır bankacılık. Retrieved December 13, 2023, from https://co2notr.com/net-sifir-bankacilik/
• T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2023a). Türkiye iklim değişikliği stratejisi 2010–2023. Retrieved December 8, 2023, from https://webdosya.csb.gov.tr/db/iklim/editordosya/file/strateji%20belgesi/Turkiye%20Iklim%20Degisikligi%20Strateji%20Belgesi_TR.pdf
• T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2023b). Ulusal karbon kredilendirme programı imzalandı. Retrieved December 11, 2023, from https://csb.gov.tr/ulusal-karbon-kredilendirme-programi-protokolu-imzalandi-bakanlik-faaliyetleri-38632
• Çizgici Akyüz, G. (2023). Finansal performans ve çevresel performans ilişkisinin bankacılık sektörü açısından incelenmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(2), 331–345.* https://doi.org/10.20979/ueyd.1348635
• Çokgezen, Y. J. (2023). Yeşil finansman araçları, yeşil tahvil piyasası ilkeleri ve kullanımı. In İklim değişikliği ve sürdürülebilir finans (pp. 67–96). Çağlayan Yayınları.
• Dünya. (2011, November 24). Havadan para kazanmanın 7 yolu. Retrieved November 24, 2023, from https://www.dunya.com/dunya/havadan-para-kazanmanin-7-yolu-haberi-136585
• Emissions Database for Global Atmospheric Research. (2025). Emissions Database for Global Atmospheric Research (GHG Emissions of All World Countries, JRC/IEA 2024 Report). European Commission, Joint Research Centre (JRC). Retrieved April 14, 2025, from https://edgar.jrc.ec.europa.eu
• Ege Orman Vakfı. (n.d.). Karbon/Karbon Kredisi Projesi. https://www.egeorman.org.tr/projeler/8/karbon__karbon_kredisi_projesi.aspx
• Ekonomim. (2023, November 24). Erguvan karbon kredisi ihracatına kapı aralayacak. Retrieved November 24, 2023, from https://www.ekonomim.com/sirketler/erguvan-karbon-kredisi-ihracatina-kapi-aralayacak-haberi-687443
• Elitaş, C., & Çetin, A. C. (2011). Karbon ticareti ve karbon bankacılığı. Muhasebe ve Denetime Bakış, 51–78.
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2025, April 2). Türkiye yenilenebilir enerji kurulu gücünde 11. sıraya yükseldi. Retrieved April 2, 2025, from https://enerji.gov.tr/haber-detay?id=21306
• Ergün, T. (2023). Katılım finans gelişimi ile enerji tüketimi–yenilenebilir enerji etkileşimi: Seçilmiş ülkelerden kanıtlar. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 6(Özel Sayı), 120–140.* https://doi.org/10.52637/kiid.1294494
• Ergün, T. (2024). İslami bankacılık, yenilenebilir-yenilenemez enerji ile ekonomik büyümenin çevre kalitesi üzerindeki rolü: Seçilmiş ülkeler için LCC hipotezinin test edilmesi. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 7(3), 106–131.
• Ergün Yüksel, B., Özcan, M., & Ocaklı, E. (2022). Türkiye gönüllü karbon piyasalarının değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(5), 10–25.* https://doi.org/10.29130/dubited.1101215
• Ersoy, M. M., & Berberoğlu, S. (2022). Türkiye perspektifinde yeşil mutabakat ve karbon ayak izi: Tehdit mi? Fırsat mı? Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(1), 156–164.* https://doi.org/10.21324/dacd.982396
• Güven Enerji. (2023, April 2). Karbon emisyonu. Retrieved April 2, 2025, from https://www.guven-enerji.com/tr/bilgi-merkezi/karbon-emisyonu-27.html
• Gültekin, H. (2023). Finansal gelişme, inovasyon ve CO₂ emisyonları: ARDL sınır testi yaklaşımı. Econder International Academic Journal, 7(1), 25–39.* https://doi.org/10.35342/econder.1269394
• Gülhan, Ü. (2019). Sürdürülebilir kalkınmada karbon piyasalarının rolü ve Türkiye perspektifi. In Sürdürülebilirlik: Ekonomik ve sosyal eğilimler (pp. 127–144). İmaj Yayınevi.
• Güneysu, Y., & Atasel, O. Y. (2022). Karbon emisyonları ile finansal performans arasındaki ilişkinin incelenmesi: BIST100 endeksinde bir araştırma. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(3), 1183–1193.* https://doi.org/10.18069/firatsbed.1125859
• Horasan, M. (2021). Karbon finansı ve Türkiye’de bu alanda atılan adımlar. In İşletme ve İktisadi Bilimler Araştırma ve Teori (pp. 62–70).
• Iskandar, A., Possumah, B. T., & Aqbar, K. (2020). Islamic financial development, economic growth and CO₂ emissions in Indonesia. Journal of Islamic Monetary Economics and Finance, 6(2), 353–372.* https://doi.org/10.21098/jimf.v6i2.1159
• Kalaycı, M., & Cevherli, F. (2024). Katılım bankacılığı ve sürdürülebilirlik: Finansal dönüşümde ikili etki. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 39, 135–150.* https://doi.org/10.20875/makusobed.1468591
• Karatepe Kaya, M. (2024). Bir kıymetli evrak türü olarak sukukun sürdürülebilir hedefler için kullanılması: Yeşil sukuk üzerine bir analiz. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1), 443–472.* https://doi.org/10.54704/akdhfd.1441899
• Kartal, C. (2023). Karbon riskinin finans sektöründeki etkileri ve yönetim stratejileri. In Uluslararası Ticarette Güncel Sorunlar (pp. 95–121). Eğitim Yayınevi.
• Khairunnessa, F., Vazquez-Brust, D. A., & Yakovleva, N. (2021). A review of the recent developments of green banking in Bangladesh. Sustainability, 13(4).* https://doi.org/10.3390/su13041904
• Oyegunle, A., & Weber, O. (2015). Development of sustainability and green banking regulations: Existing codes and practices (CIGI Papers No. 65). Centre for International Governance Innovation.
• Sandbag. (2024). Carbon price viewer. Retrieved December 20, 2024, from https://sandbag.be/carbon-price-viewer/
• Simon, F. (2023, December 12). EU carbon price to hit €400 mark with 90% climate goal: Analysts. Euractiv. Retrieved December 12, 2023, from https://www.euractiv.com/section/emissions-trading-scheme/news/eu-carbon-price-to-hit-e400-mark-with-90-climate-goal-analysts/
• Tekbaş, M. (2024). Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma sürecinde bankacılık sektör gelişimi ile CO2 emisyonu ilişkisi. Journal of Emerging Economies and Policy, (Special Issue), 66–77.
• Tur, F., & Ünüvar, B. (2023). Yeşil ekonominin finansmanına kalkınma perspektifinden bakış. In İklim değişikliği ve sürdürülebilir finans (pp. 11–32). Çağlayan Yayınları.
• Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB). (2023). Veri peteği platformu. Retrieved October 31, 2023, from https://veripetegi.tkbb.org.tr
• Ubay, B., & Bilgici, Y. (2021). Karbon fiyatlandırmasında emisyon ticaret sistemi ve önemi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 47–72.
• World Bank. (2023). Scaling up to phase down: Financing energy transitions in the power sector. Retrieved December 14, 2023, from https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/d0c0c6a2-f331-4bb9-b9d1-638d1f039e7d/content
• YeşilEkonomi. (2023). Karbon kredileri ve sertifikasyon süreci. Retrieved December 13, 2023, from https://yesilekonomi.com
• Yıldız, M. (2023). Türkiye’nin karbon nötrlüğü hedefinde ekonomik faktörlerin rolü. Ekonomi, Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 102–129.* https://doi.org/10.30784/epfad.1207540